Θέμα ημερών είναι η έναρξη δημόσιας διαβούλευσης για το νέο πλαίσιο αυτοκατανάλωσης όπως είπε μιλώντας στη Βουλή ο υφυπουργός Ενέργειας και Περιβάλλοντος, Νίκος Τσάφος, απαντώντας στην επίκαιρη ερώτηση του βουλευτή της Νέας Αριστεράς, Αλέξη Χαρίτση.
Ο υφυπουργός προανήγγειλε ότι τις επόμενες ημέρες θα βγει στην δημόσια διαβούλευση μια τροποποίηση της υπουργικής απόφασης για το πλαίσιο της αυτοκατανάλωσης, σημειώνοντας πως «είναι μια δύσκολη άσκηση, για αυτό και μας πήρε λίγο χρόνο». Ο κ. Τσάφος ανέφερε ότι το γεγονός πως «οι τιμές χονδρικής της ηλεκτρικής ενέργειας στην χώρα μας τους τελευταίους μήνες έχει μείνει σχεδόν σταθερή, παρά το δυσμενές περιβάλλον που υπάρχει διεθνώς, και η αιτία είναι η μεγάλη διείσδυση των ΑΠΕ στο σύστημά μας»
Στο μεταξύ η οριστική έγκριση τοποθετείται χρονικά έως το τέλος Μαΐου, ανεξάρτητα από την τελική διάρκεια της διαβούλευσης. Αξίζει να σημειωθεί ότι το νέο πλαίσιο αναμένεται να ενταχθούν και ρυθμίσεις για την αποθήκευση ενέργειας σε επαγγελματικές εγκαταστάσεις. Οι επιχειρήσεις θα μπορούν να συνδυάζουν φωτοβολταϊκά συστήματα με μπαταρίες, αξιοποιώντας την παραγωγή τους με μεγαλύτερη ευελιξία και μειώνοντας το ενεργειακό τους κόστος. Οι πρώτες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για σημαντικά ποσοστά εξοικονόμησης, τα οποία σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να είναι ιδιαίτερα υψηλά, ανάλογα με το προφίλ κατανάλωσης.
Παράλληλα ο υφυπουργός απάντησε στην κριτική για “παραμέληση” θεμάτων ενεργειακής δημοκρατίας. «Δεν μπορεί να λέμε ότι δεν έχουμε ενεργειακές κοινότητες και αυτοκατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας στην χώρα, όταν το 19% της ισχύος παράγεται από αυτές» ανέφερε ο υφυπουργός Ενέργειας και Περιβάλλοντος, Νίκος Τσάφος, απαντώντας στην επίκαιρη ερώτηση του βουλευτή της Νέας Αριστεράς, Αλέξη Χαρίτση.
Υπενθυμίζεται ότι με βάση τη σχετική καταγραφή του The Green Tank οι ενεργειακές κοινότητες είναι αστικοί συνεταιρισμοί που δραστηριοποιούνται στον τομέα της ενέργειας και ειδικότερα στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ). Είναι το εργαλείο που έχουν οι πολίτες για να συμμετάσχουν στην καθαρή ενεργειακή μετάβαση, προωθώντας παράλληλα την ενεργειακή δημοκρατία
O υφυπουργός παρατήρησε ότι στην χώρα «έχουμε 18 GW εγκατεστημένη ισχύ στην χώρα. Αυτή προέρχεται κατά 50% από μικρά έργα και κατά 50% από τα μεγάλα έργα. Στον ΔΕΔΔΗΕ έχουμε περίπου 100.000 παραγωγούς ΑΠΕ, εκ των οποίων το 90% είναι κάτω από 100 KW. Αυτά δεν είναι μονάδες που ανήκουν σε πέντε εταιρείες, αλλά σε μικρούς παραγωγούς. Σε ενεργειακές κοινότητες έχουμε 3.000 έργα και 2.500 GW εγκατεστημένης ισχύος. Στην αυτοκατανάλωση έχουμε περίπου 1 GW. Εάν προσθέσετε αυτά τα νούμερα, το 19% της εγκατεστημένης ισχύος της χώρας είναι από ενεργειακές κοινότητες και αυτοκατανάλωση. Ας μην λέμε λοιπόν ότι δεν έχουμε ενεργειακές κοινότητες και αυτοκατανάλωση στην χώρα μας».
