Με ταχύτητα που έχει αιφνιδιάσει ακόμη και τους μεγαλύτερους ευρωπαϊκούς αναλυτές αναπτύσσεται η αγορά αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας στη Βουλγαρία. Η γειτονική χώρα έχει ήδη εγκαταστήσει σχεδόν διπλάσια λειτουργική χωρητικότητα μπαταριών από εκείνη που μία από τις βασικές ευρωπαϊκές προβλέψεις υπολόγιζε ότι θα διαθέτει στο τέλος του 2026.
Η απόκλιση είναι εντυπωσιακή και αποτυπώνει όχι μόνο την έκρηξη των επενδύσεων σε συστήματα αποθήκευσης στη Βουλγαρία, αλλά και τη δυσκολία των διεθνών αναλυτών να παρακολουθήσουν την ταχύτητα με την οποία αλλάζει η συγκεκριμένη αγορά.
Σύμφωνα με το τελευταίο European Battery Market Outlook της SolarPower Europe, η συνολική λειτουργική χωρητικότητα αποθήκευσης με μπαταρίες στην Ευρώπη αναμένεται να αυξηθεί από 101 GWh στο τέλος του 2025 σε 153 GWh έως το τέλος του 2026.
Η ίδια έκθεση εκτιμά ότι η Βουλγαρία θα αντιπροσωπεύει περίπου το 5% της συνολικής ευρωπαϊκής χωρητικότητας. Αυτό θα αντιστοιχούσε σε περίπου 7,5-8 GWh.
Μόνο που η πραγματικότητα έχει ήδη ξεπεράσει κατά πολύ την πρόβλεψη.
Στοιχεία που συγκέντρωσε το Capital δείχνουν ότι στη Βουλγαρία λειτουργούν ήδη 100 συστήματα μπαταριών, συνολικής ισχύος 4.844 MW και χωρητικότητας αποθήκευσης 14.717 MWh, δηλαδή περίπου 14,7 GWh.
Πρόκειται για επίπεδο σχεδόν διπλάσιο από εκείνο που προβλεπόταν για το τέλος του έτους.
Προς τα 7 GW και τις 20,8 GWh
Και η ανάπτυξη δεν σταματά εδώ. Σε προχωρημένο στάδιο βρίσκονται πρόσθετα έργα ισχύος 2.110 MW και χωρητικότητας 6.075 MWh, τα οποία αναμένεται να τεθούν σε λειτουργία έως το τέλος του 2026.
Εφόσον τηρηθούν τα χρονοδιαγράμματα, η Βουλγαρία μπορεί να κλείσει τη χρονιά με σχεδόν 7 GW ισχύος μπαταριών και συνολική χωρητικότητα περίπου 20,8 GWh.
Η εκρηκτική ανάπτυξη της βουλγαρικής αγοράς είχε αρχίσει να διαφαίνεται ήδη από το 2025.
Σε προηγούμενη επισκόπησή της, η SolarPower Europe είχε υπολογίσει ότι η χώρα πρόσθεσε 2,5 GWh νέας χωρητικότητας μέσα στο 2025, επίδοση που την τοποθετούσε στην τρίτη θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πίσω από τη Γερμανία και την Ιταλία, με ετήσια αύξηση περίπου 1.200%.
Αργότερα η εκτίμηση αναθεωρήθηκε στις 2,7 GWh, με τον ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης να υπολογίζεται στο 1.061%.
Στην ευρύτερη ευρωπαϊκή κατάταξη η Βουλγαρία βρέθηκε στην πέμπτη θέση, καθώς πλέον συνυπολογίζονται το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ουκρανία. Μεταξύ όμως των κρατών-μελών της ΕΕ, μόνο η Γερμανία και η Ιταλία βρίσκονταν μπροστά της.
Οι 2,7 GWh αφορούν αποκλειστικά τις μπαταρίες που συνδέθηκαν μέσα στο 2025. Σύμφωνα με τη SolarPower Europe, η Βουλγαρία αντιπροσώπευσε το 7% του συνόλου της νέας χωρητικότητας που προστέθηκε στην Ευρώπη εκείνη τη χρονιά, ενώ το μερίδιό της στη συνολική εγκατεστημένη χωρητικότητα της ηπείρου ήταν περίπου 3%.
Οι προβλέψεις έμειναν πίσω από την πραγματικότητα
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίαζε η πρόβλεψη του Ιουνίου για το 2026. Η SolarPower Europe εκτιμούσε ότι η Βουλγαρία θα συγκέντρωνε το 10% όλων των νέων συστημάτων αποθήκευσης που θα συνδέονταν στην Ευρώπη μέσα στη χρονιά και θα μπορούσε ακόμη και να ξεπεράσει την Ιταλία στις νέες εγκαταστάσεις.
Στο τέλος του 2026, Βουλγαρία και Ουκρανία αναμενόταν να διαθέτουν καθεμία περίπου το 5% της συνολικής λειτουργικής χωρητικότητας μπαταριών στην Ευρώπη.
Η εκτίμηση αυτή φαίνεται ήδη εξαιρετικά συντηρητική.
Με 14,7 GWh λειτουργικών συστημάτων ήδη από το τέλος Ιουνίου, η Βουλγαρία βρίσκεται κοντά στο 10% των 153 GWh που προβλέπεται ότι θα διαθέτει ολόκληρη η Ευρώπη στο τέλος του 2026.
