Από το 2026 και κάθε χρόνο, στις 22 Μαΐου, καθιερώνεται η Ημέρα Ενεργειακών Κοινοτήτων. Πρόκειται για μια πανελλαδική γιορτή που ξεπηδά από άκρη σε άκρη της χώρας, όπου οι ενεργειακές κοινότητες και οι ομάδες πολιτών που θέλουν να πάρουν την ενέργεια στα χέρια τους, διοργανώνουν τις δικές τους ενημερωτικές δράσεις και τοπικές εκδηλώσεις για να γιορτάσουν τις επιτυχίες τους. Η ημέρα αποτελεί μια αναγνώριση της πορείας που έχει διανυθεί και μια δέσμευση για αυτή που ακόμη μένει.
Γιατί στις 22 Μαΐου; είναι η ημερομηνία όπου το 2019 μέσω του Πακετου “Καθαρή Ενέργεια για Όλους τους Ευρωπαίους” η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εισήγαγε για πρώτη φορά τον θεσμό των ενεργειακών κοινοτήτων. Οι εκδηλώσεις θα διαρκέσουν σχεδόν 1 μήνα γύρω από αυτή την ημερομηνία, ωστόσο.
Τι είναι και τι κάνουν οι ενεργειακές κοινότητες;
Οι ενεργειακές κοινότητες είναι συνεταιρισμοί μέσω των οποίων πολίτες, Δήμοι και τοπικές επιχειρήσεις μπορούν να παράγουν και να διαχειρίζονται τη δική τους ενέργεια.
Αναπτύσσονται ταχύτατα σε ολόκληρη την Ευρώπη, με περισσότερες από 8.000 ενεργειακές κοινότητες να δραστηριοποιούνται ήδη. Εν μέσω διαδοχικών ενεργειακών κρίσεων, νοικοκυριά, επιχειρήσεις και Δήμοι εξασφαλίζουν πρόσβαση σε πιο καθαρή και φθηνή ενέργεια και οι τοπικές κοινωνίες στις οποίες δραστηριοποιούνται γίνονται πιο ανθεκτικές.
Δεν είναι τυχαίο εξάλλου ότι στις 30 Απριλίου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε ένα σχέδιο πενήντα σημείων για την περαιτέρω ενίσχυση του θεσμού, καλώντας τα κράτη-μέλη να κινηθούν άμεσα. Λίγο νωρίτερα, τον Μάρτιο, μέσω της νέας δέσμης μέτρων Citizens Energy Package, έθεσε έναν ιδιαίτερα φιλόδοξο στόχο: την ανάπτυξη έργων ενεργειακών κοινοτήτων συνολικής ισχύος 90 GW έως το 2030 — δηλαδή δεκαπλάσιας από τη σημερινή.
Στην Ελλάδα, ο θεσμός υπάρχει από το 2018. Σε οκτώ χρόνια, και παρά τις δύσκολες συνθήκες, υπάρχουν ήδη πολλά επιτυχημένα παραδείγματα. Από την Κρήτη μέχρι την Ήπειρο, από τη Χίο μέχρι την Αττική και από τη Λέσβο μέχρι τη Θεσσαλία και την Πελοπόννησο, περισσότεροι από 4.500 πολίτες, Δήμοι και τοπικές επιχειρήσεις ωφελούνται σήμερα από ευρείας βάσης ενεργειακές κοινότητες.
Οι κυριότερες δραστηριότητες των ενεργειακών κοινοτήτων είναι έργα αυτο-κατανάλωσης ενέργειας (κυρίως μέσω συλλογικών φωτοβολταϊκών πάρκων), υπηρεσίες ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών, ηλεκτροκίνηση, υπηρεσίες ενεργειακής ευελιξίας, καθώς και παροχή εκπαίδευσης και συμβουλευτικής.
Η ΔΕΣΜΗ Ενεργειακών Κοινοτήτων προσκαλεί πολίτες, Δήμους, οργανώσεις, επιχειρήσεις και φορείς να γίνουν μέρος αυτής της γιορτής: είτε συμμετέχοντας σε κάποια από τις δράσεις που θα πραγματοποιηθούν σε όλη τη χώρα, είτε δημιουργώντας τις δικές τους ενεργειακές κοινότητες ή συμμετέχοντας σε κάποια ήδη υπάρχουσα στην περιοχή τους.
Περισσότερες πληροφορίες για την Ημέρα Ενεργειακών Κοινοτήτων: rb.gy/y1n553
Η Δέσμη Ενεργειακών Κοινοτήτων ιδρύθηκε το 2024 και αποτελεί πανελλαδικό φορέα εκπροσώπησης ανοικτού τύπου και ευρείας βάσης ενεργειακών κοινοτήτων οι οποίες έχουν ως κύριο σκοπό την προώθηση της ενεργειακής δημοκρατίας. Στη Δέσμη συμμετέχουν ενεργειακές κοινότητες ανοικτού τύπου και ευρείας βάσης οι οποίες εκπροσωπούν περισσότερους από 4.500 ωφελούμενους, καθώς και υποστηρικτικοί φορείς (Ακαδημαϊκά ιδρύματα, περιβαλλοντικές οργανώσεις και φορείς της κοινωνίας των πολιτών).
