Την επικαιροποίηση των τεχνικών προδιαγραφών, την ενίσχυση της Επιθεώρησης Μεταλλείων, την αυστηρότερη μέριμνα για την ασφάλεια των εργαζομένων και την αποσαφήνιση των υποχρεώσεων των υπεργολάβων προτείνει ο Σύνδεσμος Μεταλλευτικών Επιχειρήσεων (ΣΜΕ), στο πλαίσιο της αναθεώρησης του Κανονισμού Μεταλλευτικών και Λατομικών Εργασιών (ΚΜΛΕ).
Συγκεκριμένα, η ομάδα εργασίας του Συνδέσμου, αποτελούμενη από 12 έμπειρα στελέχη του κλάδου, ολοκλήρωσε, έπειτα από πολύμηνη επεξεργασία, δέσμη 120 ουσιωδών τροποποιήσεων και 130 παρατηρήσεων και προτάσεων βελτίωσης του ισχύοντος Κανονισμού, τις οποίες εισηγείται προς το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ).
Η παρέμβαση του ΣΜΕ εντάσσεται στην ευρύτερη συζήτηση για την αναβάθμιση του θεσμικού πλαισίου της εξορυκτικής δραστηριότητας, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να ενισχύσει την αυτονομία της σε κρίσιμες και στρατηγικές ορυκτές πρώτες ύλες. Όπως επισημαίνει ο Σύνδεσμος, η αξιοποίηση των νέων δυνατοτήτων για τον ελληνικό εξορυκτικό κλάδο προϋποθέτει ένα σύγχρονο κανονιστικό πλαίσιο, ικανό να ενσωματώνει την τεχνολογική καινοτομία, διασφαλίζοντας παράλληλα την προστασία των εργαζομένων και του περιβάλλοντος.
Ο ΚΜΛΕ αποτελεί επί δεκαετίες το βασικό τεχνικό πλαίσιο για τη λειτουργία των μεταλλευτικών και λατομικών επιχειρήσεων. Ωστόσο, σύμφωνα με τον ΣΜΕ, οι τεχνολογικές εξελίξεις και η αυστηροποίηση των θεσμικών απαιτήσεων καθιστούν αναγκαία την επικαιροποίησή του, ώστε να ανταποκρίνεται στις σημερινές συνθήκες λειτουργίας του κλάδου.
Πέντε βασικοί άξονες αναθεώρησης
Οι προτάσεις του Συνδέσμου επικεντρώνονται, όπως αναφέρει σχετική ανακοίνωση, σε πέντε πεδία. Αφορούν συγκεκριμένα τον εκσυγχρονισμό των τεχνικών προδιαγραφών, την ενδυνάμωση του ρόλου της Επιθεώρησης Μεταλλείων, την αναβάθμιση των μέτρων υγείας και ασφάλειας, τη συστηματικότερη εκπαίδευση του προσωπικού και την αποσαφήνιση του πλαισίου λειτουργίας των υπεργολαβιών.
Ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών στον ΚΜΛΕ
Κεντρική θέση στις εισηγήσεις καταλαμβάνει η επικαιροποίηση τεχνικών προδιαγραφών που περιλήφθηκαν στον Κανονισμό κατά τη σύνταξή του, πριν από περίπου 15 χρόνια. Ο ΣΜΕ προτείνει την προσαρμογή τους στα σημερινά τεχνολογικά δεδομένα, καθώς και την ενσωμάτωση τεχνολογιών που δεν ήταν τότε ευρέως γνωστές ή εφαρμόσιμες.
Μεταξύ άλλων, γίνεται αναφορά στα αυτόνομα μηχανήματα, στα ηλεκτρονικά αρχεία και στις πλατφόρμες δεδομένων, στις σύγχρονες τεχνικές ανατινάξεων, καθώς και στα ψηφιακά συστήματα εντοπισμού και επικοινωνίας.
Στόχος είναι ο Κανονισμός να μπορεί να καλύπτει τις νέες επιχειρησιακές ανάγκες, χωρίς να δημιουργεί κανονιστικά κενά ή να περιορίζει την αξιοποίηση σύγχρονων τεχνικών λύσεων.
