Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, από «λίγες εβδομάδες» που είχε αρχικά εκτιμηθεί ότι θα κρατήσει, κινδυνεύει να διαρκέσει για το υπόλοιπο του έτους, με τις τιμές της ενέργειας να συνεχίζουν έτσι να κινούν τις αγορές, εκτιμά η UBS. Μάλιστα, ακόμη και να τελειώσει η σύγκρουση, τα πολύ χαμηλά ενεργειακά αποθέματα δεν θα μπορέσουν να καλυφθούν γρήγορα, πράγμα που σημαίνει ότι το κόστος ενέργειας θα παραμείνει υψηλό για μεγάλο διάστημα.
Πιο αναλυτικά, όπως σημειώνει η UBS σε νέα της ανάλυση, ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή συνεχίζεται εδώ και περισσότερες από 180 ημέρες. Παρόλο που οι εξαγωγές ενέργειας από την περιοχή έχουν σχεδόν σταματήσει, εξακολουθούν να υπάρχουν λίγα σημάδια σοβαρής κρίσης, επισημαίνει η UBS. Οι τιμές της ενέργειας έχουν αυξηθεί, ιδίως τα παράγωγα πετρελαίου όπως το ντίζελ, το πετρέλαιο θέρμανσης και η κηροζίνη, αλλά λίγοι δείκτες υποδηλώνουν βραδύτερη οικονομική ανάπτυξη. Σε πολλά μέρη, σημειώνεται μάλιστα επιτάχυνση της ανάπτυξης. Αυτό είναι αξιοσημείωτο επειδή οι εξαγωγές μέσω των Στενών του Ορμούζ έχουν μειωθεί κατά περίπου 75% - από περίπου 21 εκατ. βαρέλια την ημέρα σε περίπου 5 εκατ. βαρέλια την ημέρα τώρα. Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA), η παγκόσμια προσφορά πετρελαίου ανέρχεται σε περίπου 102 εκατ. βαρέλια την ημέρα, επομένως επηρεάζεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς.
Αυτό εγείρει δύο ερωτήματα, τονίζει η UBS: Πώς μπορούμε να εξηγήσουμε τη μέτρια αντίδραση των τιμών της ενέργειας και θα πρέπει να περιμένουμε πιο σοβαρές συνέπειες τις επόμενες εβδομάδες ή μήνες εάν δεν υπάρξει συμφωνία μεταξύ των αντιμαχόμενων μερών;
Για να απαντηθεί το πρώτο ερώτημα, έχουν σημασία διάφοροι παράγοντες, επισημαίνει ο ελβετικός οίκος. Η Κίνα μπόρεσε να μειώσει τις αγορές της κατά περίπου 4 εκατ. βαρέλια την ημέρα, επειδή είχε δημιουργήσει μεγάλα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου για πολλά χρόνια. Πολλές άλλες χώρες επίσης αφαιρούν αποθέματα. Επιπλέον, οι ΗΠΑ αύξησαν την παραγωγή τους για να εξάγουν περισσότερο πετρέλαιο στην Ευρώπη.
Σε αντίθεση με την Κίνα, ωστόσο, πολλές άλλες χώρες έχουν ήδη μειώσει σημαντικά τα αποθέματά τους και η UBS πιστεύει ότι αυτά τα αποθέματα μπορεί να διαρκέσουν μόνο λίγες ακόμη εβδομάδες. Τα διυλιστήρια μείωσαν τη ζήτηση κατά περίπου 5 εκατ. βαρέλια την ημέρα σε σύγκριση με πέρυσι. Αυτή η μείωση εξηγεί γιατί οι τιμές του ντίζελ και της βενζίνης έχουν αυξηθεί περισσότερο από τις τιμές του αργού πετρελαίου μέχρι στιγμής. Οι καταναλωτές -και επομένως οι ψηφοφόροι- το νιώθουν αυτό πιο άμεσα, επομένως ο πληθωρισμός των τιμών σε αυτόν τον τομέα είναι πιθανό να έχει εξέχουσα θέση στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ. Ωστόσο, οι μεταφορές από πλοίο σε πλοίο και οι εναλλακτικές διαδρομές έχουν βοηθήσει να μετριαστούν ορισμένες από τις διακοπές του εφοδιασμού.
