Έντονες ενστάσεις διατυπώνει o Ελληνικός Σύνδεσμος Ανεξαρτήτων Εταιρειών Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΣΑΗ) απέναντι στην πρόταση του ΑΔΜΗΕ για την αναθεώρηση του Κώδικα Διαχείρισης του Συστήματος Μεταφοράς, στο πλαίσιο της σχετικής δημόσιας διαβούλευσης.
Στο επίκεντρο της διαφωνίας βρίσκεται η πρόβλεψη να καταστεί υποχρεωτική η παροχή υπηρεσιών ρύθμισης τάσης μέσω έγχυσης ή απορρόφησης άεργου ισχύος, χωρίς οικονομική αποζημίωση των μονάδων παραγωγής. Ο ΕΣΑΗ υποστηρίζει ότι μια τέτοια ρύθμιση δεν συνάδει με το ευρωπαϊκό και εθνικό κανονιστικό πλαίσιο, ενώ εκτιμά ότι μπορεί να περιορίσει τον ανταγωνισμό στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, δημιουργώντας πλεονέκτημα για τη δεσπόζουσα επιχείρηση και επιβαρύνοντας τελικά τους καταναλωτές.
Βέβαια, επί της πρότασης του ΑΔΜΗΕ για την αναθεώρηση του Κώδικα Διαχείρισης του Συστήματος Μεταφοράς, ο Σύνδεσμος αναγνωρίζει τον κρίσιμο ρόλο της άεργου ισχύος στη διατήρηση της ευστάθειας του ηλεκτρικού συστήματος και στην ενσωμάτωση ολοένα μεγαλύτερου μεριδίου Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Ωστόσο, επισημαίνει ότι άλλο αποτελεί η τεχνική υποχρέωση μιας μονάδας να διαθέτει δυνατότητα παροχής άεργου ισχύος και άλλο η ενεργή παροχή της υπηρεσίας κατόπιν εντολής του Διαχειριστή.
Όπως σημειώνει, χαρακτηριστικά, η πρώτη συνδέεται με τις απαιτήσεις σύνδεσης και ασφαλούς λειτουργίας του Συστήματος Μεταφοράς, ενώ η δεύτερη αποτελεί επικουρική υπηρεσία που συνεπάγεται επιχειρησιακές υποχρεώσεις, παρακολούθηση της απόδοσης και κυρώσεις σε περίπτωση μη συμμόρφωσης. Για τον λόγο αυτό, υποστηρίζει ότι η ενεργή παροχή της υπηρεσίας πρέπει να αποζημιώνεται.
Ο ΕΣΑΗ καλεί τον ΑΔΜΗΕ και τη ΡΑΑΕΥ να προχωρήσουν στον σχεδιασμό τυποποιημένων προϊόντων ή άλλων αγορακεντρικών μηχανισμών για τις επικουρικές υπηρεσίες που δεν σχετίζονται με τη συχνότητα, ώστε η παροχή άεργου ισχύος να αμείβεται με τρόπο συμβατό με τις αρχές της διαφάνειας, της ίσης μεταχείρισης και της εύρυθμης λειτουργίας της αγοράς.
Στην παρέμβασή του επικαλείται το ισχύον ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο, επισημαίνοντας ότι οι Κανονισμοί (ΕΕ) 2016/631 (RfG) και 2017/1485 (SOGL) επιβάλλουν στις μονάδες παραγωγής να διαθέτουν τεχνική δυνατότητα παροχής άεργου ισχύος, χωρίς όμως να ταυτίζουν την υποχρέωση αυτή με την παροχή επικουρικής υπηρεσίας χωρίς αποζημίωση.
Παράλληλα, υπενθυμίζει ότι η Οδηγία (ΕΕ) 2019/944 χαρακτηρίζει τη ρύθμιση τάσης και την παροχή άεργου ισχύος ως υπηρεσίες μη σχετιζόμενες με τη συχνότητα και προβλέπει ότι οι Διαχειριστές Συστημάτων Μεταφοράς οφείλουν να τις προμηθεύονται μέσω διαφανών και ανταγωνιστικών διαδικασιών, με εύλογη αποζημίωση των παρόχων. Αντίστοιχες προβλέψεις, σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, περιλαμβάνει και ο νόμος 4425/2016.
Στην επιστολή του ο ΕΣΑΗ υπογραμμίζει ακόμη ότι, ακόμη και αν η ΡΑΑΕΥ κρίνει πως δεν είναι ώριμη σήμερα η εφαρμογή ενός πλήρως αγορακεντρικού μηχανισμού, αυτό δεν συνεπάγεται ότι η υπηρεσία πρέπει να παρέχεται χωρίς οικονομική αναγνώριση. Αντίθετα, θεωρεί αναγκαία την τεκμηρίωση του πραγματικού κόστους παροχής, της αξίας της υπηρεσίας για το σύστημα, καθώς και των διαφορών μεταξύ των τεχνολογιών, ώστε να διαμορφωθεί ένα δίκαιο πλαίσιο αποζημίωσης.
Ο Σύνδεσμος επικαλείται επίσης τη διεθνή εμπειρία, σημειώνοντας ότι στις περισσότερες ευρωπαϊκές αγορές εφαρμόζονται μοντέλα αποζημίωσης για την παροχή υπηρεσιών ρύθμισης τάσης. Ενδεικτικά αναφέρει τη Γερμανία, όπου χρησιμοποιούνται αγορακεντρικοί μηχανισμοί, την Ισπανία με μικτό μοντέλο αποζημίωσης, τη Γαλλία με ρυθμιζόμενο σύστημα που συνδυάζει σταθερό και μεταβλητό σκέλος, καθώς και το Βέλγιο, την Πορτογαλία και την Ολλανδία, όπου εφαρμόζονται συμβατικά ή υβριδικά μοντέλα. Επισημαίνει, μάλιστα, ότι μετά το εκτεταμένο μπλακάουτ στην Ισπανία το 2025 ενισχύθηκε η συζήτηση για την ανάπτυξη τοπικών αγορών επικουρικών υπηρεσιών.
