Σε ένα περιβάλλον έντονης αβεβαιότητας, με διαδοχικές γεωπολιτικές κρίσεις και την εμφάνιση απρόβλεπτων γεγονότων – των λεγόμενων «μαύρων κύκνων» – κινείται σήμερα η βιομηχανία, η οποία βλέπει ότι το σκηνικό των απειλών παραμένει ενεργό. Όπως τόνισε ο Νικόλαος Ψυρράκης, CFO της ΕΛΒΑΛ ΧΑΛΚΟΡ, κατά την παρουσίαση των οικονομικών αποτελεσμάτων του 2025 στην Ένωση Θεσμικών Επενδυτών, η προσαρμοστικότητα και η ανθεκτικότητα αποτελούν πλέον βασικές προϋποθέσεις επιβίωσης.
Από την πλευρά του, ο Άγγελος Γιαζιτζόγλου, αναπληρωτής CFO, ανέδειξε τη σημασία του ενεργειακού κόστους, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για έναν κρίσιμο παράγοντα που επηρεάζει τη λειτουργία των επιχειρήσεων. Όπως σημείωσε, «το ενεργειακό κόστος είναι σημαντικό, χωρίς ωστόσο να αποτελεί τον μοναδικό παράγοντα που καθορίζει την αποδοτικότητα». Τόνισε, ωστόσο, την ανάγκη διαμόρφωσης ενός διαφορετικού πλαισίου τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο, που θα διασφαλίζει ίσους όρους ανταγωνισμού. «Έχουν γίνει βήματα, αλλά μπορούν να γίνουν περισσότερα», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι οι επιχειρήσεις αξιοποιούν ήδη εργαλεία και αναζητούν νέους τρόπους για να αντιμετωπίσουν τη μεταβλητότητα των τιμών ενέργειας.
Υπενθυμίζεται ότι το δρόμο για ουσιαστικές και διευρυμένες ενισχύσεις, σε μια συγκυρία που η βιομηχανία, ένεκα της κρίσης στον Κόλπο δοκιμάζει τις αντοχές της δείχνει με βάση παράγοντες της ενεργοβόρου βιομηχανίας το Προσωρινό Πλαίσιο Κρατικών Ενισχύσεων για την Κρίση στη Μέση Ανατολή (METSAF) της ΕΕ που έχει διάρκεια έως το τέλος του έτους με ενδεχόμενο παράτασης. Συγκεκριμένα,ερωτηθείς σχετικά για το νέο πλαίσιο της ΕΕ, έστω και προσωρινά,προβλέπει επιδότηση του κόστους ενέργειας σε ποσοστό έως και 70% των επιπλέον δαπανών λόγω της αύξησης των τιμών, έναντι του 50% που προέβλεπε το προηγούμενο πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων (CISAF), ο κ. ο Άγγελος Γιαζιτζόγλου επέμεινε για την ανάγκη μια ουσιαστικής βιομηχανικής πολιτικής από την πλευρά της ΕΕ. τονίζοντας παράλληλα ότι πέρα από την ενέργεια υπάρχει και φαινόμενο “εισοδισμού” κινεζικών συμφερόντων στην ευρωπαϊκή βιομηχανία με εξαγορές μονάδων που δυσκολεύονται λόγω των ενεργειακών εξελίξεων και την απουσία πολιτικής να ανταπεξέλθουν.
Ουσιαστικά με αυτόν τον τρόπο καταγράφεται μια διαδικασία αλλαγής του βιομηχανικού χάρτη σε μια περίοδο οξυμένου ανταγωνισμού διεθνώς.
Το πλαίσιο της ΕΕ
Στο μεταξύ με βάση και τις σχετικές ανακοινώσεις, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε ένα προσωρινό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων που θα επιτρέψει στα κράτη μέλη να στηρίξουν την οικονομία της ΕΕ στο πλαίσιο της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Το Προσωρινό Πλαίσιο Κρατικών Ενισχύσεων (METSAF - (Middle East Temporary State Aid Framework), ) για την κρίση στη Μέση Ανατολή είναι ένα στοχευμένο και προσωρινό πλαίσιο για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κρίσης σε ορισμένους από τους πιο εκτεθειμένους τομείς της οικονομίας: γεωργία, αλιεία, μεταφορές και ενεργοβόρες βιομηχανίες.
Το METSAF θα ισχύει έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Κατά τη διάρκεια της περιόδου εφαρμογής του, η Επιτροπή θα επανεξετάζει το περιεχόμενο, το πεδίο εφαρμογής και τη διάρκεια του Πλαισίου, υπό το πρίσμα των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή και της γενικής οικονομικής κατάστασης.
Όπως αναφέρει η ανακοίνωση, ενώ η μετάβαση προς μια καθαρή οικονομία παραμένει η μακροπρόθεσμη λύση για την προστασία των εταιρειών της ΕΕ από τις επιπτώσεις των παγκόσμιων ενεργειακών κρίσεων, το METSAF επιτρέπει στα κράτη μέλη να ενεργούν άμεσα για να διασφαλίσουν ότι η ανάπτυξη των εταιρειών που είναι πιο εκτεθειμένες δεν θα παρεμποδιστεί ανεπανόρθωτα από την τρέχουσα κρίση.
Για τον σκοπό αυτό, η στήριξη μπορεί να λάβει διάφορες μορφές για εταιρείες που δραστηριοποιούνται στους τομείς της γεωργίας, της αλιείας και των μεταφορών. Αυτό περιλαμβάνει ενισχύσεις που βασίζονται στην πραγματική κατανάλωση για την κάλυψη μέρους των αυξήσεων τιμών καυσίμων ή λιπασμάτων, καθώς και μια απλοποιημένη προσέγγιση για μικρά ποσά ενίσχυσης.
Το METSAF περιλαμβάνει επίσης μια προσωρινή προσαρμογή του Πλαισίου Κρατικών Ενισχύσεων της Συμφωνίας Καθαρής Βιομηχανίας (CISAF), η οποία επιτρέπει περαιτέρω ευελιξία και υψηλότερες εντάσεις ενίσχυσης για την αντιμετώπιση των αυξήσεων των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας.