Η απόσυρση των φακέλων τεσσάρων μεγάλων αιολικών σταθμών από τη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης στην Όθρυ αποτελεί σημαντική εξέλιξη για ένα ζήτημα που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις σε Μαγνησία και Φθιώτιδα. Η μηχανικός περιβάλλοντος και μέλος της Κίνησης Πολιτών για την Όθρυ Φρόσω Γιαννούλη, μιλώντας στην ΕΡΤ Βόλου και στην εκπομπή του Γιάννη Ξυνόπουλου, ξεκαθάρισε ότι η θέση της Κίνησης δεν είναι απέναντι στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, αλλά απέναντι στη χωροθέτηση μεγάλων έργων σε περιοχές ιδιαίτερης περιβαλλοντικής αξίας.
Τέσσερις σταθμοί, 21 ανεμογεννήτριες
Η εξέλιξη αφορά τέσσερις Αιολικούς Σταθμούς Παραγωγής Ηλεκτρικής Ενέργειας και όχι τέσσερις μεμονωμένες ανεμογεννήτριες. Οι σχεδιαζόμενοι σταθμοί στις θέσεις «Γερακοβούνι – Μέγας Λάκκος», «Γερακοβούνι», «Πήλιουρας» και «Πήλιουρας Β» προέβλεπαν συνολικά 21 ανεμογεννήτριες, εγκατεστημένης ισχύος 134,4 MW. Οι εταιρείες που είχαν υποβάλει τη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων ζήτησαν, με επιστολή της 31ης Αυγούστου 2026, την απόσυρση των φακέλων από τη διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης. Πρόκειται για έργο που είχε απασχολήσει ήδη από το 2025 τις τοπικές αρχές και τις περιβαλλοντικές οργανώσεις. Οι τέσσερις σταθμοί αποτελούσαν τμήμα ενός πολύ ευρύτερου σχεδιασμού αιολικών εγκαταστάσεων στην Όθρυ, όπου κατά καιρούς έχουν καταγραφεί αιτήσεις και σχέδια για περισσότερες από εκατό ανεμογεννήτριες.
«Δεν είμαστε ενάντια στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας»
Η Φρόσω Γιαννούλη έδωσε ιδιαίτερη έμφαση σε μία διάκριση που, όπως υποστήριξε, συχνά χάνεται στη δημόσια συζήτηση. «Φυσικά και όλη μας η ομάδα δεν είμαστε ενάντια στην εγκατάσταση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι οι αυξημένες ενεργειακές ανάγκες καθιστούν αναγκαία την αξιοποίηση καθαρών μορφών ενέργειας. Για την ίδια, όμως, το κρίσιμο ερώτημα βρίσκεται αλλού: πού και με ποιους όρους χωροθετούνται τα έργα. Όπως εξήγησε, η επιλογή των περιοχών πρέπει να γίνεται με τρόπο που να περιορίζει τις συνέπειες στα οικοσυστήματα, στη βιοποικιλότητα και στο τοπίο, αντί η ανάπτυξη των ΑΠΕ να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως ζήτημα διαθέσιμου αιολικού δυναμικού.
Το περιβαλλοντικό αποτύπωμα δεν περιορίζεται στην ανεμογεννήτρια
Η μηχανικός περιβάλλοντος στάθηκε ιδιαίτερα στα συνοδά έργα που απαιτεί ένας μεγάλος αιολικός σταθμός. Όπως ανέφερε, πριν από την εγκατάσταση μιας ανεμογεννήτριας προηγούνται ή συνοδεύουν το έργο διανοίξεις και διαμορφώσεις δρόμων, πλατείες εγκατάστασης, εκσκαφές, βάσεις από σκυρόδεμα, εργοταξιακοί χώροι, μεταφορά εξοπλισμού και διαχείριση μεγάλων ποσοτήτων υλικών. Έφερε μάλιστα ως παράδειγμα αιολικό έργο για το οποίο, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει μελετήσει η Κίνηση, η περίσσεια προϊόντων εκσκαφής υπολογίζεται σε περίπου 150.000 κυβικά μέτρα. Με υπόθεση μεταφοράς 20 κυβικών μέτρων ανά φορτηγό, η ίδια υπολόγισε περίπου 7.500 δρομολόγια για τη διαχείρισή τους. Πρόκειται για υπολογισμό που παρουσίασε η ίδια στη συνέντευξη και όχι για ανεξάρτητη μέτρηση της ΕΡΤ.