Με βάση το The Green Tank και σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα δεδομένα, που καταθέτει τον Ιανουάριο του 2026, υπάρχουν 1,747 ενεργές ενεργειακές κοινότητες όλων των νομικών μορφών (1,542 ΕΚοιν του ν. 4513, 136 Συν.ΠΕ, 2 ΙΚΕ, 1 Αστική Εταιρεία 784 ΑΚ, 1 Κοινοπραξία, 37 ΚΑΕ και 28 ΕΚΠ). Πρώτη η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας σε πλήθος ενεργών ενεργειακών κοινοτήτων (297). Ακολουθούν η Δυτική Μακεδονία (275), η Ανατολική Μακεδονία & Θράκη (237) και η Θεσσαλία (192).
Πρώτη η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας και σε ηλεκτρισμένη ισχύ έργων ενεργειακών κοινοτήτων (354.5 MW). Στη δεύτερη θέση βρίσκεται η Θεσσαλία (270 MW), στην τρίτη η Ανατολική Μακεδονία & Θράκη (234.7 MW) και στην τέταρτη η Στερεά Ελλάδα (153.4 MW).
Την περίοδο Ιανουαρίου 2024-Σεπτεμβρίου 2025 κατατέθηκαν μόλις 76 νέες αιτήσεις έργων ενεργειακών κοινοτήτων. Το 50.8% της αιτούμενης ισχύος έργων ενεργειακών κοινοτήτων έχει ακυρωθεί (2,482.6 ΜW), ξεπερνώντας κατά πολύ την ηλεκτρισμένη ισχύ (1,465 ΜW). 1,158 έργα ισχύος 941.1 MW παραμένουν σε εκκρεμότητα. 269 από αυτά ισχύος 213.2 MW έχουν αυξημένες πιθανότητες ηλέκτρισης καθώς έχουν υπογράψει σύμβαση σύνδεσης.
Κριτική
Πάντως, από την πλευρά του ο βουλευτής της Νέας Αριστεράς, Αλέξης Χαρίτσης, ανέφερε ότι έχουμε μια αναζωπύρωση της ενεργειακής κρίσης που επιβεβαιώνει για την Ελλάδα ότι παραμένουμε εγκλωβισμένοι σε ένα μοντέλο που εξαρτάται σε πολύ μεγάλο βαθμό από το πανάκριβο φυσικό αέριο, αλλά και από τις γεωπολιτικές αναταράξεις. Έχουμε, είπε, χιλιάδες νοικοκυριά, αγρότες, μικρομεσαίες επιχειρήσεις να είναι ανοχύρωτες και εκτεθειμένες σε κάθε διακύμανση των διεθνών τιμών ενέργειας.
Ο κ. Χαρίτσης επισήμανε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, πρόσφατα εξέδωσε μια νέα δέσμη μέτρων για την επιτάχυνση της απεξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και όπου μεταξύ άλλων προωθεί την ενεργότερη συμμετοχή πολιτών και τοπικών κοινοτήτων στην παραγωγή και διαχείριση ενέργειας. Αυτό, σημείωσε, σημαίνει ότι και σε ευρωπαϊκό επίπεδο οι ενεργειακές κοινότητας αντιμετωπίζονται, όχι σαν μια συμπληρωματική πολιτική, αλλά ως ένα κρίσιμο εργαλείο ενεργειακής ασφάλειας, της κοινωνικής συνοχής και της καταπολέμησης της ενεργειακής φτώχειας. Δυστυχώς όμως, παρατήρησε ο κ. Χαρίτσης, στην Ελλάδα δεν υπάρχει δυνατότητα ανάπτυξης των τοπικών κοινοτήτων ενέργειας, και λόγω έλλειψης διαθέσιμου ηλεκτρικού χώρου, και εξαιτίας του πλαισίου και των καθυστερήσεων σε αδειοδοτήσεις.
Ο βουλευτής, παρατήρησε σε σχέση με τις τιμές ενέργειας στην χώρα μας, ότι αυτές έχουν οδηγήσει το ένα στα πέντε νοικοκυριά της χώρας, το 19% του πληθυσμού, να μην μπορεί να θερμάνει επαρκώς την κατοικία του το 2024, όταν ο μέσος όρος στην ΕΕ είναι στο 9,2%. Σύμφωνα με το Παρατηρητήριο των Ενεργειακών Κοινοτήτων, πάνω από 2,4 GWatt έχουν ακυρωθεί (δηλ. 3.008 έργα). Από το 2023 και μετά, τα ακυρωμένα έργα οφείλονται στο γεγονός ότι δεν βρίσκουν ηλεκτρικό χώρο, και πρωταθλήτρια περιοχή είναι η Δυτική Μακεδονία, εκεί που γνωρίζουμε ότι το ζήτημα αυτό είναι υπαρξιακού χαρακτήρα. Καταλόγισε στην κυβέρνηση ότι το ζήτημα των ενεργειακών κοινοτήτων το έχει βάλεις στον «πάγο» και τις έχει αφήσει στα «αζήτητα»
