Μια μεγάλη αγορά πετρελαίου, που ωστόσο επηρεάζεται έντονα από τον πολιτικό παράγοντα, βρίσκεται από χθες στο προσκήνιο, έπειτα από τη σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας, Nicolas Maduro, από τις ΗΠΑ. Οι ραγδαίες εξελίξεις στη Λατινική Αμερική αναγκάζουν τους επενδυτές να επανεκτιμήσουν το ποιος ελέγχει τους πόρους της Βενεζουέλας και το κατά πόσο η βιομηχανία πετρελαίου της χώρας μπορεί να αναβιώσει ουσιαστικά, μετά από δεκαετίες παρακμής.
Προς το παρόν, η απάντηση είναι ακόμα ξεκάθαρη. «Η Petróleos de Venezuela (PDVSA), η κρατική εταιρεία πετρελαίου, ελέγχει το μεγαλύτερο μέρος της παραγωγής και των αποθεμάτων πετρελαίου», λέει στο CNBC ο Andy Lipow, πρόεδρος της Lipow Oil Associates.
Η αμερικανική πετρελαϊκή Chevron δραστηριοποιείται στη χώρα μέσω της δικής της παραγωγής και μιας κοινοπραξίας με την PDVSA, ενώ ρωσικές και κινεζικές εταιρείες συμμετέχουν επίσης μέσω συνεργασιών, αν και «ο έλεγχος της πλειοψηφίας εξακολουθεί να ανήκει στην PDVSA», σύμφωνα με τον Lipow.
Η Βενεζουέλα εθνικοποίησε τη βιομηχανία πετρελαίου τη δεκαετία του 1970, οδηγώντας στη δημιουργία της PDVSA. Η παραγωγή πετρελαίου έφτασε στα 3,5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα το 1997, αλλά έκτοτε έχει μειωθεί περίπου στα 950.000 βαρέλια την ημέρα, με περίπου 550.000 βαρέλια να εξάγονται την ημέρα.
Εάν ο Trump επιτύχει να σχηματιστεί στη Βενεζουέλα μια κυβέρνηση που θα είναι πιο φιλική προς τις ΗΠΑ και τις επιχειρήσεις, η Chevron βρίσκεται στην καλύτερη θέση, με δεδομένο ότι έχει ήδη έναν ρόλο, λέει στο CNBC ο Saul Kavonic, επικεφαλής ενεργειακής έρευνας στην MST Financial.
Ευρωπαϊκές εταιρείες όπως η Repsol και η Eni έχουν επίσης παρουσία στη χώρα και θα μπορούσαν να επωφεληθούν,
Τι σημαίνει για την παγκόσμια αγορά πετρελαίου
Οποιαδήποτε αλλαγή καθεστώτος θα μπορούσε να διαταράξει την εμπορική αλυσίδα που διατηρεί τη ροή του πετρελαίου της Βενεζουέλας, προειδοποιούν αναλυτές του κλάδου.
«Δεδομένου ότι αυτή τη στιγμή δεν είναι σαφές ποιος είναι υπεύθυνος στη Βενεζουέλα, ενδέχεται να δούμε τις εξαγωγές να σταματούν εντελώς, καθώς οι αγοραστές δεν ξέρουν σε ποιον να στείλουν τα χρήματα», εξηγεί ο Lipow. Και προσθέτει ότι οι τελευταίες κυρώσεις των ΗΠΑ στον σκιώδη στόλο δεξαμενόπλοιων έχουν επηρεάσει σοβαρά τις εξαγωγές, αναγκάζοντας τη Βενεζουέλα να μειώσει την παραγωγή.
Ο σκιώδης στόλος είναι τα δεξαμενόπλοια που λειτουργούν εκτός των παραδοσιακών ναυτιλιακών, ασφαλιστικών και ρυθμιστικών συστημάτων για τη μεταφορά αργού πετρελαίου από χώρες που έχουν υποστεί κυρώσεις. Αυτά τα πλοία χρησιμοποιούνται συνήθως για τη μεταφορά πετρελαίου από χώρες όπως η Βενεζουέλα, η Ρωσία και το Ιράν, οι οποίες αντιμετωπίζουν περιορισμούς των ΗΠΑ στις εξαγωγές ενέργειας.
