Σε τροχιά υλοποίησης μπαίνει ένα έργο “κλειδί” για την ενίσχυση της διασυνδεσιμότητας της χώρας με τα συστήματα διεθνών αγωγών αλλά και το FSRU της Αλεξανδρούπολης. Ουσιαστικά είναι απαραίτητο για την διασφάλιση εξαγωγικών ροών από την Ελλάδα προς τη Βουλγαρία και γενικότερα τις χώρες της νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Ο λόγος για τον αγωγό υψηλής πίεσης Καρπερή–Κομοτηνή του ΔΕΣΦΑ, συνολικού προϋπολογισμού 321,6 εκατ. ευρώ, αποτελεί μία από τις βασικές επενδύσεις ενίσχυσης του βόρειου τμήματος του Εθνικού Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού Αερίου.Αφορά άμεσα την πλήρη αξιοποίηση του Σταθμού Συμπίεσης στη Βιομηχανική Περιοχή Κομοτηνής, που είναι μια κομβική υποδομή στο δυναμικά εξελισσόμενο πλέγμα ενεργειακών υποδομών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, με καίριο ρόλο στην ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και στη διαφοροποίηση των πηγών προμήθειας φυσικού αερίου στην περιοχή.
Ο Σταθμός
Με συνολική ισχύ 24,6 MW μέσω της λειτουργίας τριών μονάδων συμπίεσης (και μίας εφεδρικής σε αναμονή), ο σταθμός αποτελεί τον πρώτο ηλεκτροκίνητο σταθμό συμπίεσης φυσικού αερίου στην Ελλάδα, επιτυγχάνοντας μηδενικές εκπομπές κατά τη λειτουργία του και αξιοποιώντας τεχνολογίες αιχμής για να διασφαλίζει λειτουργική ευελιξία και την υδραυλική επάρκεια του συστήματος. Διαθέτει επίσης τη δυνατότητα υποδοχής μειγμάτων φυσικού αερίου με υδρογόνο.
Ο Σταθμός Συμπίεσης Κομοτηνής ισχυροποιεί περαιτέρω τον Κάθετο Διάδρομο, καθώς, σε συνδυασμό με άλλα έργα – όπως ο Σταθμός Συμπίεσης Αμπελιάς – επιτρέπει στις εξαγωγές φυσικού αερίου της Ελλάδας προς τον Βορρά να φτάσουν τα 8,5 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως.
Στην “παλέτα” αυτή εγγράφεται ο αγωγός Καρπερή - Κομοτηνή που έχει ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2027 και έναρξης λειτουργίας στις αρχές του 2028. Ο νέος αγωγός, που θα αναπτυχθεί παράλληλα με το υφιστάμενο δίκτυο της Βόρειας Ελλάδας.
Διαδικασία προσφορών
Η κατασκευή του βασικού μέρους του έργου, δηλαδή του αγωγού, προκηρύχθηκε από τον Διαχειριστή και οι προσφορές προβλέπεται να υποβληθούν στις 23 Μαρτίου στην ηλεκτρονική πλατφόρμα διεξαγωγής διαγωνισμών sourceONE neo της εταιρίας cosmoONEΟ.
Το μέρος του έργου που προκηρύχθηκε έχει συνολικό προϋπολογισμό 114,8 εκατ. ευρώ πλέον ΦΠΑ και υποδιαιρείται σε δυο τμήματα των 51 εκατ. ευρώ πλέον ΦΠΑ και των 63,7 εκατ. ευρώ, πλέον ΦΠΑ. Παράλληλα συμπεριλαμβάνονται και απρόβλεπτες δαπάνες 15% επί των προϋπολογισμών των δύο επιμέρους τμημάτων. Έτσι ο προϋπολογισμός των συμβάσεων του διαγωνισμού μπορεί να φθάσει κατ' ανώτατο τα 132,020 εκατ. ευρώ πλέον ΦΠΑ.
Σημειώνεται ότι ο αγωγός θα κινείται παράλληλα με το υφιστάμενο δίκτυο της Βόρειας Ελλάδας. Η λειτουργία του θα επιτρέψει την χωρίς περιορισμούς ροής, μεταφορά πρόσθετων ποσοτήτων φυσικού αερίου μεταξύ του Βόρειου και του Νότιου τμήματος του Συστήματος.