Ακριβώς αυτό το συνολικό αποτύπωμα, σύμφωνα με την ίδια, πρέπει να εξετάζεται όταν αξιολογείται μια εγκατάσταση και όχι αποκλειστικά η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας κατά τη λειτουργία της.
Ανεμογεννήτριες και ορνιθοπανίδα
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε η Φρόσω Γιαννούλη και στις πιθανές επιπτώσεις στην ορνιθοπανίδα, τόσο από τις συγκρούσεις πτηνών με ανεμογεννήτριες όσο και από τις ευρύτερες αλλαγές που προκαλούνται στο ορεινό περιβάλλον και στη δυνατότητα πρόσβασης σε προηγουμένως δυσπρόσιτες περιοχές. Η διεθνής επιστημονική βιβλιογραφία επιβεβαιώνει ότι οι συγκρούσεις πτηνών αποτελούν υπαρκτό περιβαλλοντικό ζήτημα, αλλά επισημαίνει ότι ο κίνδυνος δεν εξηγείται από έναν μοναδικό μηχανισμό. Εξαρτάται από το είδος των πτηνών, τη μορφολογία και τη συμπεριφορά τους, τη θέση του αιολικού πάρκου, τις διαδρομές πτήσης, το ανάγλυφο, τις καιρικές συνθήκες, την ορατότητα και τα χαρακτηριστικά των ίδιων των ανεμογεννητριών. Παράλληλα έχουν καταγραφεί φαινόμενα αποφυγής των εγκαταστάσεων και λειτουργικής απώλειας ενδιαιτήματος για ορισμένα είδη.
Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιμένει ότι η ανάπτυξη της αιολικής ενέργειας πρέπει να συνοδεύεται από στρατηγικό σχεδιασμό και ειδική αξιολόγηση όταν επηρεάζονται προστατευόμενα είδη και περιοχές Natura 2000.
Η πρόταση της Γιαννούλη για χαμηλότερα υψόμετρα
Ερωτηθείσα εάν υπάρχουν περιοχές της Όθρυος στις οποίες θα μπορούσαν να εγκατασταθούν ανεμογεννήτριες, η Φρόσω Γιαννούλη δεν απέρριψε συνολικά μια τέτοια δυνατότητα. Υποστήριξε ότι πρέπει να εξεταστούν χαμηλότερα υψόμετρα, αναφέροντας ενδεικτικά περιοχές κάτω από τα 800 μέτρα, όπου, κατά την εκτίμησή της, οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις μπορεί να είναι αισθητά μικρότερες σε σχέση με τις υψηλές κορυφογραμμές. Το όριο των 800 μέτρων αποτελεί θέση που διατύπωσε η ίδια και η Κίνηση και δεν αποτελεί το θεσμοθετημένο εθνικό όριο χωροθέτησης.
Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ, το οποίο τέθηκε σε ισχύ στις 19 Αυγούστου 2026, προβλέπει μεταξύ άλλων ότι δεν επιτρέπεται εφεξής η εγκατάσταση νέων αιολικών σταθμών σε περιοχές με υψόμετρο άνω των 1.200 μέτρων, καθώς και σε σειρά άλλων ζωνών ιδιαίτερης περιβαλλοντικής αξίας.
