Από έναν ακόμη μήνα έως τουλάχιστον τρεις μήνες, εκτιμά η Capital Economics ότι θα κρατήσει ο πόλεμος, επισημαίνοντας πως σε περίπτωση που αποδειχθεί μακράς διάρκειας, τότε το πετρέλαιο θα κινηθεί πάνω από τα 100 δολάρια το υπόλοιπο του 2026 αλλά και το 2027, και το φυσικό αέριο θα αγγίξει τα 100 ευρώ φέτος και θα τα «κρατήσει» και το επόμενο έτος.
Πιο αναλυτικά, το βασικό σενάριο της Capital Economics είναι ότι ο πόλεμος στο Ιράν συνεχίζεται έντονα μέχρι τα τέλη Απριλίου. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, θα υπάρξουν περιοδικές αυξήσεις στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου εν μέσω ανησυχιών για κλιμάκωση. Αλλά τελικά και οι δύο πλευρές επιδιώκουν την αποκλιμάκωση, τερματίζοντας τις εχθροπραξίες μέχρι το τέλος του επόμενου μήνα. Μετά το πλήγμα στην παραγωγή LNG του Κατάρ, οι περαιτέρω ζημιές στις ενεργειακές υποδομές περιορίζονται και επισκευάζονται γρήγορα. Το Στενό του Ορμούζ ανοίγει σταδιακά ξανά και η ροή των εξαγωγών ενέργειας αρχίζει να ομαλοποιείται.
Η διάρκεια της σύγκρουσης σε αυτό το σενάριο ευθυγραμμίζεται με τα σχόλια Αμερικανών και Ισραηλινών αξιωματούχων σχετικά με το χρονοδιάγραμμα για την επίτευξη των στρατιωτικών τους στόχων. Ο Τραμπ πιθανότατα θα θέλει να διεκδικήσει μια γρήγορη νίκη και να δει τις τιμές ενέργειας να πέφτουν πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές.
Ωστόσο, όλα εξαρτώνται από το αν το Ιράν θα συμφωνήσει να τερματίσει τις επιθέσεις κατά της ναυτιλίας στο Στενό του Ορμούζ, τονίζει η Capital Economics. Για το Ιράν, αυτό καταλήγει στο ερώτημα τι είναι προς το συμφέρον της επιβίωσης του καθεστώτος. Αν και εύθραυστο, δεν είναι σαφές ότι το καθεστώς πρέπει να επιδιώξει μια εκεχειρία για να αποτρέψει μια επικείμενη κατάρρευση. Και οποιεσδήποτε εγγυήσεις ασφαλείας που θα μπορούσαν να παράσχουν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ θα στερούνται αξιοπιστίας.
Πάντως, το καθεστώς θα μπορούσε να είναι ακόμη πρόθυμο να επιδιώξει κατάπαυση του πυρός και να ανοίξει ξανά το Στενό, επισημαίνει ο οίκος. Άλλωστε, έχει αποδείξει την ικανότητά του να το κλείσει - κάτι που μπορεί να λειτουργήσει ως αποτρεπτικό παράγοντα για μελλοντικές επιθέσεις. Το άνοιγμα ξανά θα επέτρεπε στο Ιράν να τερματίσει τη σύγκρουση διατηρώντας παράλληλα ορισμένες στρατιωτικές δυνατότητες, διατηρώντας κάποια ικανότητα για την ανοικοδόμηση της οικονομίας και μειώνοντας την πιθανότητα δολοφονιών της ηγεσίας του.
Το Ιράν θα μπορούσε να αρχίσει να επιτρέπει τη διέλευση μέσω του Στενού, συνάπτοντας συμφωνίες με χώρες που θεωρούνται ουδέτερες, επιτρέποντας ασφαλή διέλευση για τα πλοία τους ή συμφωνώντας στη διέλευση ορισμένων φορτίων που θεωρούνται σημαντικά για ανθρωπιστικούς λόγους. Το τελευταίο θα μπορούσε να οδηγήσει σε κάτι παρόμοιο με την Πρωτοβουλία Σιτηρών της Μαύρης Θάλασσας μετά το ξέσπασμα του πολέμου στην Ουκρανία.
