Σε κατάσταση αυξημένης πίεσης βρίσκεται η ηλεκτρική αγορά της ΝΑ Ευρώπης, καθώς η παρατεταμένη ζέστη και η ξηρασία περιορίζουν κρίσιμες μονάδες παραγωγής, την ώρα που το ακριβό φυσικό αέριο ανεβάζει ακόμη περισσότερο το κόστος.
Το νέο σημείο ανησυχίας εντοπίζεται στη Βουλγαρία, όπου βρίσκεται σε εξέλιξη επιχείρηση για να διατηρηθεί σε όσο το δυνατόν υψηλότερη λειτουργία ο πυρηνικός σταθμός του Κοζλοντούι. Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής της ευρύτερης περιοχής, με ισχύ 2 GW, η διαθεσιμότητα της οποίας αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια συγκυρία κατά την οποία το ενεργειακό σύστημα των Βαλκανίων έχει ήδη χάσει μέρος της φθηνότερης παραγωγής του.
Οι χαμηλές στάθμες των ποταμών, αποτέλεσμα των δύσκολων υδρολογικών συνθηκών, έχουν επηρεάσει τόσο τα υδροηλεκτρικά όσο και τη λειτουργία πυρηνικών μονάδων σε τμήματα της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Η εξέλιξη αυτή περιορίζει τις διαθέσιμες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας και αυξάνει την ανάγκη να μπουν στο σύστημα ακριβότερες θερμικές μονάδες.
Έκτακτες κινήσεις στη Βουλγαρία
Σε αυτό το περιβάλλον, οι βουλγαρικές αρχές προχωρούν σε σειρά παρεμβάσεων προκειμένου να προστατεύσουν τη λειτουργία του Κοζλοντούι. Η ισχύς του σταθμού έχει περιοριστεί προσωρινά κατά 140 MW, ενώ σχεδιάζεται η κατασκευή προσωρινού φράγματος στον Δούναβη με στόχο να συγκρατηθεί η στάθμη του νερού σε επίπεδα που θα επιτρέπουν την ασφαλή συνέχιση της λειτουργίας. Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις της βουλγαρικής πλευράς, για την κατασκευή του θα απαιτηθούν περίπου 10 έως 15 ημέρες.
Παράλληλα, εξετάζεται η διοχέτευση πρόσθετων ποσοτήτων νερού προς τον ποταμό μέσω υδροηλεκτρικών εγκαταστάσεων, ενώ η Σόφια ενισχύει προληπτικά και τη διαθεσιμότητα της ανθρακικής ηλεκτροπαραγωγής. Η μονάδα 7 του Μαρίτσα-Ιζτόκ έχει ήδη τεθεί σε λειτουργία, ενώ ακολουθεί η μονάδα 8.
Η κινητοποίηση δεν αφορά μόνο τη βουλγαρική αγορά. Σε ένα στενά διασυνδεδεμένο σύστημα όπως αυτό της ΝΑ Ευρώπης, οποιοσδήποτε σημαντικός περιορισμός στην παραγωγή μιας μεγάλης μονάδας μπορεί να επηρεάσει τις διασυνοριακές ροές και να ενισχύσει τις τιμολογιακές πιέσεις στις γειτονικές αγορές.
Πάνω από τα 170 ευρώ η Ελλάδα
Οι αναταράξεις αποτυπώνονται ήδη και στις τιμές ηλεκτρισμού της Ελλάδας. Η εβδομάδα για την εγχώρια χονδρεμπορική αγορά ξεκίνησε με 167,55 ευρώ/MWh, ενώ αντίστοιχα υψηλές τιμές καταγράφηκαν σε Βουλγαρία, Ρουμανία και Ουγγαρία.
Η πίεση ενισχύθηκε στην ελληνική αγορά μέχρι σήμερα (26/8) ενώ σε σύγκριση με τα 109,45 ευρώ/MWh της Κυριακής, η άνοδος μέσα σε μόλις τρεις ημέρες προσεγγίζει το 59%.
