Με σαφές μήνυμα ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μετάλλων εισέρχεται σε μια νέα περίοδο πραγματοποιήθηκε χθες η Γενική Συνέλευση της European Metals (πρώην Eurometaux), όπου ολοκληρώθηκε η τετραετής παρουσία του Ευάγγελου Μυτιληναίου στη διοίκηση του οργανισμού, μετά από δύο διαδοχικές θητείες στην προεδρία.
Τη σκυτάλη παρέλαβε η Inge Hofkens, Chief Operations Officer της Multimetal Recycling της Aurubis AG, σε μια συγκυρία κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση εμφανίζεται να έχει μεταβάλει ουσιαστικά τη στάση της απέναντι στη βαριά βιομηχανία και τις κρίσιμες πρώτες ύλες.
Το μήνυμα που εστάλη τόσο από τις παρεμβάσεις του Ευάγγελου Μυτιληναίου όσο και των εκπροσώπων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ήταν ότι η μάχη για την αναγνώριση της στρατηγικής σημασίας της μεταλλουργίας έχει πλέον κερδηθεί. Η επόμενη, όμως, και δυσκολότερη φάση αφορά τη μετάφραση αυτής της πολιτικής αλλαγής σε συγκεκριμένα μέτρα που θα κρατήσουν παραγωγή και επενδύσεις εντός Ευρώπης.
Πώς κατάφερε ο Μυτιληναίος την μεταστροφή της Κομισιόν
Ανατρέχοντας στην περίοδο που ανέλαβε την προεδρία της European Metals, ο πρόεδρος και CEO της Metlen περιέγραψε ένα εντελώς διαφορετικό ευρωπαϊκό περιβάλλον. Όπως σημείωσε, πριν από λίγα χρόνια οι κρίσιμες πρώτες ύλες αποτελούσαν ένα περιθωριακό ζήτημα για τις Βρυξέλλες, ενώ η ευρωπαϊκή βιομηχανία αντιμετωπιζόταν περισσότερο ως μέρος του προβλήματος παρά ως μέρος της λύσης.
Χαρακτηριστική ήταν η αναφορά του σε συνάντηση με Ευρωπαία Επίτροπο πριν από περίπου μία δεκαετία, όταν, όπως είπε, είχε θέσει ευθέως το ερώτημα εάν η Επιτροπή ουσιαστικά ζητούσε από τις βιομηχανίες να εγκαταλείψουν την Ευρώπη, λαμβάνοντας τότε καταφατική απάντηση.
Σήμερα, σύμφωνα με τον ίδιο, το τοπίο έχει αλλάξει πλήρως. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει πλέον ότι η παραγωγή μετάλλων αποτελεί θεμέλιο της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας, της ενεργειακής μετάβασης, της τεχνητής νοημοσύνης, των ημιαγωγών και συνολικά της στρατηγικής αυτονομίας της Ένωσης.
Παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί, ο Ευάγγελος Μυτιληναίος υποστήριξε ότι η μεγαλύτερη πρόκληση ξεκινά τώρα. Όπως ανέφερε, η υιοθέτηση πρωτοβουλιών όπως το Critical Raw Materials Act, το Steel and Metals Action Plan, το Clean Industrial Deal και ο υπό διαμόρφωση Industrial Accelerator Act αποδεικνύει ότι η Ευρώπη έχει αντιληφθεί το πρόβλημα.
Ωστόσο, όπως τόνισε, οι επιχειρήσεις αποφασίζουν πού θα επενδύσουν αξιολογώντας συνολικά το θεσμικό και οικονομικό περιβάλλον. Το ενεργειακό κόστος, η πρόσβαση σε χρηματοδότηση, η ταχύτητα αδειοδότησης και η κανονιστική σταθερότητα αποτελούν ενιαίο πακέτο και όχι αποσπασματικές πολιτικές.
Στο πλαίσιο αυτό προειδοποίησε ότι όσο η ευρωπαϊκή βιομηχανία συνεχίζει να πληρώνει αισθητά ακριβότερη ηλεκτρική ενέργεια από τους βασικούς διεθνείς ανταγωνιστές της, η παραγωγή και οι νέες επενδύσεις θα μεταφέρονται εκτός Ευρώπης.
Αφού στάθηκε στη σημαντική μεταστροφή που έχει σημειωθεί τα τελευταία χρόνια στη στάση των ευρωπαϊκών θεσμών απέναντι στη μεταλλουργία, ο Ευάγγελος Μυτιληναίος υπογράμμισε ότι οι μεγαλύτερες προκλήσεις για τον κλάδο παραμένουν το υψηλό ενεργειακό κόστος και η συνεχής εκροή πολύτιμων δευτερογενών πρώτων υλών εκτός Ευρώπης.
Όπως τόνισε, η πολιτική αναγνώριση της σημασίας της βιομηχανίας αποτελεί μόνο το πρώτο βήμα. «Η πραγματική δοκιμασία είναι η εφαρμογή των λύσεων», ανέφερε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής μεταλλουργίας θα κριθεί από τις αποφάσεις που θα ληφθούν το επόμενο διάστημα.
