Η Τουρκία εκτιμά ότι οι ροές αργού πετρελαίου από το Ιράκ θα συνεχιστούν κανονικά, παρά το γεγονός ότι οι δύο χώρες δεν έχουν ακόμη καταλήξει σε νέα συμφωνία για τον αγωγό Κιρκούκ–Τσεϊχάν, αντικαθιστώντας τη συμφωνία που ίσχυε επί 53 χρόνια και έληξε τη Δευτέρα.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Bloomberg, οι συνομιλίες που είχαν την Τρίτη ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με τον Ιρακινό πρωθυπουργό Άλι Φαλίχ Καντίμ Αλ-Ζαΐντι δεν οδήγησαν σε οριστική συμφωνία. Ωστόσο, αξιωματούχοι με γνώση των διαπραγματεύσεων ανέφεραν ότι Άγκυρα και Βαγδάτη συμφώνησαν να διατηρηθεί η λειτουργία του αγωγού, ενώ οι διαβουλεύσεις συνεχίζονται.
Οι ίδιες πηγές σημείωσαν ότι η νέα συμφωνία, όταν ολοκληρωθεί, θα έχει αναδρομική ισχύ από τις 27 Ιουλίου, ημερομηνία κατά την οποία έληξε η προηγούμενη διμερής συμφωνία.
Η εξέλιξη αυτή διασφαλίζει, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα, τη συνέχιση των εξαγωγών μέσω μιας από τις ελάχιστες χερσαίες οδούς μεταφοράς πετρελαίου στη Μέση Ανατολή που παρακάμπτουν τα Στενά του Ορμούζ. Η σημασία της διαδρομής έχει ενισχυθεί, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν έχει προκαλέσει σοβαρές δυσκολίες στη ναυσιπλοΐα και αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
«Στόχος μας είναι να υπογράψουμε το συντομότερο δυνατό μια ολοκληρωμένη συμφωνία ενεργειακής συνεργασίας που θα είναι επωφελής και για τις δύο πλευρές», δήλωσε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν κατά την κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Ιρακινό πρωθυπουργό.
Ο αγωγός Κιρκούκ–Τσεϊχάν διαθέτει τεχνική δυναμικότητα μεταφοράς έως και 1,5 εκατ. βαρελιών ημερησίως, αν και τα τελευταία χρόνια λειτουργεί πολύ χαμηλότερα από τη μέγιστη χωρητικότητά του. Τον Ιούνιο οι εξαγωγές διαμορφώθηκαν περίπου στα 180.000 βαρέλια ημερησίως, σύμφωνα με τον γενικό διευθυντή του Κρατικού Οργανισμού Εμπορίας Πετρελαίου του Ιράκ.
Η Άγκυρα επιδιώκει μια νέα συμφωνία που θα επιτρέψει την αύξηση των ποσοτήτων αργού που διακινούνται μέσω του αγωγού, αλλά και την επέκταση της διαδρομής του νοτιότερα, έως τον πετρελαϊκό κόμβο της Βασόρας.
Παράλληλα, η Τουρκία ενισχύει την παρουσία της στον πετρελαϊκό τομέα του Ιράκ. Η κρατική εταιρεία πετρελαίου TPAO συμφώνησε να αποκτήσει ποσοστό 15% στην BP Energy Company of Kirkuk Limited, κοινοπραξία στην οποία συμμετέχουν επίσης οι BP Plc και ConocoPhillips και η οποία αναπτύσσει πετρελαϊκά και κοιτάσματα φυσικού αερίου στην περιοχή του Κιρκούκ. Οι οικονομικοί όροι της συμφωνίας δεν έγιναν γνωστοί.
Υπενθυμίζεται ότι οι ροές μέσω του αγωγού είχαν διακοπεί για μεγάλο χρονικό διάστημα εξαιτίας της δικαστικής διαμάχης μεταξύ Βαγδάτης και Άγκυρας. Το 2023, διεθνές διαιτητικό δικαστήριο επιδίκασε αποζημίωση ύψους 1,5 δισ. δολαρίων υπέρ του Ιράκ, κρίνοντας ότι η Τουρκία επέτρεψε τη μεταφορά πετρελαίου από το Ιρακινό Κουρδιστάν χωρίς την έγκριση της κεντρικής κυβέρνησης. Η Άγκυρα απέρριψε την απόφαση και επιδίωξε τη διαπραγμάτευση μιας νέας, ευρύτερης ενεργειακής συμφωνίας.
Οι εξαγωγές μέσω του αγωγού επανεκκίνησαν τον περασμένο Σεπτέμβριο, έπειτα από διακοπή δυόμισι ετών, ενώ τον Μάρτιο σημειώθηκε νέα, σύντομη διακοπή εξαιτίας των πολεμικών εξελίξεων στην περιοχή.