Σαφώς, ωστόσο, όπως επισημαίνει η Capital Economics, η κατάσταση είναι ρευστή και εύθραυστη. Χωρίς διαβεβαιώσεις από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ ότι θα σταματήσουν τις επιθέσεις τους επ' αόριστον, στοιχεία του ιρανικού καθεστώτος θα μπορούσαν να παρέμβουν. Μια υψηλού προφίλ ιρανική επίθεση θα μπορούσε να σκληρύνει την αποφασιστικότητα της Ουάσιγκτον και να αυξήσει την ανοχή της για έναν μεγαλύτερο πόλεμο. Υπάρχει επίσης υψηλός κίνδυνος λανθασμένων υπολογισμών από οποιαδήποτε πλευρά, που θα προκαλέσουν ακόμη μεγαλύτερη κλιμάκωση της σύγκρουσης, φέρνοντας ίσως και τα κράτη του Κόλπου.
Αυτά θα άρουν τα εμπόδια για τον τερματισμό του πολέμου και θα μπορούσαν να ωθήσουν τις ΗΠΑ και το Ισραήλ (και ενδεχομένως τα κράτη του Κόλπου) να επιδιώξουν πιο μαξιμαλιστικές φιλοδοξίες στο Ιράν, που θα επεκταθούν σε αλλαγή καθεστώτος ή/και σε μόνιμη μείωση της ικανότητας του Ιράν να αποτελεί απειλή για την περιοχή.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Capital Economics εξετάζει επίσης και ένα δυσμενές σενάριο στο οποίο η σύγκρουση παρατείνεται για τουλάχιστον τρεις ακόμη μήνες. Υπό αυτό το σενάριο, προκαλεί εκτεταμένες, σημαντικές ζημιές στις ενεργειακές υποδομές στην περιοχή.
Μετά από τρεις μήνες, ο οίκος υποθέτει ότι είτε οι ΗΠΑ/Ισραήλ και το Ιράν επιδιώκουν εκεχειρία είτε η σύγκρουση γίνεται πολύ λιγότερο έντονη. Η διέλευση μέσω του Στενού του Ορμούζ συνεχίζεται. Αλλά οι ζημιές στις εγκαταστάσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου στην περιοχή σημαίνουν ότι χρειάζεται πολύς χρόνος για να αποκατασταθεί η παραγωγή στα επίπεδα πριν από τη σύγκρουση.
Τα σενάρια και οι τιμές της ενέργειας
Σύμφωνα με το βασικό του οίκου, οι τιμές της ενέργειας θα υποχωρήσουν κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2026, καθώς οι μεταφορές μέσω του Στενού του Ορμούζ θα αυξηθούν ξανά. Ωστόσο, η διαρκής ζημιά στις εγκαταστάσεις LNG του Κατάρ σημαίνει ότι οι τιμές του φυσικού αερίου θα παραμείνουν υψηλές σε σχέση με το πετρέλαιο για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Εντωμεταξύ, η μεγαλύτερης διάρκειας διαταραχή ή/και η πιο εκτεταμένη ζημιά στις υποδομές θα μπορούσαν να διατηρήσουν τις τιμές του πετρελαίου σε τριψήφιο επίπεδο καθ' όλη τη διάρκεια του 2027.
Το βασικό σενάριο συνάδει με απώλεια 4% των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου το 2026. Ωστόσο, δεδομένου ότι οποιαδήποτε ζημιά σε υποδομές που σχετίζονται με το πετρέλαιο θεωρείται περιορισμένη ή/και γρήγορα επισκευάσιμη, οι εξαγωγές πετρελαίου ανακάμπτουν πλήρως το 2027. Η τιμή του Brent υποχωρεί στο δεύτερο εξάμηνο του 2026 και μειώνεται στα 60 δολάρια το βαρέλι μέχρι το τέλος του 2027. Οι «εκρήξεις» στα περιθώρια διύλισης και στις τιμές των προϊόντων πετρελαίου ομαλοποιούνται επίσης το 2027.
Σε περίπτωση μεγαλύτερης διάρκειας του πολέμου και εκτεταμένης ζημιάς στις ενεργειακές υποδομές, η τιμή του αργού πετρελαίου Brent θα μπορούσε να παραμείνει σε τριψήφιο επίπεδο το 2026 και το 2027. Οι τιμές του φυσικού αερίου στην ΕΕ θα αυξηθούν ακόμη περισσότερο βραχυπρόθεσμα, στα 105 ευρώ/MWh, και στο τέλος του 2027 θα είναι περίπου τρεις φορές υψηλότερες από τα επίπεδα πριν τον πόλεμο.
