Όσο περισσότερο συνεχίζεται η διαταραχή των ενεργειακών ροών μέσω των Στενών του Ορμούζ, τόσο πιο περίπλοκη θα είναι οποιαδήποτε ενδεχόμενη ανάκαμψη των ενεργειακών ροών, σημειώνει η Capital Economics. Οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν σαφώς να υποχωρήσουν απότομα εάν και όταν ολοκληρωθεί οποιαδήποτε συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν, αντανακλώντας μια πιθανή μείωση του ασφαλίστρου κινδύνου. Ωστόσο, οι τιμές του πετρελαίου θα συνεχίσουν να κινούνται χαμηλότερα μόνο όταν βελτιωθούν σημαντικά τα θεμελιώδη μεγέθη της αγοράς πετρελαίου, κάτι που φαίνεται ότι θα επεκταθεί έως τα μέσα με τέλη του 2027.
Όπως επισημαίνει ο οίκος, καθώς μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή αποδεικνύεται αδύνατη, η κατάσταση στις αγορές ενέργειας θα μπορούσε να επιδεινωθεί (πολύ) προτού βελτιωθεί.
Σε αυτό το πλαίσιο, εξετάζει την ταχύτητα και την έκταση στην οποία οι ροές ενέργειας μέσω των Στενών του Ορμούζ θα μπορούσαν να ανακάμψουν μετά από οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία που θα άνοιγε εκ νέου την πλωτή οδό.
Υπάρχουν δύο ευρείς τομείς αβεβαιότητας, όπως τονίζει η Capital Economics: η ναυτιλία και η παραγωγή.
Στο μέτωπο της ναυτιλίας, οι αναφορές ότι τρία δεξαμενόπλοια που μετέφεραν 6 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου διέσχισαν το Ορμούζ την περασμένη Τετάρτη προσέφεραν περαιτέρω ενδείξεις κάποιας προόδου στην εκκαθάριση του αδιεξόδου από τα πλοία που περιμένουν να αποπλεύσουν από τον Περσικό Κόλπο, ακόμη και ελλείψει συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου. Πάντως, όπως τονίζει ο οίκος, το βασικό σημείο είναι ότι οι ροές πλοίων μέσω των Στενών εξακολουθούν να απέχουν πολύ από το φυσιολογικό. Και σε κάθε περίπτωση, η επιστροφή των δεξαμενόπλοιων για τη συλλογή πετρελαίου που φυλάσσεται επί του παρόντος σε δεξαμενές αποθήκευσης - η οποία αποτελεί προϋπόθεση για την επιστροφή της παραγωγής πετρελαίου στα προ του πολέμου επίπεδα - είναι πιθανό να αποδειχθεί ακόμη πιο δύσκολη.
Αυτό, όπως εξηγεί η Capital Economics, οφείλεται εν μέρει στο γεγονός ότι πολλά δεξαμενόπλοια έχουν εκτρέψει την πορεία τους για να παραλάβουν φορτία αλλού, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ και της Ερυθράς Θάλασσας, και έτσι δεν περιμένουν άπραγα να εισέλθουν ξανά στον Κόλπο. Εν τω μεταξύ, εν μέσω έντονης αβεβαιότητας σχετικά με τις θαλάσσιες νάρκες, την κατάσταση των ιρανικών ελέγχων/διοδίων, ακόμη και τη ρύπανση από πεταλίδες στα πλοία (!), μια γρήγορη επιστροφή στους κανόνες πλοϊμότητας πριν από τον πόλεμο είναι απίθανη, τονίζει.
Στην καλύτερη περίπτωση, θα μπορούσαν να χρειαστούν εβδομάδες για να επανατοποθετηθούν τα πλοία. Στη χειρότερη, η έλλειψη ναυτιλίας θα μπορούσε να αποτελέσει περιοριστικό παράγοντα για μήνες και να καθυστερήσει τα χρονοδιαγράμματα παραγωγής. Στην πράξη, πολλά θα μπορούσαν να εξαρτηθούν από το κόστος και τη διαθεσιμότητα ασφάλισης και για τα πλοία που διασχίζουν τα Στενά.
