Την εκτίμηση ότι είναι εφικτή η υλοποίηση έργων αποθήκευσης ενέργειας συνολικής ισχύος 3–4 GW έως το 2028 διατύπωσε ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Τσάφος, μιλώντας στο 8ο Renewable & Storage Forum. Όπως ανέφερε, χαρακτηριστικά. το συνολικό χαρτοφυλάκιο έργων αποθήκευσης που βρίσκονται στον σχεδιασμό υπερβαίνει τα 10 GW, ενώ παράλληλα δρομολογείται η αξιοποίηση 200 εκατ. ευρώ, μέσω της ρήτρας διαφυγής, για τη στήριξη έργων αποθήκευσης πίσω από τον μετρητή.
Απαντώντας, μάλιστα, στην κριτική για τις καθυστερήσεις στην ανάπτυξη της αποθήκευσης, ο κ. Τσάφος υποστήριξε ότι οι παρατάσεις στους διαγωνισμούς δόθηκαν έπειτα από αιτήματα της ίδιας της αγοράς. Παράλληλα, επισήμανε ότι οι συγκρίσεις με άλλες ευρωπαϊκές χώρες δεν μπορούν να γίνονται χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι διαφορετικές συνθήκες ανάπτυξης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), αλλά και οι δυνατότητες σύνδεσης νέων μονάδων στο ηλεκτρικό δίκτυο.
Αποθήκευση άνω των 10 GW και προτεραιότητα στην υλοποίηση
Ο σχεδιασμός του ΥΠΕΝ για την αποθήκευση περιλαμβάνει διαφορετικές τεχνολογίες και κατηγορίες έργων: αυτόνομες μπαταρίες (standalone), συνδυαστικά έργα ΑΠΕ με αποθήκευση, αντλησιοταμίευση, καθώς και συστήματα αποθήκευσης που συνδέονται με εφαρμογές αυτοκατανάλωσης και εγκαθίστανται πίσω από τον μετρητή.
Σύμφωνα με τον υφυπουργό, εφόσον συνυπολογιστούν όλες αυτές οι κατηγορίες, το συνολικό χαρτοφυλάκιο υπερβαίνει τα 10 GW, μέγεθος σημαντικά υψηλότερο από τα 4,7 GW αυτόνομων συστημάτων αποθήκευσης που περιλαμβάνονται στον υφιστάμενο σχεδιασμό.
Σε ό,τι αφορά το ενδεχόμενο νέας πρόσκλησης για έργα πέραν των 4,7 GW, ο κ. Τσάφος άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο να διατεθεί πρόσθετος χώρος, ξεκαθαρίζοντας, ωστόσο, ότι άμεση προτεραιότητα είναι να περάσουν στη φάση της υλοποίησης τα έργα που έχουν ήδη δρομολογηθεί. Παράλληλα, επιβεβαίωσε ότι δεν προβλέπεται μεταβολή στο όριο αντισυγκέντρωσης των 500 MW.
Στο επίκεντρο οι όροι σύνδεσης και οι καθυστερήσεις
Κρίσιμο ζήτημα για την επιτάχυνση των επενδύσεων παραμένει η έκδοση των όρων σύνδεσης, καθώς η δυνατότητα του δικτύου να υποδεχθεί νέες μονάδες αποθήκευσης αποτελεί πραγματικό περιορισμό. Για τον λόγο αυτό, ο υφυπουργός έθεσε ως προτεραιότητα τη στενότερη συνεργασία με τον ΑΔΜΗΕ, προκειμένου να επιταχυνθούν οι σχετικές διαδικασίες και να προχωρήσουν τα έργα προς την κατασκευή.
Την ίδια στιγμή, εξέφρασε τον προβληματισμό του για το ενδεχόμενο νέων ενστάσεων και προσφυγών μετά την προκήρυξη της πρόσκλησης για τις μπαταρίες, καθώς μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να επιφέρει νέες καθυστερήσεις. Όπως προκύπτει από τις τοποθετήσεις του, η πρόκληση για το επόμενο διάστημα δεν περιορίζεται στον σχεδιασμό νέων έργων, αλλά αφορά κυρίως την επιτάχυνση των διαδικασιών που απαιτούνται για την υλοποίηση όσων έχουν ήδη δρομολογηθεί.
