Σοβαρές ανησυχίες για τις επιπτώσεις που ενδέχεται να έχει στην ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας η επικείμενη αναθεώρηση των εφεδρικών δεικτών αναφοράς (fallback benchmarks) του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της ΕΕ (EU ETS) εκφράζουν 14 ευρωπαϊκοί βιομηχανικοί σύνδεσμοι, ζητώντας το «πάγωμα» της σχετικής διαδικασίας.
Με κοινή επιστολή τους προς την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, οι οργανώσεις που εκπροσωπούν ένα ευρύ φάσμα ενεργοβόρων βιομηχανιών, καθώς και φορείς εκμετάλλευσης συστημάτων τηλεθέρμανσης, επισημαίνουν ότι η προτεινόμενη αναθεώρηση των δεικτών αναφοράς για τη θερμότητα και τα καύσιμα κατά την περίοδο 2026-2030 ενδέχεται να επιφέρει δυσανάλογη αύξηση του κόστους εκπομπών.
Η σχετική πρόταση τέθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε δημόσια διαβούλευση στις 11 Μαΐου και αναμένεται να ακολουθήσει ψηφοφορία στην Επιτροπή Κλιματικής Αλλαγής. Οι εφεδρικοί δείκτες αναφοράς αποτελούν βασικό στοιχείο του πλαισίου του EU ETS, καθώς εφαρμόζονται στη μεγάλη πλειονότητα των εγκαταστάσεων στις περιπτώσεις όπου δεν είναι δυνατός ο καθορισμός δείκτη αναφοράς προϊόντος.
Κατά συνέπεια, το ύψος της δωρεάν κατανομής δικαιωμάτων εκπομπών –και άρα το επίπεδο προστασίας από τη διαρροή άνθρακα– εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα συγκεκριμένα κριτήρια για πολλές βιομηχανικές δραστηριότητες.
Οι υπογράφοντες υποστηρίζουν ότι η εφαρμογή του ανώτατου ποσοστού μείωσης του 50% στους δείκτες αναφοράς δεν αντανακλά το πραγματικό δυναμικό τεχνολογικής βελτίωσης των σχετικών κλάδων και οδηγεί σε στρεβλώσεις με σημαντικές οικονομικές συνέπειες. Όπως επισημαίνουν, η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει αναγνωρίσει το πρόβλημα, προτείνοντας μια διαφορετική μεθοδολογική προσέγγιση στο πλαίσιο της επικείμενης αναθεώρησης της Οδηγίας ETS.
Ωστόσο, μέχρι να τεθεί σε ισχύ η νέα προσέγγιση, οι βιομηχανικοί φορείς εκτιμούν ότι δημιουργείται ένα μεταβατικό κενό που εντείνει την αβεβαιότητα και επιβαρύνει δυσανάλογα τις επιχειρήσεις.
Οι βασικές ανησυχίες που διατυπώνουν συνοψίζονται στα εξής:
- Η οριζόντια εφαρμογή υψηλού ποσοστού μείωσης προκαλεί άνισες επιπτώσεις μεταξύ των κλάδων.
- Υπονομεύεται η ανταγωνιστικότητα των ενεργοβόρων βιομηχανιών της ΕΕ.
- Αυξάνεται ο κίνδυνος μεταφοράς παραγωγικής δραστηριότητας εκτός Ευρώπης.
- Δεν λαμβάνονται επαρκώς υπόψη οι τεχνικές και λειτουργικές ιδιαιτερότητες των επιμέρους τομέων.
- Δημιουργείται ρυθμιστική αβεβαιότητα μέχρι την εφαρμογή της νέας μεθοδολογίας στο πλαίσιο της αναθεώρησης της Οδηγίας ETS.
Την επιστολή συνυπογράφουν οι εξής ευρωπαϊκοί φορείς και ενώσεις: Cefic, Cerame-Unie, Cogen Europe, CEFS, European Aluminium, International Copper Association, Euromines, European Metals, European Expanded Clay Association, Starch Europe, IFIEC, TomatoEurope, Fediol και Glass Alliance Europe.
