Κόντρα άνεμοι συνεχίζουν να ταλαιπωρούν την ανάπτυξη των υπεράκτιων αιολικών πάρκων στη χώρα μας, με την πρόσφατη δικαστική απόφαση που Διοικητικού Εφετείου, έπειτα από προσφυγή του δήμου Σαμοθράκης, για ακύρωση της άδειας έρευνας των εταιρειών ΔΕΗ-Motor Oil και Τέρνα Ενεργειακή (για την ανάπτυξη δύο αιολικών πάρκων 600 MW) που είχε εκδώσει η ΕΔΕΥΕΠ να ανατρέπει τους επενδυτικούς σχεδιασμούς στο Θρακικό Πέλαγος.
Ακόμα κι αν η ΕΔΕΥΕΠ προσβάλει δικαστικά την απόφαση οι χρόνοι για να τελεσιδικήσει η υπόθεση με την χώρα μας να μην διακρίνεται στην ταχύτητα απονομής της Δικαιοσύνης, αποθαρρύνουν τα επενδυτικά πλάνα των μεγάλων ομίλων όχι μόνο στη Θράκη αλλά και ευρύτερα στη χώρα μας, εκπέμποντας παράλληλα αρνητικά σινιάλα στη διεθνή επενδυτική κοινότητα.
Από την πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ μελετάται και η δρομολόγηση νομοθετικών παρεμβάσεων που θα ξεκαθαρίσουν το πλαίσιο, με τις τελικές αποφάσεις να λαμβάνονται από το φθινόπωρο.
Τι σκέφτονται οι επενδυτές
Οι επενδυτές βάζουν στο τραπέζι όλες τις νομικές επιλογές που έχουν με ανοιχτό το ενδεχόμενο να προσφύγουν στο Συμβούλιο της Επικρατείας, στοχεύοντας στην ανατροπή της απόφασης του Διοικητικού Εφετείου.
Ανοιχτό είναι και το σενάριο της «ευθυγράμμισης» των αδειών με το σκεπτικό της δικαστικής απόφασης, μέσω αλλαγών στις περιβαλλοντικές διαδικασίες και στις απαιτούμενες αδειοδοτήσεις, ώστε να «απαντηθούν» τα ζητήματα που ανέδειξε η δικαστική απόφαση.
Ό,τι κι αν επιλεγεί πάντως ο χρόνος τρέχει εις βάρος της επένδυσης…
Η χώρα μας διαθέτει πολύ ισχυρό αιολικό δυναμικό στη Μεσόγειο, όμως τα μεγάλα βάθη καθιστούν απαραίτητη την ανάπτυξη πλωτών εγκαταστάσεων, οι οποίες παραμένουν ακριβότερες και λιγότερο ώριμες τεχνικά από τα έργα σταθερής έδρασης της Βόρειας Θάλασσας.
Προσπαθεί το ΥΠΕΝ αλλά…
Υπενθυμίζεται πως το ΥΠΕΝ πρόσφατα με υπουργική απόφαση κατοχύρωσε τον απαιτούμενο ηλεκτρικό χώρο στο Σύστημα Μεταφοράς για τη σύνδεση έργων συνολικής ισχύος 2,35 GW. Η ισχύς αυτή υπερβαίνει, μάλιστα, κατά 350 MW την πρόβλεψη του νόμου 4964/2022, σηματοδοτώντας την πρόθεση για επιτάχυνση του πρώτου κύματος επενδύσεων.
Η απόφαση, που υπογράφουν ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου και ο υφυπουργός Νίκος Τσάφος, ανοίγει τον δρόμο για την ανάπτυξη έργων σε επτά θαλάσσιες ζώνες, από το Θρακικό Πέλαγος έως τα Δωδεκάνησα, την Κρήτη, τις Κυκλάδες και τον Πατραϊκό Κόλπο.