Οι υψηλές θερμοκρασίες κρατούν αυξημένη τη ζήτηση λόγω των κλιματιστικών, την ώρα που η ξηρασία περιορίζει την παραγωγή από υδροηλεκτρικά και δημιουργεί προβλήματα σε πυρηνικές εγκαταστάσεις που εξαρτώνται από επαρκείς ποσότητες νερού για την ψύξη τους.
Όταν αυτές οι πηγές περιορίζονται, μεγαλύτερο μέρος της ζήτησης καλείται να καλυφθεί από θερμικές μονάδες και κυρίως από φυσικό αέριο, το οποίο παραμένει ακριβό.
Το TTF κινείται στην περιοχή των 67-68 ευρώ/MWh, διατηρώντας αυξημένο το μεταβλητό κόστος των μονάδων αερίου. Η αβεβαιότητα στις διεθνείς ενεργειακές ροές, οι περιορισμένες εξαγωγές LNG από το Κατάρ και η ανάγκη της Ευρώπης να ενισχύσει τα αποθέματά της πριν από τον χειμώνα συντηρούν τη νευρικότητα στην αγορά φυσικού αερίου.
Στο ραντάρ τα τιμολόγια του Σεπτεμβρίου
Για την Ελλάδα, το επόμενο κρίσιμο τεστ μεταφέρεται πλέον στη λιανική. Η μέση χονδρεμπορική τιμή έως τις 26 Αυγούστου διαμορφώνεται περίπου στα 128,5 ευρώ/MWh, αυξημένη κατά περίπου 17% σε σχέση με τον Ιούλιο.
Οι τελευταίες ημέρες του μήνα αποκτούν επομένως ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς οι προμηθευτές ετοιμάζονται να ανακοινώσουν τις χρεώσεις του Σεπτεμβρίου. Το ζητούμενο είναι πόσο από την άνοδο της χονδρικής θα περάσει τελικά στους καταναλωτές και πόσο θα μπορέσουν να απορροφήσουν οι εταιρείες μέσω εκπτώσεων, όπως συνέβη σε προηγούμενους μήνες.
Στην αγορά εκτιμάται ότι τα πράσινα τιμολόγια θα δεχθούν ανοδική πίεση, με το ενδιαφέρον να στρέφεται στο εάν η μέση χρέωση θα κινηθεί πάνω από την περιοχή των 15 λεπτών/kWh. Όσο το κόστος προμήθειας παραμένει αυξημένο, τα περιθώρια των παρόχων να απορροφούν τις ανατιμήσεις περιορίζονται.
Στο φόντο αυτών των εξελίξεων επιστρέφει και η συζήτηση για ενδεχόμενες κυβερνητικές κινήσεις. Μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένο μέτρο, ωστόσο στο τραπέζι της δημόσιας συζήτησης βρίσκονται τόσο πιθανές παρεμβάσεις στήριξης, εφόσον οι αυξήσεις περάσουν αισθητά στη λιανική, όσο και μονιμότερες κινήσεις για τη συγκράτηση του ενεργειακού κόστους.
Το βλέμμα στρέφεται ήδη στον χειμώνα
Η αγορά παρακολουθεί πλέον τι θα αφήσει πίσω της η παρατεταμένη ξηρασία καθώς η Ευρώπη πλησιάζει στον χειμώνα.
Εάν οι βροχοπτώσεις του φθινοπώρου δεν επαρκέσουν για να αποκαταστήσουν τα υδατικά αποθέματα, αρκετές χώρες θα μπορούσαν να βρεθούν αντιμέτωπες με χαμηλότερη υδροηλεκτρική διαθεσιμότητα.
Σε συνδυασμό με ένα ενδεχόμενο παραμονής του φυσικού αερίου σε υψηλές τιμές, αυτό θα κρατούσε ενεργό το πρόβλημα πολύ μετά το τέλος του καλοκαιριού.