Αυτό σημαίνει ότι αναμένονται περαιτέρω αυξήσεις τιμών τις επόμενες εβδομάδες ή μήνες; Το τρέχον status quo σαφώς δεν είναι βιώσιμο, επισημαίνει η UBS. Εκτός Κίνας, το περιθώριο αξιοποίησης των στρατηγικών αποθεμάτων φαίνεται σε μεγάλο βαθμό εξαντλημένο και η κατασκευή εναλλακτικών υποδομών για παραγωγή, επεξεργασία και μεταφορά απαιτεί χρόνο. Τέτοιες υποδομές θα ήταν επίσης ένας σχετικά εύκολος στρατιωτικός στόχος σε περίπτωση που η ηγεσία της Τεχεράνης επιδιώξει κλιμάκωση για να εξασφαλίσει καλύτερους όρους για μια συμφωνία. Μια τέτοια κλιμάκωση θα ήταν πολιτικά δαπανηρή για τον Τραμπ. Αλλά οι εναλλακτικές λύσεις -να επιτραπεί ουσιαστικά στο Ιράν να ελέγξει το Ορμούζ, η άρση των κυρώσεων ή η αποδέσμευση παγωμένων κεφαλαίων- θα συνεπάγονταν επίσης πολιτικό κόστος. Η σύγκρουση θα μπορούσε επομένως να διαρκέσει περισσότερο και οι τιμές της ενέργειας μπορεί να συνεχίσουν να κινούν τις αγορές, εκτιμά η UBS.
Η προοπτική για το 2027 έχει επίσης σημασία, όπως τονίζει. Και ο επόμενος χειμώνας έρχεται. Τα επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου είναι χαμηλά. Στη Γερμανία, τα επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου ανέρχονται σήμερα σε μόλις 48%, έναντι 65% πριν από ένα χρόνο και 75% στο ίδιο σημείο το 2022. Αυτά τα ελλείμματα δεν μπορούν να καλυφθούν γρήγορα και αυξάνουν τον κίνδυνο το υψηλότερο κόστος ενέργειας να παραμείνει επίκαιρο ακόμη και μετά το τέλος της σύγκρουσης.
Πέρα από την ενέργεια, πολλές άλλες εξαγωγές αγαθών επηρεάζονται από τον αποκλεισμό των θαλάσσιων μεταφορών, συμπεριλαμβανομένων των πρώτων υλών για γεωργικά λιπάσματα, προσθέτει η UBS. Ο πόλεμος στην Ουκρανία και οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας είχαν ήδη επιβαρύνει την προσφορά και τις τιμές των αζωτούχων, φωσφορικών και ανθρακικών λιπασμάτων. Ο πόλεμος στο Ιράν είναι πιθανό να ωθήσει τις τιμές υψηλότερα. Οι υψηλότερες τιμές οδηγούν σε λιγότερη χρήση λιπασμάτων, ειδικά στις αναδυόμενες αγορές, κάτι που θα πρέπει να επηρεάσει τις αποδόσεις τα επόμενα χρόνια. Το τρέχον Ελ Νίνιο μεγαλώνει τον κίνδυνο, καθώς είναι πιθανό να μειώσει τις συγκομιδές σε πολλές περιοχές.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι επιπτώσεις για τους επενδυτές - οι ευκαιρίες αλλά και οι κίνδυνοι -, είναι ευρείες, τονίζει η UBS. Περιλαμβάνουν μακροοικονομικές εξελίξεις όπως ο πληθωρισμός και οι κίνδυνοι για την ανάπτυξη — με περιθώριο για υψηλότερες τιμές μετοχών εάν ομαλοποιηθούν οι συνθήκες, αλλά και για διόρθωση σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας αυξηθούν ξανά. Εκτός από τις επενδύσεις στον ενεργειακό τομέα και τα εμπορεύματα, οι ενεργειακές υποδομές και η αλυσίδα αξίας τροφίμων προσφέρουν επίσης ενδιαφέρουσες επενδυτικές ευκαιρίες, εκτιμά ο οίκος.