Το δεύτερο μεγάλο μέτωπο αβεβαιότητας είναι ο ρυθμός με τον οποίο οι εγκαταστάσεις παραγωγής/διύλισης πετρελαίου θα μπορούσαν να επιστρέψουν στα προ του πολέμου επίπεδα αξιοποίησης, όπως σημειώνει η Capital Economics. Στα θετικά, οι πετρελαϊκές υποδομές φαίνεται να έχουν σε μεγάλο βαθμό αποφύγει το είδος της εκτεταμένης ζημιάς που έχει προκληθεί στις εγκαταστάσεις φυσικού αερίου στην περιοχή. (Υπενθυμίζεται ότι ο επικεφαλής της Qatar Energy δήλωσε ότι το 17% της παραγωγικής ικανότητας LNG του Κατάρ θα είναι εκτός λειτουργίας για 2-3 χρόνια.) Επιπλέον, δεδομένου ότι η Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ μπόρεσαν να χρησιμοποιήσουν αγωγούς για να παρακάμψουν το Ορμούζ σε κάποιο βαθμό, η παραγωγή πετρελαίου και στις δύο χώρες μειώθηκε «μόνο» κατά ~30% και ~40% μεταξύ Φεβρουαρίου και Απριλίου. Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Saudi Aramco είναι αισιόδοξος και έχει υπονοήσει ότι το Βασίλειο θα μπορούσε να αντλήσει πετρέλαιο στη μέγιστη χωρητικότητά του σε τρεις εβδομάδες.
Πάντως, η παραγωγή πετρελαίου στο Ιράκ και το Κουβέιτ έχει σχεδόν σταματήσει, κάτι που θα μπορούσε να δημιουργήσει μεγαλύτερες προκλήσεις. Και ο Διευθύνων Σύμβουλος της ADNOC, Σουλτάν Αλ Τζάμπερ, είναι λιγότερο αισιόδοξος από τον Σαουδάραβα ομόλογό του, προειδοποιώντας πρόσφατα ότι ακόμη και αν τα Στενά επαναλειτουργήσουν σύντομα, «θα χρειαστούν τουλάχιστον τέσσερις μήνες για να επιστρέψουν στο 80% των ροών πριν από τη σύγκρουση» και «οι πλήρεις ροές [ενέργειας] δεν θα επιστρέψουν πριν από το πρώτο ή ακόμα και το δεύτερο τρίμηνο του 2027».
Εντωμεταξύ, όπως προσθέτει ο οίκος, ακόμη και αν έχουν αποφευχθεί εκτεταμένες ζημιές στα πετρελαϊκά πεδία, είναι πιθανό να υπάρξουν θύλακες ζημιών στα διυλιστήρια που θα γίνουν σαφείς μόνο με την πάροδο του χρόνου, κάτι που θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια αργή επανέναρξη των εξαγωγών πετρελαϊκών προϊόντων από την περιοχή.
Με βάση τα παραπάνω, όπως τονίζει η Capital Economics, η τρέχουσα υπόθεση εργασίας της ότι το 80% των ενεργειακών ροών μέσω των Στενών του Ορμούζ θα μπορούσε να επιστρέψει εντός 2 μηνών και ότι η επιστροφή στην «κανονικότητα» θα μπορούσε να διαρκέσει 3-6 μήνες, τώρα μοιάζει μάλλον αισιόδοξη.
Σε κάθε περίπτωση, η αντίδραση των τιμών του πετρελαίου στις όποιες θετικές ειδήσεις υπογραμμίζει ότι θα μπορούσαν σαφώς να υποχωρήσουν απότομα όταν ολοκληρωθεί οποιαδήποτε συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν, λόγω της μείωσης του ασφαλίστρου κινδύνου. Ωστόσο, οι τιμές του πετρελαίου θα αρχίσουν να κινούνται χαμηλότερα μόνο όταν βελτιωθεί ουσιαστικά η ισορροπία προσφοράς-ζήτησης στην αγορά πετρελαίου, κάτι που είναι απίθανο να συμβεί πριν τα μέσα με τέλη του 2027.