Στήριξη 200 εκατ. ευρώ για αποθήκευση πίσω από τον μετρητή
Παράλληλα με τις αυτόνομες μπαταρίες και τα υπόλοιπα έργα μεγάλης κλίμακας, το ΥΠΕΝ προωθεί παρεμβάσεις για την ενίσχυση της αποθήκευσης πίσω από τον μετρητή. Για τον σκοπό αυτό προβλέπονται 200 εκατ. ευρώ μέσω της ρήτρας διαφυγής, με τον σχεδιασμό των σχετικών μέτρων να βρίσκεται σε εξέλιξη.
Όπως ανέφερε ο κ. Τσάφος, υπό εξέταση βρίσκεται και η αλληλεπίδραση των διαγωνιστικών διαδικασιών με τη χορήγηση όρων σύνδεσης, προκειμένου να αποσαφηνιστεί ο τρόπος με τον οποίο θα προχωρήσουν οι επιμέρους παρεμβάσεις. Πρόκειται για ζητήματα στα οποία το υπουργείο επιδιώκει να δώσει άμεσα συνέχεια.
Μηχανισμός αποζημίωσης για τις περικοπές ηλεκτρικής ενέργειας
Στο μέτωπο των περικοπών ηλεκτρικής ενέργειας, ο υφυπουργός αναγνώρισε την ανάγκη διαμόρφωσης μηχανισμού αποζημίωσης για τις περικοπές που πραγματοποιούνται στο πλαίσιο της ανακατανομής της παραγωγής, για λόγους εξισορρόπησης του συστήματος και εφαρμογής του προγράμματος κατανομής.
Το ζήτημα, το οποίο είχε θέσει η γενική γραμματέας Ενέργειας, Δέσποινα Παληαρούτα, κατά την παρουσία της στο 8ο Renewable & Storage Forum, παραμένει σύνθετο και βρίσκεται υπό συζήτηση με τον ΑΔΜΗΕ και τους υπόλοιπους εμπλεκόμενους φορείς. Η διαμόρφωση ενός κατάλληλου μηχανισμού καλείται να λάβει υπόψη τις ανάγκες εξισορρόπησης του ηλεκτρικού συστήματος και τις επιπτώσεις των περικοπών στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Υπεράκτια αιολικά: Καθυστερήσεις και αυξημένο κόστος
Αναφορά έγινε και στην ανάπτυξη των υπεράκτιων αιολικών πάρκων, με αφορμή τη μελέτη που παρουσίασε η ΕΔΕΥΕΠ την πρώτη ημέρα του 8ου Renewable & Storage Forum. Ο κ. Τσάφος παραδέχθηκε ότι η πρόοδος του σχεδιασμού έχει καθυστερήσει, ενώ οι πιέσεις στο κόστος δυσχεραίνουν την προώθηση των έργων.
Όπως σημείωσε, οι δημοσιονομικές απαιτήσεις που προκύπτουν από τους υφιστάμενους υπολογισμούς παραμένουν υψηλές, με αποτέλεσμα να εξετάζονται εναλλακτικές προσεγγίσεις για την καλύτερη κατανομή του επενδυτικού κινδύνου μεταξύ του κράτους και των επενδυτών. Η εξεύρεση ενός βιώσιμου μοντέλου χρηματοδότησης και επιμερισμού του ρίσκου αποτελεί βασική προϋπόθεση για την επιτάχυνση της συγκεκριμένης αγοράς.
Οι προτεραιότητες του ΥΠΕΝ έως τις εκλογές
Αναφερόμενος στις βασικές προτεραιότητες του υπουργείου για το επόμενο διάστημα, ο υφυπουργός έθεσε στο επίκεντρο την ενσωμάτωση των ευρωπαϊκών οδηγιών για την ηλεκτρική ενέργεια και την εξοικονόμηση ενέργειας, την υλοποίηση των μέτρων που συνδέονται με τη ρήτρα διαφυγής, καθώς και την προώθηση του Ταμείου Απανθρακοποίησης Νησιών και του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στη διυπουργική επιτροπή για τα πυρηνικά, η οποία συνεδρίασε την προηγούμενη εβδομάδα, επιβεβαιώνοντας ότι το συγκεκριμένο ζήτημα παραμένει στο πεδίο της κυβερνητικής επεξεργασίας.
Κλείνοντας, ο Νίκος Τσάφος υπογράμμισε ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει τις διαπραγματεύσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση, επιδιώκοντας αλλαγές στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ενεργειακής ασφάλειας. Όπως ανέφερε, ακόμη και περιορισμένες προσαρμογές στο ευρωπαϊκό πλαίσιο μπορούν να έχουν πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα στον τρόπο με τον οποίο η Ευρώπη προετοιμάζεται και αντιδρά απέναντι σε ενεργειακές κρίσεις.