Το «πράσινο αφήγημα» της Ευρώπης στην ενέργεια φαίνεται να εισέρχεται σε φάση αναθεώρησης και επαναπροσδιορισμού, καθώς οι εξελίξεις σε πολιτικό και οικονομικό επίπεδο αναδεικνύουν ρωγμές στη μέχρι πρότινος αδιαμφισβήτητη στρατηγική της ταχείας αποανθρακοποίησης. Την ίδια ώρα, η πορεία μετάβασης στην ηλεκτροκίνηση είναι εξαιρετικά αργή και πολύ έξω από τις προσδοκίες, οδηγώντας σε τεράστιες αλλαγές ολόκληρες βιομηχανίες, αλλά και πολιτικές κρατών.
Την περασμένη εβδομάδα, αίσθηση έκανε το εκτενές ρεπορτάζ της Wall Street Journal με τίτλο «Detroit Automakers Take $50 Billion Hit as EV Bubble Bursts», όπου σημείωνε πως η αγορά ηλεκτρικών οχημάτων στις ΗΠΑ υποχώρησε πάνω από 30% το τέταρτο τρίμηνο του 2025, μετά τη λήξη της ομοσπονδιακής φορολογικής πίστωσης ύψους 7.500 δολαρίων τον Σεπτέμβριο.
Η επιδότηση είχε λειτουργήσει ως βασικός μοχλός ζήτησης. Χωρίς αυτήν, οι πωλήσεις επιβραδύνθηκαν απότομα — ακόμη και για τα πιο προβεβλημένα μοντέλα, όπως το Cybertruck της Tesla και το ηλεκτρικό pickup της Ford.
Το πράσινο αφήγημα (ειδικά) της Ευρώπης, είχε βασιστεί ως επί το πλείστον σε μια επιδοματική πολιτική, η οποία εκ των πραγμάτων δεν μπορεί να συνεχιστεί επ’ αόριστον. Ήδη, πολλά έχουν αλλάξει ως προς αυτές τις πολιτικές, με ό,τι επιπτώσεις έχει αυτό ευρύτερα, αναλόγως τον τομέα της (νέας και πράσινης) ενεργειακής δραστηριότητας.
Η αναθεώρηση στα δικαιώματα ρύπων
Στα τέλη της περασμένης εβδομάδας, η απόφαση της Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ανοίξει τον φάκελο αναθεώρησης του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών CO₂ (ETS) ήρθε να επιβεβαιώσει ότι το υφιστάμενο πλαίσιο προκαλεί πλέον έντονους προβληματισμούς, οδηγώντας σε ισχυρούς τριγμούς εκατοντάδες μετοχές που «εμπλέκονται» με αυτό το story σε όλη την Ευρώπη.
Το ETS αποτέλεσε την «ναυαρχίδα» της ευρωπαϊκής κλιματικής πολιτικής, λειτουργώντας ως βασικός μηχανισμός τιμολόγησης του άνθρακα και ως εργαλείο πίεσης προς τις επιχειρήσεις για επενδύσεις σε καθαρότερες τεχνολογίες. Ωστόσο, η εκτόξευση του κόστους των δικαιωμάτων τα προηγούμενα χρόνια, σε συνδυασμό με την ενεργειακή κρίση και τη γεωπολιτική αστάθεια, αύξησαν σημαντικά το ενεργειακό κόστος για τη βιομηχανία και τα νοικοκυριά.
Σε αρκετά κράτη-μέλη, η συζήτηση έχει μετατοπιστεί από το «πόσο γρήγορα» μπορεί να επιτευχθεί η πράσινη μετάβαση στο «με ποιο κόστος» και «με ποιες αντοχές» για την οικονομία. Η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας δοκιμάζεται, ιδίως απέναντι σε αγορές όπου το κόστος ενέργειας παραμένει χαμηλότερο και τα ρυθμιστικά βάρη ηπιότερα. Το αφήγημα της πράσινης ανάπτυξης, που υποσχόταν ταυτόχρονη περιβαλλοντική προστασία και οικονομική ευημερία, δείχνει να προσκρούει σε κοινωνικές και παραγωγικές πραγματικότητες.