Η συζήτηση για τις αναδασωτέες εκτάσεις
Η Φρόσω Γιαννούλη εξέφρασε επίσης έντονο προβληματισμό για τη δυνατότητα χωροθέτησης αιολικών εγκαταστάσεων σε αναδασωτέες εκτάσεις, υποστηρίζοντας ότι δημιουργείται αντίφαση με τον βασικό σκοπό της αναδάσωσης, δηλαδή την αποκατάσταση του δασικού χαρακτήρα μιας περιοχής. Στο σημείο αυτό απαιτείται, ωστόσο, μια σημαντική νομική διευκρίνιση, η δυνατότητα επέμβασης για έργα ΑΠΕ σε αναδασωτέες εκτάσεις δεν θεσπίστηκε για πρώτη φορά το 2026.
Η Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας, ήδη με την απόφαση 2499/2012, είχε κρίνει ότι υπό συγκεκριμένες και αυστηρές προϋποθέσεις μπορεί να επιτραπεί επέμβαση σε αναδασωτέα έκταση για εγκαταστάσεις ΑΠΕ και συνοδά έργα, χωρίς να αίρεται ο αναδασωτέος χαρακτήρας της έκτασης. Το Δικαστήριο είχε ταυτόχρονα τονίσει τον εξαιρετικό χαρακτήρα μιας τέτοιας επέμβασης και την ανάγκη ειδικής αιτιολόγησής της.
Η προσφυγή για άλλο αιολικό έργο στην περιοχή
Η απόσυρση των τεσσάρων φακέλων δεν σημαίνει ότι έχει κλείσει συνολικά το ζήτημα των αιολικών στην Όθρυ. Η Φρόσω Γιαννούλη ανέφερε ότι για διαφορετικό έργο, με τρεις ανεμογεννήτριες προς την περιοχή της Βρύναινας, έχει ήδη εκδοθεί Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων. Σύμφωνα με όσα είπε στην ΕΡΤ Βόλου, ο Δήμος κινήθηκε αρχικά με αίτημα ακύρωσης προς το υπουργείο και στη συνέχεια, όπως και η Κίνηση Πολιτών με δικό της νομικό εκπρόσωπο, προσέφυγε στο Συμβούλιο της Επικρατείας.
Η ίδια υπογράμμισε ότι η συνεργασία της Κίνησης με τον Δήμο συνεχίζεται, με ανταλλαγή στοιχείων και ενημέρωση του νομικού τμήματος για τις διαδικασίες που βρίσκονται σε εξέλιξη.
«Να βρούμε εναλλακτικές»
Το βασικό μήνυμα της μηχανικού περιβάλλοντος ήταν ότι η ενεργειακή μετάβαση και η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως δύο αναγκαστικά αντίπαλοι στόχοι. Η συζήτηση, όπως την έθεσε, πρέπει να μετακινηθεί από το απλουστευτικό «αν είμαστε υπέρ ή κατά των ανεμογεννητριών» στο πολύ δυσκολότερο ερώτημα: πόσες εγκαταστάσεις, σε ποιες περιοχές, με ποια κριτήρια και με ποιο πραγματικό περιβαλλοντικό κόστος.
«Υπάρχουν πάρα πολλές θέσεις και εδώ είμαστε για όποιον θέλει να συζητήσουμε και να βρούμε εναλλακτικές», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η απόσυρση των τεσσάρων αιολικών σταθμών στην Όθρυ κλείνει επομένως ένα σημαντικό κεφάλαιο μιας συγκεκριμένης αδειοδοτικής διαδικασίας, όχι όμως και τη συζήτηση για το ενεργειακό μέλλον του βουνού. Η συνέχεια θα κριθεί τόσο από τα υπόλοιπα έργα που βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια αδειοδότησης όσο και από το πώς θα εφαρμοστεί στην πράξη το νέο χωροταξικό πλαίσιο για τις ΑΠΕ.
Πηγή: ertnews.gr