Παράλληλα, καθορίζει τόσο την κατανομή της διαθέσιμης ισχύος όσο και τα ενδεικτικά σημεία σύνδεσης κάθε περιοχής με το διασυνδεδεμένο Σύστημα Μεταφοράς, ώστε όταν ωριμάσουν οι επενδύσεις να υπάρχει ήδη διαθέσιμη μεταφορική ικανότητα και να αποφευχθούν τα προβλήματα έλλειψης ηλεκτρικού χώρου που αντιμετωπίζουν σήμερα πολλές επενδύσεις ΑΠΕ.
Η μεγαλύτερη δέσμευση ηλεκτρικής ισχύος αφορά το Θρακικό Πέλαγος με 600 MW ενώ ακολουθούν τα Δωδεκάνησα με 500 MW, ο Βόρειος Ευβοϊκός Κόλπος με 300 MW, η Κρήτη με 250 MW, οι Κυκλάδες με 250 MW, η ευρύτερη περιοχή Κυκλάδων – Νοτίου Ευβοϊκού Κόλπου επίσης με 250 MW και ο Πατραϊκός Κόλπος με 200 MW.
SPV
Πέρα από την υπουργική απόφαση, δρομολογείται η σύσταση της εταιρείας ειδικού σκοπού (SPV), η οποία θα αναλάβει τις ανεμολογικές, βυθομετρικές, γεωτεχνικές, γεωφυσικές και περιβαλλοντικές έρευνες στις περιοχές ανάπτυξης των πρώτων έργων, καθώς και την υπουργική απόφαση που εξειδικεύει το πλαίσιο διεξαγωγής των μελλοντικών διαγωνισμών.
Συγκεκριμένα, η απόφαση για τους διαγωνισμούς καθορίζει τους όρους συμμετοχής των επενδυτών, τα βασικά τεχνικά προαπαιτούμενα, το καθεστώς λειτουργικής ενίσχυσης, αλλά και μηχανισμούς αποτροπής της υπερβολικής συγκέντρωσης έργων στον ίδιο επενδυτή. Κάθε θαλάσσια περιοχή θα αποτελεί αυτοτελή διαγωνιστική ενότητα, με ξεχωριστή προσφορά, επιλογή που εκτιμάται ότι ενισχύει τον ανταγωνισμό, τη διαφάνεια και τη δυνατότητα συμμετοχής περισσότερων επενδυτικών σχημάτων.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η πρόβλεψη για ανώτατο όριο παραχωρήσεων ανά επενδυτή, με στόχο η νέα αγορά των υπεράκτιων αιολικών να παραμείνει ανοικτή τόσο σε διεθνείς όσο και σε εγχώριους παίκτες και να αποφευχθεί η συγκέντρωση των έργων σε περιορισμένο αριθμό εταιρειών.
Σημειώνεται ότι το SPV έχει συσταθεί αρχικά ως 100% θυγατρική της ΕΔΕΥΕΠ και βρίσκεται σε μεταβατική φάση, καθώς αναμένεται να ολοκληρωθεί η διαμόρφωση της μετοχικής του σύνθεσης, σημείο αιχμής για την αγορά., διαδικασία που, όμως, τοποθετείται χρονικά το φθινόπωρο. Με την ολοκλήρωσή της θα μπορέσουν να προκηρυχθούν οι διαγωνισμοί για τις απαραίτητες έρευνες στις υποψήφιες θαλάσσιες ζώνες.
Τρέχει η Τουρκία
Την ίδια στιγμή, τον πρώτο της διαγωνισμό για υπεράκτια αιολικά πάρκα, που χωροθετούνται σε Ίμβρο, Τένεδο, τον Κόλπο του Σάρου ή Ξηρού, πάνω από τα Δαρδανέλια, στην Ανατολική Θράκη καθώς και στην περιοχή στα ανοικτά του Εδρεμίτ, στη Μικρά Ασία, απέναντι από τη Λέσβο, θα προκηρύξει η Τουρκία το πρώτο τρίμηνο του 2027.
Η Τουρκία συγκαταλέγει την υπεράκτια αιολική ενέργεια στις στρατηγικές προτεραιότητές της στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και έχει θέσει στόχο την εγκατάσταση 5 GW έως το 2035, αν και υπάρχουν εκτιμήσεις ότι ο στόχος αυτός μπορεί να επιτευχθεί νωρίτερα.
