Σημαντικές διαστάσεις λαμβάνει το ζήτημα της ηλεκτρολογικής ασφάλειας στην Ελλάδα, καθώς τα στοιχεία του Ελληνικού Ινστιτούτου Τεχνολογίας Ηλεκτρικών Εγκαταστάσεων (ΕΛΙΤΗΕ) καταγράφουν τουλάχιστον 39 θανάτους και 19 τραυματισμούς από αστικές ηλεκτροπληξίες την τελευταία δεκαετία (2015-2025), βάσει αναφορών στον Τύπο.
Η ανάλυση των περιστατικών αποκαλύπτει ότι οι κατοικίες συγκεντρώνουν το υψηλότερο ποσοστό θανατηφόρων ηλεκτροπληξιών, φτάνοντας το 47,9%, ενώ οι τραυματισμοί κατανέμονται σχεδόν ισομερώς μεταξύ κατοικιών και χώρων εργασίας.
Σύμφωνα με το ΕΛΙΤΗΕ, οι ηλεκτροπληξίες και οι πυρκαγιές συνδέονται άμεσα με τη χρήση παλαιών ή ελαττωματικών ηλεκτρικών εγκαταστάσεων, την ανεπαρκή συντήρησή τους, την έλλειψη τακτικών ελέγχων, αλλά και τη διάθεση στην αγορά μη πιστοποιημένων ηλεκτρολογικών υλικών που δεν ανταποκρίνονται στα προβλεπόμενα πρότυπα ασφαλείας.
Την ανησυχία εντείνει πρόσφατη μελέτη του ΙΟΒΕ, σύμφωνα με την οποία το 43,4% των επαγγελματιών δηλώνει ότι δεν γνωρίζει τις διαδικασίες επιθεώρησης που εφαρμόζουν οι αρμόδιες αρχές για θέματα ασφάλειας και συμμόρφωσης προϊόντων.
«Η ψηφιοποίηση και η πράσινη μετάβαση δεν μπορούν να υπάρξουν χωρίς ασφαλή ηλεκτρολογικά δίκτυα και ηλεκτρικές εγκαταστάσεις», υπογραμμίζει ο Πρόεδρος του ΕΛΙΤΗΕ, Δρ. Βασίλης Χατζίκος, προτείνοντας την καθιέρωση ενός «Μήνα Ηλεκτρολογικής Ασφάλειας». Όπως επισημαίνει, απαιτείται ουσιαστικός διάλογος για την ενίσχυση της εποπτείας της αγοράς, την καλύτερη ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των πολιτών και των επαγγελματιών, με τη συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων φορέων.
Παράλληλα, το ΕΛΙΤΗΕ υλοποιεί δράσεις εκπαίδευσης και κατάρτισης των ηλεκτρολόγων. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου πρακτικού εγχειριδίου για το βασικό πρότυπο ΕΛΟΤ που αφορά τις ηλεκτρικές εγκαταστάσεις, καθώς και η δωρεάν παροχή εξειδικευμένων μαθημάτων στη ΣΑΕΚ Μεταξουργείου, στο πλαίσιο πιλοτικού προγράμματος που κάλυψε 13 θεματικές ενότητες.
Όπως τονίζει ο κ. Χατζίκος, «η πρόληψη αποτελεί εθνική ανάγκη και είμαστε εδώ για να την κάνουμε πράξη».
Αξίζει να σημειωθεί ότι το ΕΛΙΤΗΕ συνέβαλε ενεργά, σε συνεργασία με τον ΕΛΟΤ, στη δημιουργία του πρακτικού εγχειριδίου εφαρμογής του Προτύπου ΕΛΟΤ 60364, το οποίο αποτελεί πλέον βασικό εργαλείο για τη σύγχρονη και ασφαλή μελέτη, υλοποίηση, επιθεώρηση και επέκταση ηλεκτρικών εγκαταστάσεων.
Προτάσεις
Στο φόντο αυτό, πέντε άξονες πολιτικής ώστε να μην αναιρεθούν η ψηφιοποίηση και η πράσινη μετάβαση, οι οποίες δεν μπορούν να υπάρξουν χωρίς ασφαλή ηλεκτρολογικά δίκτυα και ηλεκτρικές εγκαταστάσεις, προτείνει το Ελληνικό Ινστιτούτο Τεχνολογίας Ηλεκτρικών Εγκαταστάσεων (ΕΛΙΤΗΕ).
Η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση («δίδυμη ανάπτυξη») αποτελεί πλέον την κινητήρια δύναμη ριζικών αλλαγών στην Ελλάδα, όπως και σε άλλες χώρες: από τις οικίες, που εξοπλίζονται ραγδαία με αντλίες θερμότητας, κλιματιστικά, οικιακά φωτοβολταϊκά, και θέσεις φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων, μέχρι τα μεγάλα data centers και τις βιομηχανίες που αντικαθιστούν τους καυστήρες ορυκτών καυσίμων με ηλεκτρικούς κλιβάνους υψηλής ισχύος και καινοτόμα συστήματα αυτοματισμού, η ζήτηση για ηλεκτρική ενέργεια αυξάνεται.
Ωστόσο, η ηλεκτρολογική ασφάλεια, που αποτελεί τον θεμέλιο λίθο αυτής της μετάβασης, παραμένει συχνά «αόρατη» και θεωρείται δεδομένη, μέχρι να συμβεί ένα ανθρώπινο ατύχημα, μια σοβαρή ζημιά στην παραγωγή ή ένα πλήγμα στις υποδομές της χώρας.
Με αφορμή το ότι ο μήνας Μάιος είναι αφιερωμένος στην Ηλεκτρολογική Ασφάλεια, το ΕΛΙΤΗΕ προτείνει 5 άμεσους άξονες πολιτικής για να μην αποτελέσει η έλλειψη ασφάλειας τροχοπέδη στη δίδυμη ανάπτυξη:
- Αυστηρή εφαρμογή της ισχύουσας νομοθεσίας για τον περιοδικό επανέλεγχο των εγκαταστάσεων των κτιρίων και των υποδομών τους.
- Εναρμόνιση της νομοθεσίας με τις σύγχρονες τεχνολογικές απαιτήσεις της ψηφιακής και πράσινης εποχής.
- Εντατικοποίηση των ελέγχων στην αγορά για την άμεση απομάκρυνση επικίνδυνων και μη πιστοποιημένων προϊόντων.
- Διαρκή αναβάθμιση των δεξιοτήτων των πιστοποιημένων ηλεκτρολόγων, ώστε να ανταποκρίνονται στις νέες τεχνολογίες και απαιτήσεις.
- Διασύνδεση των προγραμμάτων όπως το ΑΝΑΚΑΙΝΙΖΩ με την υποχρεωτική αναβάθμιση του ηλεκτρολογικού τους εξοπλισμού.