Νέες ισορροπίες
Η αναθεώρηση του ETS δεν συνιστά εγκατάλειψη των κλιματικών στόχων, αλλά αναγνώριση ότι η πορεία προς την κλιματική ουδετερότητα απαιτεί μεγαλύτερη ευελιξία και προσαρμοστικότητα. Η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στη διατήρηση της φιλοδοξίας για το 2030 και το 2050 και στην ανάγκη διασφάλισης κοινωνικής συνοχής και βιομηχανικής βιωσιμότητας.
Το ερώτημα που τίθεται πλέον δεν είναι αν θα συνεχιστεί η πράσινη μετάβαση, αλλά με ποιους όρους. Η συζήτηση για πιθανές παρεμβάσεις στη λειτουργία της αγοράς δικαιωμάτων, για μηχανισμούς σταθεροποίησης τιμών ή για ειδικές πρόνοιες (υπέρ)ενεργοβόρων κλάδων, αποτυπώνει την πίεση που ασκείται στο μέχρι σήμερα κυρίαρχο μοντέλο.
Σε αυτό το περιβάλλον, το «πράσινο αφήγημα» μοιάζει να μπάζει νερά όχι ως προς τον στρατηγικό του στόχο, αλλά ως προς τη μεθοδολογία και τον ρυθμό εφαρμογής του. Η επόμενη φάση της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής θα κριθεί από το κατά πόσο μπορεί να συνδυάσει ρεαλισμό και φιλοδοξία — χωρίς να υπονομεύσει ούτε την ανταγωνιστικότητα ούτε την αξιοπιστία της κλιματικής δέσμευσης.
Η μεγάλη πτώση κατά 9,19% της Τιτάν
Μεταξύ των εκατοντάδων μετοχών που πιέστηκαν πανευρωπαϊκά την Παρασκευή, ήταν και η ελληνική Τιτάν, που στο Χ.Α. καταποντίστηκε κατά -9,19%, έχοντας τη μεγαλύτερη πτώση σε όλο τον FTSE 25. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη «βουτιά» από τις 9 Μαρτίου 2020, όταν φούντωνε η φωτιά του Covid-19 και όλο το Χ.Α. υποχωρούσε ταχύτατα, όταν η μετοχή είχε καταγράψει απώλειες 19,76%! Αιτία της ισοπεδωτικής πτώσης της περασμένης Παρασκευής ήταν η απόφαση της Κομισιόν να ανοίξει το φάκελο αναθεώρησης του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών CO₂.
Μάλιστα, η μετοχή έκανε πολύ μεγάλο όγκο διακινώντας 276.948 τεμάχια, μέσω 3.318 πράξεων και τζίρου 14,8 εκατ. ευρώ. Πάντως, ανάλυση της AXIA εκτιμά πως η άμεση επίδραση στον Τιτάν θα είναι περιορισμένη (~10% του EBITDA), με ουσιαστικότερες επιπτώσεις μετά το 2030.
Το -4,27% της ΔΕΗ
Στην ίδια συνεδρίαση, η μετοχή της ΔΕΗ υποχώρησε κατά 4,27% πέφτοντας στα 19,04 ευρώ. Ήταν η μεγαλύτερη πτώση του τελευταίου 10μήνου για τη μετοχή της Επιχείρησης, καθώς μεγαλύτερες απώλειες είχε να σημειώσει από τις 7 Απριλίου 2025, όταν είχε υποχωρήσει κατά 11,79%. Ήταν η εποχή που σύσσωμες οι ευρωπαϊκές αγορές και το Χ.Α. καταποντίζονταν, λόγω των δασμών Τραμπ. Το κατά πόσο η πτώση της Παρασκευής στη ΔΕΗ συνδέεται με τη νέα πολιτική στην απανθρακοποίηση, μένει να
