Τέσσερις βασικές παρεμβάσεις, με στόχο το νέο πλαίσιο για την αυτοκατανάλωση να γίνει περισσότερο λειτουργικό και οικονομικά ελκυστικό για επιχειρήσεις και νοικοκυριά, προτείνει ο Σύνδεσμος Εταιριών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ), στο πλαίσιο της διαβούλευσης για τη νέα υπουργική απόφαση.
Ο ΣΕΦ αναγνωρίζει ότι το σχέδιο της υπουργικής απόφασης επιφέρει αλλαγές σχεδόν στο σύνολο του προηγούμενου θεσμικού πλαισίου και ενσωματώνει σε σημαντικό βαθμό παρατηρήσεις που έχουν καταθέσει η αγορά και οι εμπλεκόμενοι φορείς. Ωστόσο, θεωρεί ότι παραμένουν ορισμένα κρίσιμα σημεία που πρέπει να διορθωθούν προκειμένου το νέο μοντέλο αυτοκατανάλωσης να λειτουργήσει αποτελεσματικά στην πράξη.
Στο επίκεντρο των προτάσεων βρίσκονται η δυνατότητα φόρτισης των μπαταριών από το ηλεκτρικό δίκτυο, η απλοποίηση του πλαισίου για τα λεγόμενα «φωτοβολταϊκά της πρίζας», η αντιμετώπιση του προβλήματος που δημιουργεί το net billing για δήμους και άλλους μη κερδοσκοπικούς φορείς, αλλά και η αποσαφήνιση των ορίων ισχύος για τα οικιακά συστήματα μηδενικής έγχυσης.
Μπαταρίες που θα μπορούν να φορτίζουν και από το δίκτυο
Μία από τις σημαντικότερες ενστάσεις του ΣΕΦ αφορά το άρθρο 8 της υπό διαβούλευση υπουργικής απόφασης. Το σχέδιο προβλέπει ότι το σύστημα αποθήκευσης που εγκαθίσταται σε εγκατάσταση αυτοκαταναλωτή δεν επιτρέπεται να απορροφά ηλεκτρική ενέργεια από το Δίκτυο ή το Σύστημα.
Κατά τον ΣΕΦ, ο συγκεκριμένος περιορισμός μειώνει σημαντικά την οικονομική αξία της αποθήκευσης. Μια επιχείρηση, για παράδειγμα, δεν μπορεί να αξιοποιήσει πλήρως τα δυναμικά τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας, φορτίζοντας την μπαταρία της όταν οι τιμές είναι χαμηλές και χρησιμοποιώντας την αποθηκευμένη ενέργεια όταν οι τιμές αυξάνονται. Αντίστοιχα περιορίζεται και το όφελος για έναν οικιακό καταναλωτή που συνδυάζει αυτοπαραγωγή και αποθήκευση.
Για τον λόγο αυτό, ο Σύνδεσμος προτείνει να επιτραπεί η απορρόφηση ενέργειας από το δίκτυο στις περιπτώσεις του ταυτοχρονισμένου συμψηφισμού και της αυτοκατανάλωσης με μηδενική έγχυση.
Η αλλαγή αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας κινείται σταδιακά προς ένα περισσότερο ευέλικτο μοντέλο, στο οποίο η αξία της αποθήκευσης δεν περιορίζεται στην αξιοποίηση της παραγωγής ενός φωτοβολταϊκού, αλλά συνδέεται και με τη χρονική μετατόπιση της κατανάλωσης.
Παράλληλα, ο ΣΕΦ υποδέχεται θετικά μία ακόμη αλλαγή που περιλαμβάνεται στο σχέδιο της υπουργικής απόφασης: τη δυνατότητα εγκατάστασης αυτόνομων μπαταριών, χωρίς φωτοβολταϊκό σύστημα, αποκλειστικά για σκοπούς αυτοκατανάλωσης.
Η μάχη για τα «φωτοβολταϊκά της πρίζας»
Το δεύτερο μεγάλο μέτωπο αφορά τα μικρά φωτοβολταϊκά συστήματα τύπου plug-in, τα οποία μπορούν να συνδέονται σε οικιακή εγκατάσταση μέσω ρευματολήπτη και έχουν μέγιστη ισχύ έγχυσης έως 800 Watt.
Ο ΣΕΦ ζητά αρχικά να αυξηθεί από τα 900 στα 1.000 Watt το ανώτατο όριο της εγκατεστημένης ισχύος. Όπως εξηγεί, τα φωτοβολταϊκά πλαίσια που διατίθενται σήμερα για οικιακές εφαρμογές έχουν κατά κανόνα ισχύ περίπου 460 Watt, ενώ από τις αρχές του 2027 αναμένεται να κινούνται κοντά στα 500 Watt. Εφόσον ο αντιστροφέας περιορίζει ούτως ή άλλως την έγχυση στα 800 Watt, θεωρεί ότι η εγκατεστημένη ισχύς πρέπει να μπορεί να φθάνει το 1 kW.
Πολύ μεγαλύτερη, όμως, είναι η ένσταση του Συνδέσμου απέναντι στις πρόσθετες τεχνικές και διοικητικές απαιτήσεις που προβλέπονται.
