Με την υπ’ αριθμ. Ε-192/2025 απόφαση, η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) προχωρά σε μία ουσιαστική αναμόρφωση του τρόπου εκκαθάρισης της ενέργειας για καταναλωτές και παραγωγούς που συμμετέχουν σε σχήματα ενεργειακού συμψηφισμού (net metering και virtual net metering), καλύπτοντας ένα κρίσιμο θεσμικό κενό της αγοράς.
Η απόφαση αφορά κυρίως τις περιπτώσεις όπου δεν υπάρχει τηλεμέτρηση, δηλαδή για χιλιάδες μικρούς παραγωγούς, αυτοπαραγωγούς και ενεργειακές κοινότητες, οι οποίοι μέχρι σήμερα εντάσσονταν σε ένα ασαφές ή ελλιπές πλαίσιο εκκαθάρισης.
Το βασικό πρόβλημα: Έλλειψη ακριβών δεδομένων
Η μέχρι σήμερα λειτουργία της αγοράς εξισορρόπησης βασιζόταν σε μεγάλο βαθμό σε τηλεμετρούμενα δεδομένα, κάτι που δεν ισχύει για σημαντικό μέρος των εγκαταστάσεων ΑΠΕ χαμηλής τάσης.
Αυτό δημιουργούσε:
- στρεβλώσεις στην κατανομή ενέργειας,
- αβεβαιότητα για προμηθευτές και διαχειριστές,
- περιορισμούς στην ανάπτυξη ενεργειακών κοινοτήτων.
Η νέα απόφαση έρχεται να λύσει το πρόβλημα μέσω μεθοδολογικών εργαλείων εκτίμησης και επιμερισμού.
Η μεγάλη αλλαγή: Εισαγωγή Τυπικών Καμπυλών Παραγωγής
Κεντρικός πυλώνας της μεταρρύθμισης είναι η εισαγωγή της Τυπικής Καμπύλης Παραγωγής Ενέργειας (ΤΚΠΕ).
Πρόκειται για ένα εργαλείο που:
- χρησιμοποιεί δεδομένα από τηλεμετρούμενες μονάδες,
- δημιουργεί «πρότυπα» παραγωγής,
- επιτρέπει την αναγωγή της ενέργειας σε χρονικές περιόδους για μη τηλεμετρούμενους σταθμούς. Με απλά λόγια όπου δεν υπάρχουν μετρήσεις σε πραγματικό χρόνο, το σύστημα «προσεγγίζει» την παραγωγή με στατιστικά μοντέλα.
Νέοι κανόνες για net metering χωρίς τηλεμέτρηση
Για παροχές χωρίς τηλεμετρούμενους μετρητές, η εκκαθάριση πλέον:
- βασίζεται σε τρεις μεταβλητές:
- απορροφηθείσα ενέργεια,
- παραχθείσα ενέργεια,
- εγχυθείσα ενέργεια,
- υπολογίζει τη συνολική κατανάλωση,
- την κατανέμει χρονικά με βάση πρότυπα φορτίου,
- και τελικά προσδιορίζει τη χρεώσιμη ενέργεια ανά περίοδο.
Η προσέγγιση αυτή εισάγει μεγαλύτερη ακρίβεια αλλά και πολυπλοκότητα, μεταφέροντας ουσιαστικά το μοντέλο της τηλεμέτρησης σε «εκτιμητική μορφή».
Virtual net metering: Διαχωρισμός περιπτώσεων
Η απόφαση διακρίνει σαφώς τις περιπτώσεις εικονικού συμψηφισμού:
1. Με τηλεμέτρηση
- Ακριβής υπολογισμός ανά χρονική περίοδο
- Άμεσος συμψηφισμός παραγωγής–κατανάλωσης
2. Χωρίς τηλεμέτρηση
- Χρήση προτύπων καμπυλών παραγωγής και κατανάλωσης
- Εκτιμητικός επιμερισμός ενέργειας
3. Ενεργειακές κοινότητες
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται:
- στον επιμερισμό της παραγόμενης ενέργειας στα μέλη,
- στη δήλωση ποσοστών συμμετοχής,
- στη μηνιαία «δεξαμενή» ενέργειας προς κατανομή.
Κρίσιμη λεπτομέρεια: Αποφυγή αρνητικών χρεώσεων
Η απόφαση διατηρεί βασική αρχή του net metering:
- Αν η παραγωγή υπερβαίνει την κατανάλωση → δεν υπάρχει χρέωση,
- Το πλεόνασμα μεταφέρεται σε επόμενες περιόδους.
Παράλληλα, προβλέπεται πλέον ότι το σύστημα μπορεί να διαχειρίζεται ακόμα και αρνητικές καθαρές καταναλώσεις σε επίπεδο εκπροσώπου φορτίου, κάτι ιδιαίτερα σημαντικό για μεγάλες ενεργειακές κοινότητες.
Αντιδράσεις αγοράς: ΕΣΠΕΝ vs ΔΕΔΔΗΕ
Κατά τη δημόσια διαβούλευση:
Οι προμηθευτές (ΕΣΠΕΝ)
- εντόπισαν κανονιστικά κενά (π.χ. σε ΜΔΝ και Κρήτη),
- ζήτησαν δυνατότητα διορθωτικών εκκαθαρίσεων,
- εξέφρασαν ανησυχίες για ασάφειες στις καμπύλες.
Ο ΔΕΔΔΗΕ
- υπερασπίστηκε τη μεθοδολογία,
- χαρακτήρισε τεχνικά δύσκολη την επέκταση σε μη τηλεμετρούμενα δεδομένα,
- επιβεβαίωσε ότι το πλαίσιο μπορεί να εξελιχθεί περαιτέρω.
Χωρίς αναδρομική ισχύ – αλλά με μεταβατική περίοδο
Η ΡΑΑΕΥ ξεκαθαρίζει ότι:
- το νέο πλαίσιο δεν θα έχει αναδρομική εφαρμογή, παρά τα αιτήματα της αγοράς,
- απαιτείται μεταβατική περίοδος 4 μηνών για τεχνική προσαρμογή.
Η εφαρμογή ξεκινά την 1η ημέρα του τέταρτου μήνα μετά τη δημοσίευση.
