Οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν την προηγούμενη εβδομάδα εν αναμονή της συμφωνίας ΗΠΑ-Ιράν για παράταση της εκεχειρίας κατά 60 ημέρες, η με την τιμή του αργού πετρελαίου Brent να έχει μειωθεί κατά περίπου 10%μ συνολικά τις τελευταίες ημέρες. Το μνημόνιο συνεννόησης, για το οποίο εξακολουθεί να εκκρεμεί η έγκριση του Τραμπ, υποδηλώνει ότι θα καταβληθούν προσπάθειες για τη βελτίωση των συνθηκών για τη ναυτιλία μέσω των Στενών του Ορμούζ καθ' όλη τη διάρκεια της εκεχειρίας.
Εν ολίγοις, όπως σημειώνει η Capital Economics, ενώ η επαναλειτουργία του Ορμούζ αποτελεί απαραίτητο βήμα προς την ομαλότητα στην παγκόσμια αγορά ενέργειας, από μόνο του δεν επαρκεί για να επαναφέρει γρήγορα τις τιμές της ενέργειας στα προ του πολέμου επίπεδα. Υπάρχουν πολλές υλικοτεχνικές και τεχνικές δυσκολίες που σχετίζονται με την επιστροφή και την πλοήγηση των δεξαμενόπλοιων στα Στενά και την αποκατάσταση της παραγωγής, πράγμα που σημαίνει ότι η επιστροφή στα επίπεδα εξαγωγών που ίσχυαν πριν τη σύγκρουση θα μπορούσε να διαρκέσει κάποιο χρονικό διάστημα - ενδεχομένως και μέχρι το 2027, όπως έχει σημειώσει σε πρόσφατη ανάλυσή της, την οποία και είχαμε παρουσιάσει στο Energymag.
Παράθυρο στο τοπίο μετά την κρίση
Κοιτάζοντας πέρα από το βραχυπρόθεσμο ορίζοντα, οι αναφορές ότι το Πακιστάν σχεδιάζει να αυξήσει την εγχώρια αποθήκευση πετρελαίου αναπτύσσοντας εμπορικά και στρατηγικά αποθέματα προσφέρουν ενδεχομένως ένα παράθυρο για το πώς μπορεί να εξελιχθεί η αγορά πετρελαίου καθώς και πότε θα επιλυθεί η κρίση, τονίζει η Capital Economics.
Σημειώνεται ότι το Πακιστάν εξαρτάται από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο που εξάγονται μέσω των Στενών του Ορμούζ για το μεγαλύτερο μέρος των ενεργειακών εισαγωγών του, αλλά επί του παρόντος δεν διαθέτει στρατηγικά αποθέματα.
Συνήθως, υπήρξε πολιτική αντίδραση με τον έναν ή τον άλλον τρόπο σε προηγούμενες ενεργειακές κρίσεις, τονίζει ο οίκος. Μετά την κρίση προσφοράς πετρελαίου του 1973-74, ιδρύθηκε ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) για να συντονίσει τις συλλογικές αντιδράσεις σε ενεργειακές έκτακτες ανάγκες μεταξύ των χωρών του ΟΟΣΑ. Ο Οργανισμός υποχρεώνει τις χώρες μέλη να διατηρούν στρατηγικά αποθέματα ισοδύναμα με τουλάχιστον 90 ημέρες καθαρής κάλυψης εισαγωγών. Υπενθυμίζεται ότι αυτά τα αποθέματα έχουν εν μέρει απορροφηθεί ως απάντηση στην τρέχουσα κρίση.
Ομοίως, μετά την ενεργειακή κρίση του 2022, η ΕΕ εισήγαγε μέτρα για τη μείωση της εξάρτησής της από την ενέργεια από φυσικό αέριο μέσω της στρατηγικής REPowerEU, η οποία μείωσε με επιτυχία την κατανάλωση φυσικού αερίου υπέρ των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Επιπλέον, για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εισήγαγε στόχους για την αναπλήρωση των εποχιακών αποθεμάτων πριν από τη χειμερινή περίοδο εποχικά υψηλής ζήτησης.
Όπως επισημαίνει η Capital Economics, δεδομένης της κλίμακας του ενεργειακού σοκ μέχρι στιγμής, δεν θα ήταν έκπληξη αν αυτή η κρίση οδηγήσει σε παρόμοιες εξελίξεις σε όλο τον κόσμο, ιδίως όσον αφορά την ενεργειακή ασφάλεια. Πράγματι, η βελτίωση της ενεργειακής ασφάλειας ήταν ένας βασικός λόγος που ανέφεραν οι Πακιστανοί αξιωματούχοι για τα σχέδια αποθήκευσης πετρελαίου.
Η ενεργειακή ασφάλεια αποτελεί μια ευρεία ομπρέλα με πολλές διαφορετικές οπτικές γωνίες σε αυτό το θέμα, αλλά οι βασικοί άξονες βελτίωσής της συνήθως περιλαμβάνουν την επέκταση της αποθήκευσης ενέργειας και τη βελτίωση της ποικιλομορφίας ή/και της αυτάρκειας του ενεργειακού εφοδιασμού μιας χώρας, συμπληρώνει ο οίκος.
Εντωμεταξύ, το γεγονός ότι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα επεκτείνουν την ικανότητά τους να παρακάμπτουν τα Στενά του Ορμούζ μέσω αγωγών, καθώς και επιδιώκουν να αυξήσουν τις εγκαταστάσεις αποθήκευσης στην Ινδία, δείχνει πώς οι παραγωγοί ενέργειας επιδιώκουν να διαφοροποιήσουν την ικανότητά τους να προμηθεύουν και την αγορά.
Το αποτέλεσμα είναι, όπως τονίζει η Capital Economics, ότι οι προσπάθειες για την αποθήκευση πετρελαίου - είτε με τη δημιουργία νέων αποθεμάτων πετρελαίου που δεν υπήρχαν ποτέ πριν, είτε με την αναπλήρωση υφιστάμενων αποθεμάτων που έχουν μειωθεί - θα ενισχύσουν τη ζήτηση για πετρέλαιο.
Παρόλο που δεν πρόκειται για πραγματική κατανάλωση πετρελαίου, η πρόσθετη ζήτηση θα υποστηρίξει τις τιμές του πετρελαίου και ίσως αποτρέψει την υποχώρηση των τιμών στο βαθμό που θα συνέβαινε διαφορετικά.
Πράγματι, οι προσπάθειες αποθήκευσης της Κίνας από μόνες τους έθεσαν ένα κατώτατο όριο στις τιμές του αργού πετρελαίου καθ' όλη τη διάρκεια του 2025, παρά το αυξανόμενο πλεόνασμα της αγοράς.
Συνολικά, όπως σημειώνει ο οίκος, η αναπλήρωση των στρατηγικών αποθεμάτων ύψους 400 εκατομμυρίων βαρελιών που απελευθερώθηκαν από τον IEA, η επιστροφή της Κίνας στην προηγούμενη τάση αποθήκευσης αποθεμάτων και οι νέες προσπάθειες αποθήκευσης από έθνη που επιδιώκουν να βελτιώσουν την ενεργειακή ασφάλεια, θα μπορούσαν να προσθέσουν 950 εκατ. με 1,2 δισεκατομμύρια βαρέλια πρόσθετης ζήτησης, πιθανώς κατανεμημένα σε αρκετά χρόνια. Για λόγους σύγκρισης, η κατανάλωση ήταν 104 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα το 2025.
