Η ενεργειακή κρίση που έχει προκαλέσει ο πόλεμος ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν δίνει νέα ώθηση στις επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, καθώς κυβερνήσεις στην Ευρώπη και την Ασία επιχειρούν να περιορίσουν την εξάρτησή τους από τις εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Έξι μήνες μετά την έναρξη της σύγκρουσης, η ουσιαστική διακοπή της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών του Ορμούζ έχει προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας. Από το συγκεκριμένο θαλάσσιο πέρασμα διακινούνταν περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων φορτίων πετρελαίου και LNG, γεγονός που έχει εντείνει τις προσπάθειες χωρών όπως η Νότια Κορέα και η Ταϊλάνδη, αλλά και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, να ενισχύσουν τις ΑΠΕ.
Ισχυρή άνοδος για τα φωτοβολταϊκά
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) εκτιμά ότι οι ανανεώσιμες πηγές θα αποτελέσουν φέτος, για πρώτη φορά, τη μεγαλύτερη πηγή ηλεκτροπαραγωγής παγκοσμίως.
Ιδιαίτερη δυναμική εμφανίζουν τα φωτοβολταϊκά στις στέγες, καθώς μπορούν να εγκατασταθούν γρήγορα και με σχετικά χαμηλό κόστος. Στις Φιλιππίνες, οι υψηλές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας λόγω των ακριβότερων εισαγόμενων καυσίμων στρέφουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις στην ηλιακή ενέργεια. Στην Αυστραλία, οι επιδοτήσεις για μπαταρίες έχουν ενισχύσει εκ νέου τη ζήτηση για οικιακά φωτοβολταϊκά.
Αυξημένη είναι και η ζήτηση στην Ευρώπη, όπου οι καταναλωτές αναζητούν τρόπους να περιορίσουν τους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας και την έκθεσή τους στις διακυμάνσεις των διεθνών τιμών.
Ο άνθρακας παραμένει στο ενεργειακό μείγμα
Η κρίση, ωστόσο, έχει οδηγήσει και σε μεγαλύτερη χρήση άνθρακα. Με τις ΑΠΕ να μην μπορούν ακόμη να εξασφαλίσουν σταθερή ηλεκτροπαραγωγή όλο το 24ωρο, αρκετές χώρες χρησιμοποιούν περισσότερο άνθρακα για να καλύψουν τις ανάγκες τους.
Ο IEA προβλέπει αύξηση 1,4% στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από άνθρακα φέτος, έναντι αύξησης 8,5% για τις ΑΠΕ. Στις ΗΠΑ, παρά την πολιτική της κυβέρνησης Τραμπ, η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές αυξήθηκε κατά 10% το πρώτο εξάμηνο του 2026.
Την ίδια στιγμή, οι παγκόσμιες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου αναμένεται να αυξηθούν κατά 1,1% φέτος, φτάνοντας στο ιστορικό υψηλό των 14,2 δισ. τόνων.
Η Ασία δέχεται τις μεγαλύτερες πιέσεις
Οι ασιατικές οικονομίες που εξαρτώνται περισσότερο από τις εισαγωγές ενέργειας μέσω του Ορμούζ έχουν δεχθεί το ισχυρότερο πλήγμα.
Η Κίνα επιταχύνει την ανάπτυξη της ηλιακής ενέργειας, με την παραγωγή από φωτοβολταϊκά να αυξάνεται μεταξύ Μαρτίου και Ιουλίου περισσότερο από τρεις φορές ταχύτερα από την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από άνθρακα.
Αντίθετα, Ινδία, Βιετνάμ και Νότια Κορέα αύξησαν την κατανάλωση άνθρακα. Στο Βιετνάμ, η κυβέρνηση εξετάζει ακόμη και την κατασκευή νέων μονάδων άνθρακα για να διασφαλίσει τον ενεργειακό εφοδιασμό.
Ενισχύονται και τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα
Η ενεργειακή κρίση επηρεάζει και τις μεταφορές. Οι υψηλότερες τιμές καυσίμων, σε συνδυασμό με την ταχύτερη υιοθέτηση των ηλεκτρικών οχημάτων, έχουν περιορίσει τη ζήτηση πετρελαίου σε σχέση με τις προβλέψεις πριν από τον πόλεμο.
Στην Κίνα, τα ηλεκτρικά μοντέλα αντιπροσώπευαν τον Ιούνιο το 63% των λιανικών πωλήσεων επιβατικών αυτοκινήτων, έναντι 53% ένα χρόνο νωρίτερα. Η αξία των κινεζικών εξαγωγών ηλεκτρικών οχημάτων ξεπέρασε για πρώτη φορά φέτος τα 10 δισ. δολάρια.
Ανάλογη άνοδος καταγράφεται και στην Ευρώπη, όπου οι υψηλές τιμές πετρελαίου ενισχύουν το ενδιαφέρον των καταναλωτών για ηλεκτρικά αυτοκίνητα.
Το αν η τάση αυτή θα διατηρηθεί μετά το τέλος της κρίσης παραμένει αβέβαιο. Οι υψηλές τιμές των καυσίμων ενισχύουν το οικονομικό κίνητρο για επενδύσεις στις ΑΠΕ, όμως η πτώση των τιμών του LNG και η αύξηση των διαθέσιμων αμερικανικών φορτίων από το 2026 έως το 2030 θα μπορούσαν να περιορίσουν την πίεση για μόνιμη απομάκρυνση από το φυσικό αέριο.
Σύμφωνα με τη DNV, η σημερινή κρίση είναι πιθανό να ευνοήσει μακροπρόθεσμα την απανθρακοποίηση, αλλά η ενεργειακή μετάβαση δεν θα είναι μια ευθύγραμμη διαδικασία.
Πηγή: Reuters