Οι διαφορετικές ημερομηνίες καταγραφής δεν επιτρέπουν ασφαλή κατάταξη της χώρας σε συγκεκριμένη θέση πανευρωπαϊκά. Είναι όμως σαφές ότι το πραγματικό μέγεθος της βουλγαρικής αγοράς είναι πολύ μεγαλύτερο από εκείνο που αποτυπώνεται στις τελευταίες ευρωπαϊκές προβλέψεις.
Οι 14,7 GWh μπορεί να είναι μόνο η αρχή
Υπάρχει μάλιστα πιθανότητα ακόμη και η σημερινή εικόνα να υποτιμά το πραγματικό μέγεθος της αγοράς.
Η Βουλγαρία δεν διαθέτει ενιαίο δημόσιο μητρώο στο οποίο να καταγράφονται όλα τα λειτουργικά συστήματα αποθήκευσης, η ισχύς και η χωρητικότητά τους, οι ιδιοκτήτες τους και η ημερομηνία έναρξης λειτουργίας τους.
Η βάση δεδομένων του Capital δημιουργήθηκε έργο προς έργο, με στοιχεία από τον διαχειριστή του βουλγαρικού συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας, τους επενδυτές, τις άδειες και άλλες δημόσιες πηγές. Ως λειτουργικά καταμετρήθηκαν μόνο τα έργα για τα οποία είχε επιβεβαιωθεί η έναρξη λειτουργίας.
Ακόμη και αυτή η καταγραφή, ωστόσο, δεν καλύπτει το σύνολο της αγοράς. Μικρότερα έργα και συστήματα που τέθηκαν πρόσφατα σε λειτουργία δεν έχουν συμπεριληφθεί. Επομένως, οι 14,7 GWh πρέπει να θεωρούνται περισσότερο ως ένα επιβεβαιωμένο κατώτατο όριο παρά ως υπερεκτίμηση.
2,3 kWh μπαταριών ανά κάτοικο
Η κλίμακα της ανάπτυξης γίνεται ακόμη πιο εντυπωσιακή όταν συγκριθεί με τον πληθυσμό και την εγκατεστημένη φωτοβολταϊκή ισχύ.
Με 14,7 GWh λειτουργικής αποθήκευσης, η Βουλγαρία διαθέτει περίπου 2,3 kWh χωρητικότητας μπαταριών ανά κάτοικο. Εάν ολοκληρωθούν τα έργα που βρίσκονται σήμερα υπό ανάπτυξη, ο αριθμός μπορεί να ξεπεράσει τις 3,2 kWh ανά κάτοικο.
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η απόκλιση σε σχέση με τα φωτοβολταϊκά.
Η SolarPower Europe εκτιμά ότι στο τέλος του 2025 η Ευρωπαϊκή Ένωση διέθετε κατά μέσο όρο περίπου 8 GW φωτοβολταϊκής ισχύος για κάθε 1 GWh αποθήκευσης.
Η Βουλγαρία, αντίθετα, διαθέτει περίπου 6,6 GW φωτοβολταϊκών και ταυτόχρονα 14,7 GWh λειτουργικών μπαταριών.
Αυτό αντιστοιχεί σε μόλις 0,45 GW φωτοβολταϊκών για κάθε 1 GWh αποθήκευσης ή, αντίστροφα, σε περισσότερες από 2,2 GWh μπαταριών για κάθε 1 GW φωτοβολταϊκής ισχύος.
Η αναλογία μπαταριών προς φωτοβολταϊκά στη Βουλγαρία είναι έτσι περίπου 18 φορές υψηλότερη από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Κυριαρχούν οι αυτόνομες μπαταρίες
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η δομή της αγοράς. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Capital, το 68,5% της χωρητικότητας αποθήκευσης βρίσκεται σε αυτόνομα συστήματα μπαταριών και όχι σε εγκαταστάσεις που συνδυάζονται με συγκεκριμένα φωτοβολταϊκά πάρκα.
Παράλληλα, σχεδόν το 44% της συνολικής χωρητικότητας βρίσκεται σε συστήματα που μπορούν να αποδίδουν ενέργεια επί τέσσερις ώρες, ενώ η σταθμισμένη μέση διάρκεια των έργων που βρίσκονται ήδη σε λειτουργία διαμορφώνεται περίπου στις τρεις ώρες.
Αυτό δίνει στις μπαταρίες κρίσιμο ρόλο στη λειτουργία της αγοράς ηλεκτρισμού: μπορούν να απορροφούν μεγάλες ποσότητες ενέργειας τις μεσημεριανές ώρες, όταν η παραγωγή των φωτοβολταϊκών κορυφώνεται και οι τιμές πιέζονται προς τα κάτω, και να τις μεταφέρουν στις βραδινές ώρες, όταν η ζήτηση και οι τιμές αυξάνονται.
Η Βουλγαρία μετατρέπεται έτσι με εντυπωσιακή ταχύτητα σε έναν από τους μεγαλύτερους κόμβους αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη — και κυρίως σε μια αγορά που αναπτύσσεται τόσο γρήγορα, ώστε οι ευρωπαϊκές προβλέψεις κινδυνεύουν να είναι ξεπερασμένες πριν ακόμη δημοσιευθούν.