Το υπό διαβούλευση σχέδιο απαιτεί, μεταξύ άλλων, νέα Υπεύθυνη Δήλωση Εγκαταστάτη με ανανέωση ανά δύο χρόνια, αισθητήρα κατεύθυνσης για τη διασφάλιση της μη έγχυσης ενέργειας στο δίκτυο και σύστημα τηλεμέτρησης για την καταγραφή της παραγωγής και της κατανάλωσης.
Ο ΣΕΦ θεωρεί ότι αυτές οι προϋποθέσεις κινδυνεύουν να ακυρώσουν στην πράξη τη φιλοσοφία των plug-in φωτοβολταϊκών.
Η θέση του είναι ότι τα πολύ μικρά αυτά συστήματα πρέπει να μπορούν να διοχετεύουν χωρίς αποζημίωση την περίσσεια της παραγωγής τους στο δίκτυο. Η απαίτηση μηδενικής έγχυσης συνεπάγεται, σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, πρόσθετο εξοπλισμό, παρέμβαση στον ηλεκτρικό πίνακα και υποχρεωτική παρουσία εγκαταστάτη. Το αποτέλεσμα είναι αύξηση του κόστους και επιμήκυνση του χρόνου απόσβεσης, μετατρέποντας ουσιαστικά ένα απλό plug-and-play προϊόν σε ένα μικρό συμβατικό σύστημα αυτοκατανάλωσης.
Το επιχείρημα της ασφάλειας και το γερμανικό μοντέλο
Απαντώντας στις ανησυχίες για την ασφάλεια των ηλεκτρικών εγκαταστάσεων και του δικτύου, ο ΣΕΦ επικαλείται μελέτη του Ιουνίου του 2026 του βρετανικού Department for Energy Security and Net Zero.
Σύμφωνα με τα συμπεράσματα που παραθέτει ο Σύνδεσμος, τα plug-in φωτοβολταϊκά μπορούν να ανοίξουν την αγορά της μικρής ηλιακής παραγωγής σε καταναλωτές που δεν έχουν πρόσβαση σε συμβατικές εγκαταστάσεις στέγης, όπως ενοικιαστές και κάτοικοι διαμερισμάτων, ενώ προτείνεται η εγκατάστασή τους από τους ίδιους τους καταναλωτές μέσα σε σαφώς καθορισμένο πλαίσιο τεχνικών προδιαγραφών.
Ο ΣΕΦ παραπέμπει επίσης στη γερμανική εμπειρία και στο πρότυπο DIN VDE για τις απαιτήσεις ασφαλείας των plug-in φωτοβολταϊκών, προτείνοντας οι απαιτήσεις του ΔΕΔΔΗΕ να ευθυγραμμιστούν με αυτό. Παράλληλα, θέτει το ερώτημα γιατί για τα συγκεκριμένα συστήματα προβλέπεται ανανέωση της ΥΔΕ ανά διετία, όταν, σύμφωνα με όσα αναφέρει επικαλούμενος τον ΔΕΔΔΗΕ, ο τακτικός επανέλεγχος των κατοικιών πραγματοποιείται ανά δέκα χρόνια.
Το κενό του net billing για δήμους, ιδρύματα και ΜΚΟ
Ένα ακόμη ζήτημα που αναδεικνύει ο ΣΕΦ αφορά τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης και άλλους φορείς που δεν έχουν τη δυνατότητα να εκδίδουν τιμολόγια.
Σε αντίθεση με τις επιχειρήσεις, οι ΟΤΑ δεν μπορούν, σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, να αποζημιώνονται χρηματικά για την πλεονάζουσα ηλεκτρική ενέργεια που διοχετεύουν στο δίκτυο. Έτσι, η εφαρμογή του net billing καθίσταται προβληματική, καθώς ουσιαστικά τους οδηγεί στην επιλογή της μηδενικής έγχυσης. Αντίστοιχο πρόβλημα αντιμετωπίζουν εκπαιδευτικά και κοινωφελή ιδρύματα, καθώς και ΜΚΟ.
Η πρόταση του ΣΕΦ είναι η περίσσεια ενέργειας των συγκεκριμένων φορέων να αντιμετωπίζεται όπως στην περίπτωση των οικιακών αυτοκαταναλωτών: η αξία της να μετατρέπεται σε πίστωση στον εκκαθαριστικό λογαριασμό της παροχής κατανάλωσης.
Διευκρινίσεις και για τα όρια ισχύος
Τέλος, ο Σύνδεσμος ζητά σαφέστερη διατύπωση για τις εγκαταστάσεις αυτοκατανάλωσης από τρίτο πρόσωπο, ώστε να αποφευχθούν προβλήματα κατά την εφαρμογή της νέας υπουργικής απόφασης.
Παράλληλα, επισημαίνει ότι στο προηγούμενο καθεστώς ο ΔΕΔΔΗΕ θεωρούσε ότι όλα τα οικιακά συστήματα έπρεπε υποχρεωτικά να έχουν ισχύ κάτω των 10,8 kWp. Ο ΣΕΦ ζητά τώρα να διευκρινιστεί ρητά ότι, όταν εφαρμόζεται μηδενική έγχυση, η μέγιστη ισχύς του φωτοβολταϊκού μπορεί να φθάνει έως τη Συμφωνημένη Ισχύ μιας τριφασικής οικιακής παροχής.