Με αφορμή τη συζήτηση που βρίσκεται σε εξέλιξη για το καθεστώς των εξαγωγών scrap μετάλλων, ενόψει των αποφάσεων που αναμένονται τον Σεπτέμβριο, σημείωσε ότι η προωθούμενη επιβάρυνση εκτιμάται πως θα διαμορφωθεί στο 15% αντί του 30% που είχε αρχικά εξεταστεί. Ο ίδιος επανέλαβε ότι το scrap πρέπει να παραμείνει στην ευρωπαϊκή αγορά, υποστηρίζοντας πως πρόκειται για έναν στρατηγικής σημασίας πόρο, η αξιοποίηση του οποίου μπορεί να ενισχύσει ουσιαστικά την ανταγωνιστικότητα και την κυκλική ανάπτυξη της ευρωπαϊκής μεταλλουργίας.
Το παράδειγμα του γαλλίου
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα ανέφερε τη στρατηγική επένδυση της Metlen για την παραγωγή γαλλίου, η οποία έχει ήδη χαρακτηριστεί στρατηγικό έργο από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Παρότι η επένδυση σχεδιάστηκε για να ενισχύσει την ευρωπαϊκή αυτάρκεια σε μία κρίσιμη πρώτη ύλη, ο ίδιος αποκάλυψε ότι οι πρώτοι μεγάλοι πελάτες αναμένεται να προέλθουν κυρίως από την Ιαπωνία, τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Νότια Κορέα, καθώς η ευρωπαϊκή βιομηχανία υψηλής τεχνολογίας εξακολουθεί να έχει περιορισμένη δυνατότητα απορρόφησης τέτοιων υλικών.
Όπως επισήμανε, η Ευρώπη δεν αρκεί να χρηματοδοτεί την παραγωγή κρίσιμων μετάλλων. Οφείλει παράλληλα να δημιουργήσει ολόκληρες αλυσίδες αξίας που θα αξιοποιούν αυτά τα προϊόντα εντός της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Ενέργεια και scrap στο επίκεντρο
Ιδιαίτερη βαρύτητα έδωσε και στο ζήτημα της ανακύκλωσης μετάλλων, χαρακτηρίζοντας το scrap στρατηγικό ευρωπαϊκό πόρο που δεν θα πρέπει να εγκαταλείπει την ευρωπαϊκή αγορά.
Όπως υποστήριξε, η διατήρηση των δευτερογενών πρώτων υλών εντός της Ευρώπης αποτελεί προϋπόθεση για την ανάπτυξη μιας ανταγωνιστικής κυκλικής μεταλλουργίας, ιδίως σε μια περίοδο κατά την οποία μεγάλες οικονομίες, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, εφαρμόζουν πολιτικές που προσελκύουν ανακυκλώσιμα μέταλλα από όλο τον κόσμο.
Στην ίδια κατεύθυνση χαρακτήρισε τον επικείμενο Circular Economy Act σημαντική ευκαιρία ώστε η Ευρωπαϊκή Ένωση να αντιμετωπίσει πλέον τα δευτερογενή μέταλλα όχι μόνο ως εργαλείο περιβαλλοντικής πολιτικής αλλά και ως κρίσιμο στοιχείο της βιομηχανικής της στρατηγικής.
Νέο ενεργειακό πακέτο από την Κομισιόν
Από την πλευρά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Aleksandra Kordecka, μέλος του γραφείου του Εκτελεστικού Αντιπροέδρου Stéphane Séjourné, επιβεβαίωσε ότι η βιομηχανία βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της νέας ευρωπαϊκής στρατηγικής.
Όπως ανέφερε, το υπό διαμόρφωση Industrial Accelerator Act θα επιδιώξει να επιταχύνει τις αδειοδοτήσεις, να ενισχύσει τις επενδύσεις σε κρίσιμες πρώτες ύλες και να δημιουργήσει ευνοϊκότερες συνθήκες για την παραγωγή στην Ευρώπη, ενώ τις επόμενες εβδομάδες αναμένεται νέο ενεργειακό πακέτο με παρεμβάσεις στα δίκτυα, στη μείωση του ενεργειακού κόστους και στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.
Παράλληλα, προανήγγειλε νέα μέτρα τόσο για τη διαχείριση των εξαγωγών scrap όσο και για την προστασία της ευρωπαϊκής παραγωγής απέναντι στις στρεβλώσεις του διεθνούς ανταγωνισμού.
Watson: Στόχος τα 50 ευρώ ανά μεγαβατώρα
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο γενικός διευθυντής της European Metals, James Watson, ο οποίος σημείωσε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει πραγματοποιήσει σημαντική πρόοδο τα τελευταία χρόνια, αποκτώντας για πρώτη φορά μια ολοκληρωμένη βιομηχανική πολιτική για τις κρίσιμες πρώτες ύλες.
Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι χωρίς ανταγωνιστικό ενεργειακό κόστος η ευρωπαϊκή μεταλλουργία δεν μπορεί να ανταγωνιστεί τις ΗΠΑ και την Ασία.
«Ο στόχος πρέπει να είναι ηλεκτρική ενέργεια στα 50 ευρώ ανά μεγαβατώρα», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι το ενεργειακό κόστος εξακολουθεί να αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα για την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής παραγωγής.
Το μήνυμα που κυριάρχησε στη Γενική Συνέλευση ήταν ότι η Ευρώπη έχει πλέον εγκαταλείψει τη λογική της αποβιομηχάνισης και αναγνωρίζει τη μεταλλουργία ως πυλώνα της στρατηγικής της αυτονομίας. Το ζητούμενο πλέον, όπως συμφώνησαν όλοι οι ομιλητές, είναι οι νέες πολιτικές να εφαρμοστούν έγκαιρα, ώστε η αλλαγή αντίληψης να μετατραπεί σε πραγματικές επενδύσεις, παραγωγή και νέες θέσεις εργασίας.
