Νέες μονάδες αερίου σκιαγραφούν ένα νέο τοπίο στην ηλεκτροπαραγωγή τα επόμενα χρόνια, με τη Βόρεια Ελλάδα (από την Αλεξανδρούπολη ως την Κοζάνη) στην πρώτη γραμμή της θωράκισης του ηλεκτρικού δικτύου μέσα από επενδύσεις που ξεπερνούν το 1 δισ. ευρώ.
Αλεξανδρούπολη
Η νέα μονάδα ηλεκτροπαραγωγής (με φυσικό αέριο) της κοινοπραξίας ΔΕΗ–ΔΕΠΑ Εμπορίας στην Αλεξανδρούπολη αναμένεται να ενταχθεί στο δίκτυο και να λειτουργήσει ως το 2028.
Πρόκειται για έναν σταθμό (επένδυση ύψους 400 εκατ. ευρώ) ισχύος 840 MW που θα συνδέεται απευθείας με το FSRU της Αλεξανδρούπολης, βρίσκεται μια ανάσα από τον ελληνοβουλγαρικό αγωγό IGB ενώ ταυτόχρονα θα είναι ικανή να εξάγει ηλεκτρική ενέργεια σε όλες τις γειτονικές χώρες.
Υπό αυτό το πρίσμα, το χρονοδιάγραμμα προβλέπει ολοκλήρωση κατασκευής της μονάδας έως τα τέλη Οκτωβρίου 2027, έναντι του αρχικού στόχου για Απρίλιο του 2026.
Η ευέλικτη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας είναι αναγκαία για την πράσινη μετάβαση προκειμένου να διατηρείται σε ευστάθεια το σύστημα ηλεκτρισμού η οποία τίθεται σε κίνδυνο από την στοχαστικότητα των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (μεγάλη εξάρτηση από τις καιρικές συνθήκες, πιο δύσκολος έλεγχος της έγχυσης ενέργειας στο δίκτυο που απειλείται με υπερφόρτωση).
Ο σταθμός θα διαδραματίσει κομβικό ρόλο και στην εξαγωγή ηλεκτρικής ενέργειας προς τη Νοτιοανατολική Ευρώπη και συγκεκριμένα προς Βουλγαρία και Βόρεια Μακεδονία και, κατ’ επέκταση, προς Σερβία, διευρύνοντας και το γεωστρατηγικό αποτύπωμα του project.
Σύμφωνα με τα τεχνικά χαρακτηριστικά της, η μονάδα θα έχει συντελεστή απόδοσης 63% (από τις πιο υψηλές αποδόσεις στην κατηγορία της) δηλαδή χαμηλότερο κόστος και κατανάλωση καυσίμου, καθώς και μικρότερες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, ενώ ο εξοπλισμός που εγκαθίσταται έχει δυνατότητα για καύση υδρογόνου και μπορεί να λειτουργεί με μικτό καύσιμο.
Ειδικότερα, θα έχει τη δυνατότητα να καίει υδρογόνο σε μείγμα έως και 50% και έτσι θα είναι από τις πρώτες μονάδες στην Ευρώπη που θα μπορεί να λειτουργήσει με μείγμα καυσίμου φυσικού αερίου και πράσινου Η2, με περιεκτικότητα σε Η2 μέχρι 50% κατ’ όγκο.
Koμοτηνή
Στην τελευταία φάση των δοκιμών εισέρχεται η «Θερμοηλεκτρική Κομοτηνής», η νέα μονάδα παραγωγής ρεύματος των ομίλων Motor Oil και ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ (50%-50%), της οποίας η παραγωγή είχε σταματήσει για περισσότερο από δύο μήνες, λόγω τεχνικών προβλημάτων.
Ο σταθμός άρχισε να δίνει ξανά περιορισμένες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας στο σύστημα κατά τα τέλη Δεκεμβρίου και ήδη από τον Ιανουάριο αυξάνει σταδιακά την παραγωγή.
Ο νέος σταθμός «τονώνει» το δίκτυο μέσα σε ένα πολύπλοκο και αβέβαιο ενεργειακό τοπίο κι ενώ η μονάδα θα είναι πολύτιμος σύμμαχος για το κρας τεστ της θερινής περιόδου, ένα διάστημα δοκιμασίας για το ηλεκτρικό δίκτυο καθώς οι περικοπές πράσινης ενέργειας απογειώνονται, με το σύστημα να στηρίζεται στη «σταθερά» του αερίου.
Η «Θερμοηλεκτρική Κομοτηνής», μία επένδυση ύψους 375 εκατ. ευρώ έρχεται να στηρίξει το ηλεκτρικό δίκτυο σε μία στιγμή που αναδεικνύεται ανάγλυφα καθημερινά ο κρίσιμος ρόλος του φυσικού αερίου που διασφαλίζει τη σταθερότητα απέναντι… στην αστάθεια των ΑΠΕ.
Με τη μονάδα, μικτής ισχύος 877 MW, έχουν υπογράψει διμερείς συμβάσεις (PPA), τόσο η Nrg όσο και η ΗΡΩΝ.
Πτολεμαΐδα
Από τον λιγνίτη στο φυσικό αέριο περνά η πρώην λιγνιτική μονάδα «Πτολεμαΐδα 5» με τη ΔΕΗ να βάζει ήδη στις ράγες μία επένδυση ύψους 420 εκατ. ευρώ.
Η «Πτολεμαΐδα 5», η οποία μέχρι πρότινος παρείχε θερμική ενέργεια στην τηλεθέρμανση της πόλης, σχεδιάζεται να μετατραπεί σε πρώτη φάση σε μονάδα φυσικού αερίου ανοικτού κύκλου (OCGT) και αργότερα σε συνδυασμένου κύκλου (CCGT).
Με τη μετατροπή, η μονάδα θα αποκτήσει μεγαλύτερη ευελιξία και υψηλότερη αποδοτικότητα. Ενδεικτικά, η απόδοση στις μονάδες OCGT κινείται στο 35–45%, ενώ στις CCGT αγγίζει το 60%, καθιστώντας τες ικανές να λειτουργούν όχι μόνο σε ώρες αιχμής αλλά και ως μονάδες βάσης.
Bάσει των σχεδίων της ΔΕΗ, προβλέπεται έναρξη των εργασιών της πρώτης φάσης του έργου τον Αύγουστο, ενώ τον Οκτώβρη του 2027 θα μπει σε δοκιμαστική περίοδο για να ακολουθήσει η εμπορική λειτουργία τον Δεκέμβριο του ίδιου έτους. Για την δεύτερη φάση, οι εργασίες θα ξεκινήσουν τον Ιανουάριο του 2028 και θα ολοκληρωθούν τον Δεκέμβριο του 2029.