Σε υψηλό έξι μηνών και πάνω από τα 70 δολάρια το βαρέλι εκτινάχθηκαν οι τιμές του πετρελαίου, έχοντας καταγράψει άνοδο 16% τον Ιανουάριο στη μεγαλύτερη μηνιαία αύξησή του σε τέσσερα χρόνια, εν μέσω αυξανόμενων ανησυχιών για πιθανή στρατιωτική επίθεση των ΗΠΑ στο Ιράν, τον τέταρτο μεγαλύτερο παραγωγό του ΟΠΕΚ με παραγωγή 3,2 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα.
Η άμεση ανησυχία της αγοράς είναι οι παράπλευρες απώλειες που θα προκληθούν εάν το Ιράν επιτεθεί στους γείτονές του ή, ακόμη περισσότερο, εάν κλείσει το Στενό του Ορμούζ και «παγώσουν» τα 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα που διακινούνται μέσω αυτού.
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει αυξήσει την πίεση στην Τεχεράνη να τερματίσει το πυρηνικό της πρόγραμμα, με απειλές για στρατιωτικές επιθέσεις και την άφιξη μιας ναυτικής ομάδας των ΗΠΑ στην περιοχή. Ο Αμερικανός πρόεδρος εξετάζει επιλογές που περιλαμβάνουν στοχευμένα πλήγματα εναντίον των δυνάμεων ασφαλείας και των ηγετών του, με στόχο να εμπνεύσει τους διαδηλωτές να νικήσουν ενδεχομένως τους ηγέτες του Ιράν, ανέφερε το Reuters την Πέμπτη, επικαλούμενο αμερικανικές πηγές που γνωρίζουν τις συζητήσεις.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι αναλυτές προβλέπουν υψηλότερες τιμές για το πετρέλαιο, ακόμα και εκτίναξη στα 100 δολάρια το βαρέλι, λόγω των ιρανικών ανησυχιών.
Οι αναλυτές της Citi επισημαίνουν ότι η πιθανότητα να πληγεί το Ιράν έχει κλιμακώσει το γεωπολιτικό premium των τιμών του πετρελαίου κατά δυνητικά 3 έως 4 δολάρια/βαρέλι. Οποιαδήποτε περαιτέρω κλιμάκωση των εντάσεων θα ανέβαζε το premium υψηλότερα. «Φαίνεται ότι ο Πρόεδρος Τραμπ έχει αυξήσει την πίεση στο Ιράν μέσω πρόσθετης στρατιωτικής ανάπτυξης στην περιοχή», όπως σημειώνουν. «Η bullish εκτίμησή μας για την τιμή των 72 δολαρίων/βαρέλι και ο στόχος μας για την τιμή των 70 δολαρίων/βαρέλι στο επόμενο τρίμηνο αντικατοπτρίζουν ένα τέτοιο σενάριο, εάν υλοποιηθούν», τονίζουν χαρακτηριστικά. Αυτές οι τιμές θα είναι περίπου 20% υψηλότερες από το βασικό σενάριο της Citigroup, των 60 δολαρίων/βαρέλι, σύμφωνα με αυτό που είδε η αγορά τον Ιούνιο του 2025, όταν οι τιμές αυξήθηκαν ομοίως κατά παρόμοιο ποσοστό μετά το πλήγμα που δέχθηκε το Ιράν.
Οι αναλυτές της Capital Economics εμφανίζονται πιο bearish. Όπως σημειώνουν, νέα χτυπήματα των ΗΠΑ στο Ιράν, μετά τις πρόσφατες διαμαρτυρίες στη χώρα, θα αύξαναν τις πιθανότητες κάποιας μορφής αλλαγής καθεστώτος, η οποία θα μπορούσε τελικά να ανοίξει το δρόμο για την πιθανή επανένταξη του Ιράν στην παγκόσμια οικονομία. Πιο άμεσα, τα χτυπήματα στο Ιράν θα κινδύνευαν να προκαλέσουν άνοδο των τιμών του πετρελαίου και θα απειλούσαν να ενισχύσουν τον πληθωρισμό σε μεγάλο μέρος του κόσμου, μειώνοντας τον ρυθμό ή τον αριθμό των μειώσεων των επιτοκίων από τις μεγάλες κεντρικές τράπεζες.