Ο Lipow εκτιμά ότι η Chevron θα συνεχίσει να εξάγει 150.000 βαρέλια πετρελαίου την ημέρα από τη Βενεζουέλα, περιορίζοντας τυχόν άμεσο αντίκτυπο στην προσφορά. Ωστόσο, υπολογίζει ότι η ευρύτερη αβεβαιότητα θα μπορούσε να προσθέσει ένα βραχυπρόθεσμο risk premium περίπου 3 δολαρίων ανά βαρέλι στις τιμές.
Μια τέτοια άνοδος θα έρθει σε αντίθεση με μια αγορά που σύμφωνα με πολλούς αναλυτές διαθέτει επαρκή προσφορά, τουλάχιστον προς το παρόν. «Η αγορά πετρελαίου τείνει προς την υπερπροσφορά», λέει ο Bob McNally της Rapidan Energy Group.
Η μακροπρόθεσμη σημασία της Βενεζουέλας έγκειται στο είδος του πετρελαίου που παράγει. Η εξαγωγή του βαρέος, όξινου αργού πετρελαίου της χώρας μπορεί να είναι τεχνικά δύσκολη, αλλά εκτιμάται από τα πολύπλοκα διυλιστήρια, ιδιαίτερα στις ΗΠΑ. «Τα αμερικανικά διυλιστήρια… λατρεύουν να ρουφάνε αυτό το πετρέλαιο από τη Βενεζουέλα και τον Καναδά», δηλώνει ο McNally.
«Το πραγματικό ζήτημα είναι, θα μπορέσει η πετρελαϊκή βιομηχανία να επιστρέψει στη Βενεζουέλα και να αντιστρέψει δύο δεκαετίες ερείπωσης και παραμέλησης και να την επαναφέρει;».
Με μια φιλική προς τις ΗΠΑ κυβέρνηση, οι κυρώσεις θα μπορούσαν να χαλαρώσουν και οι εξαγωγές πετρελαίου θα μπορούσαν αρχικά να αυξηθούν καθώς το αποθηκευμένο πετρέλαιο θα χρησιμοποιείται για τη δημιουργία εσόδων, εξηγεί ο Lipow. Βέβαια, μια βραχυπρόθεσμη αύξηση της προσφοράς θα μπορούσε να ασκήσει πίεση στις τιμές.
Ωστόσο, οποιαδήποτε ιδέα για βιώσιμη ανάκαμψη της βιομηχανίας πετρελαίου της χώρας αντιμετωπίζει αυστηρά φυσικά όρια. «Η πετρελαϊκή βιομηχανία της Βενεζουέλας βρίσκεται σε τέτοια κατάσταση εγκατάλειψης που ακόμη και με μια αλλαγή στην κυβέρνηση, είναι απίθανο να δούμε οποιαδήποτε ουσιαστική αύξηση στην παραγωγή πετρελαίου για χρόνια, καθώς απαιτούνται σημαντικές επενδύσεις για την αποκατάσταση των υφιστάμενων υποδομών», σημειώνει ο ειδικός.
Και η Helima Croft της RBC προειδοποιεί ότι η πορεία προς την ανάκαμψη είναι μακρά, επικαλούμενη την «παρακμή δεκαετιών της Βενεζουέλας υπό τα καθεστώτα Chavez και Maduro».
Τα στελέχη του πετρελαίου υποστηρίζουν ότι απαιτούνται επενδύσεις τουλάχιστον 10 δισ. δολαρίων ετησίως για να ανακάμψει ο τομέας, με «ένα σταθερό περιβάλλον ασφάλειας» ως απόλυτη προϋπόθεση.
«Όλα τα στοιχήματα είναι στον αέρα σε ένα χαοτικό σενάριο αλλαγής εξουσίας όπως αυτό που συνέβη στη Λιβύη ή το Ιράκ», λέει.
