Την ανάγκη ενεργής στήριξης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του Κάθετου Άξονα ανέδειξαν οι συμμετέχοντες στο ενεργειακό πάνελ του 4ου Φόρουμ Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, που πραγματοποιείται στις 19 και 20 Μαρτίου 2026 στην Αλεξανδρούπολη.
Κοινός παρονομαστής των παρεμβάσεων ήταν ότι, παρά τη γεωπολιτική και ενεργειακή σημασία του έργου, παραμένουν ανοιχτά κρίσιμα ζητήματα – με κυριότερο την τιμολόγηση – τα οποία θα κρίνουν την εμπορική του βιωσιμότητα.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο Geoffrey Pyatt, πρώην Βοηθός Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ για Ενεργειακούς Πόρους (2022-2025), ο οποίος κάλεσε τους εμπλεκόμενους να επιταχύνουν τις προσπάθειες συντονισμού. Όπως σημείωσε, το έργο συγκεντρώνει έντονο ενδιαφέρον από αμερικανικές εταιρείες και ενισχύει τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις, ωστόσο «το επόμενο βήμα είναι να βρεθεί η σωστή φόρμουλα τιμολόγησης ώστε να καταστεί εμπορικά ανταγωνιστικό». Παράλληλα, ζήτησε τη στήριξη της Κομισιόν, υπογραμμίζοντας ότι ο Κάθετος Άξονας υπερβαίνει το φυσικό αέριο και συνδέεται με την ευρύτερη ενεργειακή και μεταφορική διασυνδεσιμότητα στα Βαλκάνια.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο αντιπρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Gastrade, Κωνσταντίνος Σιφναίος, ο οποίος χαρακτήρισε τον Κάθετο Άξονα «κρίσιμο εργαλείο για τον περιορισμό της εξάρτησης από τις ρωσικές ροές». Τόνισε ότι απαιτείται στενή συνεργασία με τις Βρυξέλλες για την υλοποίηση βιώσιμων εμπορικών σχημάτων, ενώ υπογράμμισε τη σημασία της μακροπρόθεσμης ενίσχυσης του έργου, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο διεύρυνσης με τη συμμετοχή της Σερβίας.
Αναφερόμενος στις υποδομές LNG, ο ίδιος εκτίμησε ότι οι προοπτικές της αγοράς δικαιολογούν την ανάπτυξη και δεύτερης πλωτής μονάδας αποθήκευσης και επαναεριοποίησης (FSRU), με την Αλεξανδρούπολη να αποτελεί την επικρατέστερη επιλογή. Όπως σημείωσε, η σταδιακή απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο έως το 2027 θα ενισχύσει τον ρόλο του LNG, διευρύνοντας το φάσμα προμηθευτών χωρίς να δημιουργεί νέες εξαρτήσεις.
Από την πλευρά της Βουλγαρίας, ο εκτελεστικός διευθυντής της Bulgartransgaz, Vladimir Malinov, χαρακτήρισε τον Κάθετο Άξονα «βάση για την εμβάθυνση της διμερούς συνεργασίας» και κάλεσε επίσης την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συμβάλει στην εξεύρεση βιώσιμων λύσεων. Παράλληλα, ανέδειξε τη δυναμική της περιοχής, συνδέοντας το έργο με παράλληλες επενδύσεις σε σιδηροδρομικές υποδομές, υδρογόνο, data centers και τεχνητή νοημοσύνη.
Στις προκλήσεις αλλά και τις ευκαιρίες στάθηκε η Κορίνα Κρέτσου, επισημαίνοντας ότι ο Κάθετος Άξονας αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, παρά τα εμπόδια που εξακολουθούν να υπάρχουν. Όπως ανέφερε, η Ελλάδα μπορεί να εξελιχθεί σε στρατηγικό κόμβο για την ευρωπαϊκή αγορά, με αιχμές τον Πειραιά, τη Θεσσαλονίκη και την Αλεξανδρούπολη.
Τέλος, η Ελένη Μπαϊράμη υπογράμμισε τον ρόλο του βιομεθανίου και του βιοαερίου στην πράσινη μετάβαση, προτείνοντας την ενσωμάτωσή τους στο δίκτυο του Κάθετου Άξονα, ώστε να ενισχυθεί το ενεργειακό μείγμα και να διευκολυνθεί η μεταφορά τους προς τις ευρωπαϊκές αγορές.
Το συμπέρασμα που προέκυψε από τη συζήτηση είναι σαφές: ο Κάθετος Άξονας διαθέτει ισχυρό γεωπολιτικό και αναπτυξιακό αποτύπωμα, ωστόσο η εξασφάλιση ανταγωνιστικών τιμών και η ευρωπαϊκή στήριξη θα καθορίσουν την επόμενη ημέρα του έργου.
