Στο επίκεντρο της κυβερνητικής ατζέντας επανέρχεται η ανάπτυξη των υπεράκτιων αιολικών έργων, μετά από μια μακρά περίοδο στασιμότητας. Το 2026 προδιαγράφεται ως έτος-ορόσημο για την ενεργοποίηση ενός σχεδιασμού που είχε «παγώσει», με τέσσερις κρίσιμες παρεμβάσεις να θέτουν τις βάσεις ώστε τα έργα να μπουν σε τροχιά υλοποίησης.
Σύμφωνα με το Ενιαίο Σχέδιο Κυβερνητικής Πολιτικής 2026, το πρώτο βήμα αναμένεται έως τον Μάρτιο, με την τροποποίηση του νόμου 4496/2022. Πρόκειται για το θεσμικό πλαίσιο που ρυθμίζει την περιβαλλοντική αδειοδότηση και τη συνολική διαδικασία ανάπτυξης των υπεράκτιων αιολικών πάρκων, το οποίο κρίνεται απαραίτητο να επικαιροποιηθεί ώστε να αρθούν γραφειοκρατικές αγκυλώσεις και να επιταχυνθούν οι διαδικασίες.
Το δεύτερο τρίμηνο του έτους ακολουθεί το επόμενο κρίσιμο ορόσημο, το οποίο αφορά στην έκδοση Υπουργικής Απόφασης για τον καθορισμό της εταιρείας ειδικού σκοπού (SPV), η οποία θα αναλάβει τις ανεμολογικές και βυθομετρικές μελέτες στις περιοχές ενδιαφέροντος. Η σύσταση του SPV δεν είναι απλώς τεχνικό ζήτημα, καθώς αποτελεί μεταρρυθμιστικό προαπαιτούμενο του Ταμείου Ανάκαμψης, γεγονός που συνδέει άμεσα την πρόοδό του με την εκταμίευση πόρων του RRF.
Παράλληλα, στο ίδιο χρονικό διάστημα, προγραμματίζονται δύο ακόμη υπουργικές αποφάσεις. Η πρώτη αφορά τη δέσμευση ηλεκτρικού χώρου ισχύος 1,9 GW για τα υπεράκτια αιολικά και η δεύτερη θα καθορίσει τους όρους του διαγωνισμού για την παραχώρηση των περιοχών σε επενδυτές, σκιαγραφώντας ουσιαστικά την «αρχιτεκτονική» των έργων.
Στο μετοχικό σχήμα του SPV αναμένεται να συμμετέχουν η ΕΔΕΥΕΠ και ο ΑΔΜΗΕ, ενώ με τη σύστασή του θα ανοίξει ο δρόμος για την προκήρυξη των ερευνών. Εφόσον δεν υπάρξουν νέες καθυστερήσεις, οι ανάδοχοι των μελετών θα μπορούσαν να συλλέξουν τα πρώτα κρίσιμα δεδομένα εντός του 2027.
Η ανάγκη επανεκκίνησης είναι εμφανής, καθώς ο αρχικός σχεδιασμός είχε προσκρούσει σε πολλαπλά εμπόδια. Θυμίζουμε τις αντιδράσεις τοπικών κοινωνιών, με χαρακτηριστικότερη την περίπτωση της Κρήτης αλλά και διάφορες παρεμβάσεις του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου στη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για τρεις από τις 19 περιοχές. Επιπλέον, καθυστερήσεις είχαν εντοπιστεί και σε διακρατικό επίπεδο, οι οποίες ανέβαλαν την έκδοση της κρίσιμης ΚΥΑ.
Παρ’ όλα αυτά, η ΕΔΕΥΕΠ αξιοποίησε το διάστημα αυτό, προχωρώντας σε τεχνικές και περιβαλλοντικές μελέτες, στρατηγικές αναλύσεις και εκστρατείες μετρήσεων, ώστε να είναι έτοιμη μόλις δοθεί το πράσινο φως.
Η ευρωπαϊκή εικόνα και το μήνυμα των Βορείων Θαλασσών
Την ώρα που η Ελλάδα επιχειρεί να καλύψει χαμένο έδαφος, η Ευρώπη ανεβάζει ταχύτητα στον κλάδο των offshore. Στη Σύνοδο της Βόρειας Θάλασσας στο Αμβούργο, εννέα χώρες δεσμεύτηκαν σε ένα φιλόδοξο «Επενδυτικό Σύμφωνο», με στόχο την ανάπτυξη 15 GW υπεράκτιας αιολικής ισχύος ετησίως την περίοδο 2031–2040 και τη συνολική εγκατάσταση έως 300 GW μέχρι το 2050.
Το σχέδιο φιλοδοξεί να κινητοποιήσει επενδύσεις ύψους 1 τρισ. ευρώ, να μειώσει το κόστος κατά 30% και να δημιουργήσει δεκάδες χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας.
Όπως τόνισε η διευθύνουσα σύμβουλος της WindEurope, Malgosia Bartosik, η υπεράκτια αιολική ενέργεια αποτελεί ευρωπαϊκή ιστορία επιτυχίας και κρίσιμο πυλώνα για την ενεργειακή ασφάλεια και την ανταγωνιστικότητα. Το στοίχημα για την Ελλάδα είναι να συγχρονίσει τον βηματισμό της με αυτή τη δυναμική, μετατρέποντας το 2026 από έτος εξαγγελιών σε αφετηρία πραγματικών έργων.
