Η Κρήτη αναδεικνύεται σε βασικό πυλώνα του εθνικού σχεδιασμού για την ανάπτυξη υπεράκτιων αιολικών πάρκων, καθώς περισσότερα από 1,9 GW νέας εγκατεστημένης ισχύος προβλέπεται να αναπτυχθούν στις θαλάσσιες περιοχές γύρω από το νησί, σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης Υπεράκτιων Αιολικών Πάρκων που εκπόνησε η Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων (ΕΔΕΥΕΠ).
Το σχέδιο της ΕΔΕΥΕΠ, το οποίο αποτελεί τη βάση για τη χωροθέτηση των πρώτων υπεράκτιων αιολικών πάρκων στη χώρα, τοποθετεί την Κρήτη στην πρώτη γραμμή της ενεργειακής μετάβασης, με τέσσερις βασικές περιοχές ανάπτυξης πλωτών υπεράκτιων αιολικών εγκαταστάσεων και μία επιπλέον περιοχή σταθερής έδρασης.
Η πλέον ώριμη περιοχή είναι η «Κρήτη 1», η οποία χαρακτηρίζεται μεσοπρόθεσμης ανάπτυξης και προορίζεται να προχωρήσει έως το 2030-2032. Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, διαθέτει από τα υψηλότερα αιολικά δυναμικά που έχουν καταγραφεί στον ελληνικό θαλάσσιο χώρο, με μέση ταχύτητα ανέμου 9,9 μέτρα ανά δευτερόλεπτο και εκτιμώμενη ισχύ περίπου 590 MW. Η ηλεκτρική διασύνδεση προβλέπεται να πραγματοποιηθεί μέσω του Υποσταθμού Αθερινόλακκου στη νοτιοανατολική Κρήτη.
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η περιοχή «Κρήτη 2β», επίσης μεσοπρόθεσμης ανάπτυξης, με εκτιμώμενη ισχύ 935 MW, γεγονός που την καθιστά μία από τις μεγαλύτερες υπεράκτιες ενεργειακές ζώνες που προτείνονται σε πανελλαδικό επίπεδο.
Παράλληλα, οι περιοχές «Κρήτη 3» και «Κρήτη 4» εντάσσονται στον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και προβλέπεται να ακολουθήσουν σε επόμενη φάση, προσθέτοντας από 205 MW η καθεμία στο ενεργειακό ισοζύγιο του νησιού.
Συνολικά, μόνο οι τέσσερις αυτές περιοχές αντιστοιχούν σε δυναμικό περίπου 1.935 MW, μέγεθος που υπερβαίνει κατά πολύ την εγκατεστημένη ισχύ πολλών υφιστάμενων ενεργειακών υποδομών της χώρας και αναδεικνύει τον ρόλο της Κρήτης ως μελλοντικού εξαγωγέα καθαρής ενέργειας.
Το σχέδιο προβλέπει ότι το μεγαλύτερο μέρος των έργων θα είναι πλωτής έδρασης, καθώς τα μεγάλα θαλάσσια βάθη που επικρατούν νότια της Κρήτης δεν επιτρέπουν την εκτεταμένη ανάπτυξη συμβατικών υπεράκτιων ανεμογεννητριών με σταθερή θεμελίωση. Η επιλογή αυτή ευθυγραμμίζεται με τις διεθνείς τάσεις που αναπτύσσονται σε χώρες όπως η Νορβηγία, η Πορτογαλία και το Ηνωμένο Βασίλειο.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι ο Αθερινόλακκος αναδεικνύεται σε κομβικό σημείο του σχεδιασμού, καθώς τρεις από τις τέσσερις βασικές περιοχές που αφορούν την Κρήτη προβλέπεται να συνδεθούν με το ηλεκτρικό σύστημα μέσω του συγκεκριμένου υποσταθμού.
Η μελέτη της ΕΔΕΥΕΠ επισημαίνει ότι το Εθνικό Πρόγραμμα αποτελεί το πρώτο στάδιο της διαδικασίας. Θα ακολουθήσουν ειδικές τεχνικές μελέτες, περιβαλλοντικές αξιολογήσεις, έρευνες βυθού, ανεμολογικές μετρήσεις και αδειοδοτήσεις, προτού οριστικοποιηθούν οι περιοχές εγκατάστασης των πάρκων και προχωρήσουν οι επενδυτικοί διαγωνισμοί.
Σε κάθε περίπτωση, το μήνυμα που εκπέμπει το Εθνικό Πρόγραμμα είναι σαφές. Η Κρήτη δεν αποτελεί απλώς μία ακόμη περιοχή ανάπτυξης υπεράκτιων αιολικών. Αντιθέτως, συγκεντρώνει το μεγαλύτερο μέρος του σχεδιασμού για την πρώτη γενιά πλωτών υπεράκτιων αιολικών πάρκων της χώρας και αναμένεται να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στον νέο ενεργειακό χάρτη της Ανατολικής Μεσογείου.