Ειδικότερα, όπως σημειώνουν, οι εντάσεις για το Ιράν αυξάνονται ξανά, καθώς μια αμερικανική «αρμάδα» εισέβαλε στη Μέση Ανατολή αυτή την εβδομάδα. Σε μια ανάρτηση στο Truth Social, ο Τραμπ κάλεσε τους Ιρανούς αξιωματούχους να καταλήξουν σε μια νέα πυρηνική συμφωνία ή να ρισκάρουν μια επίθεση «πολύ χειρότερη» από εκείνη του περασμένου Ιουνίου. Δημοσιεύματα υποδηλώνουν ότι τα κράτη του Κόλπου εργάζονται κεκλεισμένων των θυρών για να αποτρέψουν τον Τραμπ από το να προωθήσει νέα πλήγματα στο Ιράν. Ακόμα κι έτσι, ο κίνδυνος επίθεσης από τις ΗΠΑ έχει σαφώς αυξηθεί, τονίζει η Capital Economics. Αυτό αντικατοπτρίζεται στην περαιτέρω άνοδο των τιμών του πετρελαίου, με το αργό Brent να ξεπερνά τα 70 δολάρια.
Εκτός του ίδιου του Ιράν, ο άμεσος μακροοικονομικός αντίκτυπος θα προέλθει μέσω της αγοράς πετρελαίου, εκτιμά ο οίκος. Το Ιράν είναι ένας σημαντικός παραγωγός: αντιπροσώπευε 4,7 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα (4,4%) των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου πέρυσι. Σαφώς, η ακριβής φύση οποιασδήποτε σύγκρουσης θα είναι το «κλειδί» για το πόσο θα μπορούσαν τελικά να αυξηθούν οι τιμές του πετρελαίου, ανάλογα με το αν επηρεάζονται άμεσα οι παγκόσμιες προμήθειες πετρελαίου. Στο αποκορύφωμά τους κατά τη διάρκεια του 12ήμερου πολέμου πέρσι, οι τιμές του πετρελαίου είχαν αυξηθεί μόνο κατά 10 δολάρια το βαρέλι από πριν από τη σύγκρουση, καθώς οι πετρελαϊκές υποδομές είχαν διασωθεί.
Σε περίπτωση παρόμοιας στρατιωτικής δράσης, η Capital Economics θα ανέμενε μια πανομοιότυπη αύξηση των τιμών του πετρελαίου, από περίπου 70 δολάρια που είναι σήμερα σε 80 δολάρια. Εάν πληγούν οι πετρελαϊκές υποδομές και επηρεαστούν οι προμήθειες πετρελαίου, οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να αυξηθούν προς τα 100 δολάρια, ειδικά επειδή αυτό θα αύξανε την πιθανότητα το Ιράν να επιχειρήσει να μπλοκάρει τις ναυτιλιακές οδούς μέσω του Στενού του Ορμούζ, όπως τονίζει.
Σαφώς, η ακριβής ανοδική πορεία των τιμών του πετρελαίου και, τελικά, του πληθωρισμού είναι εξαιρετικά αβέβαιη, επισημαίνει ο οίκος. Συνεπώς, από παγκόσμια άποψη, αξίζει να έχουμε κατά νου τον εμπειρικό κανόνα ότι μια ετήσια αύξηση 5% στις τιμές του πετρελαίου συνήθως προσθέτει περίπου 0,1% στον μέσο πληθωρισμό στις προηγμένες οικονομίες. Έτσι, μια αύξηση του Brent στα 100 δολάρια βάσης θα προσέθετε πάνω από 1% στον πληθωρισμό στις ανεπτυγμένες οικονομίες Μια αύξηση στα 80 δολάρια βάσης θα ενίσχυε τον πληθωρισμό περίπου κατά το ήμισυ. Εάν οι τιμές του πετρελαίου παραμείνουν στα 100 δολάρια, οι μεγάλες κεντρικές τράπεζες είναι πιθανό να αντιδράσουν μειώνοντας τα επιτόκια κατά λιγότερο από ό,τι προβλέπεται σήμερα, εκτιμά η Capital Economics.
