Η ναυτιλιακή κίνηση στα Στενά του Ορμούζ αρχίζει να επανέρχεται σταδιακά μετά τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, με τις πετρελαιοπαραγωγές χώρες του Περσικού Κόλπου να προετοιμάζονται για αύξηση των εξαγωγών τους. Ωστόσο, η πρόθεση της Τεχεράνης να επιβάλει νέους όρους και τέλη διέλευσης προκαλεί έντονο προβληματισμό στη διεθνή ναυτιλιακή κοινότητα.
Μετά τη δημοσιοποίηση της προσωρινής συμφωνίας που υπέγραψαν οι δύο πλευρές, οι μεταφορές πετρελαίου μέσω της στρατηγικής θαλάσσιας οδού κατέγραψαν αισθητή άνοδο. Τουλάχιστον τέσσερα δεξαμενόπλοια με αργό πετρέλαιο, πετρελαϊκά προϊόντα και υγροποιημένο αέριο κατευθύνθηκαν την Παρασκευή προς λιμάνια του Ιράκ, ενώ πλοία που είχαν παραμείνει ακινητοποιημένα λόγω της σύγκρουσης επανέλαβαν τα δρομολόγιά τους προς την Ασία.
Παράλληλα, τα εμπορικά πλοία άρχισαν ξανά να μεταδίδουν τα στοιχεία θέσης τους, εγκαταλείποντας την πρακτική της απενεργοποίησης των συστημάτων εντοπισμού που είχε υιοθετηθεί κατά τη διάρκεια των εχθροπραξιών για λόγους ασφαλείας.
Σύμφωνα με στοιχεία της AXS Marine, στις 18 Ιουνίου πραγματοποιήθηκαν 25 εμπορικές διελεύσεις από τα Στενά του Ορμούζ, αριθμός που αποτελεί το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο μηνών. Ωστόσο, η κίνηση εξακολουθεί να υπολείπεται σημαντικά των περίπου 120 διελεύσεων ημερησίως που καταγράφονταν πριν από την κρίση.
Οι πετρελαϊκές εταιρείες του Κόλπου κινούνται ήδη για την αύξηση των εξαγωγών. Η Kuwait Petroleum Corp προχώρησε σε διαγωνισμό για παραδόσεις αργού πετρελαίου τον Ιούλιο, αφού ήρε το καθεστώς ανωτέρας βίας, ενώ η Abu Dhabi National Oil Company εξέδωσε τον τέταρτο σχετικό διαγωνισμό μέσα στον Ιούνιο.
Την ίδια στιγμή, οι Ηνωμένες Πολιτείες ανακοίνωσαν την άρση του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, διευκολύνοντας περαιτέρω την αποκατάσταση των εμπορικών ροών.
Παρά τα θετικά σημάδια αποκλιμάκωσης, οι κίνδυνοι για τη ναυσιπλοΐα παραμένουν. Το Κοινό Κέντρο Ναυτιλιακής Πληροφόρησης υπό αμερικανική διοίκηση προειδοποίησε ότι εξακολουθούν να υπάρχουν νάρκες στην περιοχή και συνέστησε στα πλοία να αποφεύγουν συγκεκριμένους διαδρόμους διέλευσης μέχρι να ολοκληρωθούν οι επιχειρήσεις εκκαθάρισης.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι νέες απαιτήσεις που φέρεται να προωθεί η Τεχεράνη. Σύμφωνα με οδηγία που διανεμήθηκε στη ναυτιλιακή βιομηχανία, κανένα πλοίο δεν θα μπορεί να διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ χωρίς ειδική άδεια από την αρμόδια ιρανική αρχή, η οποία διατηρεί επίσης το δικαίωμα επιβολής ασφαλιστικών τελών και άλλων χρεώσεων.
Η διεθνής ναυτιλιακή κοινότητα αντιδρά έντονα, υποστηρίζοντας ότι τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν διεθνή θαλάσσια οδό και δεν μπορούν να υπόκεινται σε μονομερείς οικονομικές επιβαρύνσεις.
Την αβεβαιότητα ενισχύει και η αναβολή των προγραμματισμένων συνομιλιών ΗΠΑ–Ιράν για μια ευρύτερη ειρηνευτική συμφωνία, γεγονός που αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων εντάσεων στην περιοχή.
Παράλληλα, δέκα ιρανικά υπερδεξαμενόπλοια που μεταφέρουν σχεδόν 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου έχουν ήδη αποπλεύσει από τον Κόλπο του Ομάν με προορισμό ασιατικές αγορές, κυρίως την Κίνα, γεγονός που υποδηλώνει ότι η Τεχεράνη επιχειρεί να εκμεταλλευθεί το νέο περιβάλλον που διαμορφώνεται μετά τη συμφωνία εκεχειρίας.
Η επανεκκίνηση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ αποτελεί θετική εξέλιξη για τις διεθνείς αγορές ενέργειας, ωστόσο οι όροι που επιδιώκει να επιβάλει το Ιράν δημιουργούν νέα ερωτήματα για το μέλλον της ελεύθερης διέλευσης από ένα από τα σημαντικότερα ενεργειακά περάσματα του κόσμου.
Πηγή: Reuters