Επίσης θα συμβάλει στη διαφοροποίηση και την ασφάλεια του εφοδιασμού με φυσικό αέριο τόσο της ελληνικής αγοράς, όσο και αγοράς της Νοτιοανατολικής Ευρώπης ειδικά μετά τον πόλεμο Ρωσίας – Ουκρανίας και την πλήρη διακοπή των ροών ρωσικού αερίου στο τέλος του 2027. Πολύ δε περισσότερο που η Ελλάδα αναδεικνύεται σε χώρα εισόδου Αμερικάνικου LNG προς την Ουκρανία.
Ο αγωγός θα παρέχει αδιάλειπτη δυναμικότητα για εξαγωγές προς την Βουλγαρία μέσω του IGB, αξιοποιώντας επίσης τη λειτουργία του πρόσφατα ολοκληρωμένου σταθμού συμπίεσης στην Κομοτηνή, ο οποίος έχει αυξήσει την εξαγωγική δυναμικότητα προς τον IGB στα 5 bcm.
Το έργο αφορά στην κατασκευή ενός αγωγού 30'', 215 χιλιομέτρων 100% συμβατού με H2 παράλληλου με το υφιστάμενο δίκτυο από την Καρπερή έως την Κομοτηνή.
Διασυνδέσεις
Επιπλέον, εξυπηρετεί τις αυξημένες ανάγκες δυναμικότητας από τα ανατολικά σημεία εισόδου του Εθνικού Συστήματος Μεταφοράς Φυσικού Αερίου, δηλαδή τους Κήπους που αφορούν τη διασύνδεση με την Τουρκία και την Αμφιτρίτη που είναι το σημείο εισόδου στο σύστημα του φυσικού αερίου που προέρχεται από το FSRU της Αλεξανδρούπολης, έως τα δυτικά τμήματα του συστήματος και το Εικονικό Σημείο Εισόδου.
Ο αγωγός θα είναι έτοιμος να δεχθεί Η2, εφόσον οι συνθήκες της αγοράς το απαιτήσουν και το επιτρέψουν, μπορεί να συνδεθεί στο μέλλον με το έργο ανάπτυξης του δικτύου (backbone) H2 στην Καρπερή και να χρησιμοποιηθεί για τη μεταφορά καθαρού υδρογόνου στο ανατολικό τμήμα του δικτύου, όπου λειτουργεί η Βιομηχανία Φωσφορικών Λιπασμάτων, αλλά και οι δυο νέες μονάδες παραγωγής ηλεκτρισμού στην Αλεξανδρούπολης της ΔΕΗ και της ΔΕΠΑ και στην Κομοτηνή της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και της Motor Oil. Οι δυο μονάδες μπορούν να καταναλώνουν φυσικό αέριο σε υψηλά ποσοστά ανάμειξης με H2.
Η Gastrade
Να σημειωθεί ότι η Gastrade ζητά διπλασιασμό του κλάδου υψηλής πίεσης Καρπερή–Κομοτηνή, σύμφωνα με όσα αναφέρει στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης για το Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης του ΕΣΦΑ 2025–2034. Ουσιαστικά η εταιρεία που “τρέχει” το FSRU θέτει επί τάπητος το ότι η καθυστέρηση κατά ένα έτος στην ένταξη του έργου στο νέο δεκαετές πρόγραμμα του ΔΕΣΦΑ, σε σχέση με τον προηγούμενο σχεδιασμό, περιορίζει τη δυνατότητα πλήρους αξιοποίησης του FSRU Αλεξανδρούπολης, αλλά και την αδιάλειπτη τροφοδοσία των νέων μονάδων ηλεκτροπαραγωγής σε Κομοτηνή και Αλεξανδρούπολη.
Η Gastrade τονίζει, μάλιστα, ότι η έγκαιρη υλοποίηση του έργου είναι κρίσιμη τόσο για το FSRU της Αλεξανδρούπολης όσο και για την τροφοδοσία των νέων μονάδων ηλεκτροπαραγωγής σε Κομοτηνή και Αλεξανδρούπολη. Όπως αναφέρει προς την κατεύθυνση αυτή, ειδικά για το σημείο εισόδου Αμφιτρίτη, δηλαδή το σημείο διασύνδεσης του FSRU της Αλεξανδρούπολης με το εθνικό δίκτυο φυσικού αερίου, θα πρέπει να λαμβάνεται μέριμνα για την κατά το δυνατόν διάθεση επαρκούς αδιάλειπτης δυναμικότητας, με στόχο τη μεγιστοποίηση της χρήσης του τερματικού της Αλεξανδρούπολης, ως υποδομή ενίσχυσης της ασφάλειας του εφοδιασμού της χώρας και της Κεντρικής και Ν.Α. Ευρώ