Ενισχυμένος ρόλος για την Επιθεώρηση Μεταλλείων
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ενδυνάμωση της Επιθεώρησης Μεταλλείων, τόσο ως προς τον ελεγκτικό της ρόλο όσο και ως προς τη συμβολή της στη διάδοση καλών πρακτικών στον κλάδο.
Σύμφωνα με την πρόταση του ΣΜΕ, η Επιθεώρηση θα μπορεί να ζητά πρόσθετα μέτρα ασφάλειας, προστασίας ή ορθολογικής εκμετάλλευσης, πέραν όσων προβλέπει ο ισχύων Κανονισμός, υπό την προϋπόθεση ότι οι απαιτήσεις αυτές είναι τεκμηριωμένες.
Παράλληλα, επιδιώκεται η σαφέστερη οριοθέτηση της διαδικασίας ελέγχων στους χώρους των έργων και η διευκρίνιση διατάξεων που, όπως επισημαίνει ο Σύνδεσμος, επιδέχονται διαφορετικές ερμηνείες. Η κατεύθυνση αυτή αποσκοπεί στην ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου και στην πιο συνεπή εφαρμογή του κανονιστικού πλαισίου.
Νέα δεδομένα για την ασφάλεια των εργαζομένων
Η προστασία της υγείας και της ασφάλειας του προσωπικού αποτελεί έναν ακόμη βασικό πυλώνα της προτεινόμενης αναθεώρησης. Ο ΣΜΕ υπογραμμίζει ότι η ασφάλεια δεν αποτελεί απλώς έναν δείκτη επίδοσης, αλλά βασική προϋπόθεση για την ομαλή λειτουργία κάθε εξορυκτικής επιχείρησης.
Στις προτεινόμενες αλλαγές περιλαμβάνεται, μεταξύ άλλων, η διάθεση συσκευών διαφυγής σε όλους τους εργαζομένους και επισκέπτες υπόγειων εκμεταλλεύσεων στις οποίες υπάρχει πιθανότητα εκδήλωσης πυρκαγιάς.
Παράλληλα, προβλέπεται ο εκσυγχρονισμός των απαιτήσεων για την αντιμετώπιση έκτακτων περιστατικών, καθώς και η επικαιροποίηση διατάξεων που αφορούν τον εξοπλισμό ατομικής προστασίας, την εκπαίδευση στη χρήση νέων μέσων και την ύπαρξη κατάλληλων χώρων ανάπαυσης και σίτισης.
Στο επίκεντρο η συνεχής εκπαίδευση
Η εκπαίδευση του προσωπικού αναδεικνύεται σε διακριτό πεδίο παρέμβασης, με έμφαση τόσο στην αρχική κατάρτιση όσο και στη συνεχή επανεκπαίδευση.
Οι προτάσεις προβλέπουν την αξιοποίηση σύγχρονων εκπαιδευτικών μεθόδων και εμπειριών από άλλες χώρες, δίνοντας ιδιαίτερη βαρύτητα στην εκπαίδευση εντός των επιχειρήσεων και στη χρήση πραγματικών περιστατικών ως εργαλείων πρόληψης και μεταφοράς γνώσης.
Η προσέγγιση αυτή συνδέει την εφαρμογή των κανόνων ασφαλείας με την πρακτική εμπειρία των εργαζομένων, επιδιώκοντας τη συστηματικότερη καλλιέργεια κουλτούρας πρόληψης στις εξορυκτικές δραστηριότητες.
Αποσαφήνιση των υποχρεώσεων των υπεργολάβων
Η επέκταση της υπεργολαβίας στον εξορυκτικό κλάδο δημιουργεί, σύμφωνα με τον ΣΜΕ, την ανάγκη αναπροσαρμογής των σχετικών προβλέψεων του ΚΜΛΕ.
Στο πλαίσιο αυτό, προτείνονται αλλαγές για τον εκσυγχρονισμό και την τυποποίηση της διαδικασίας αναγγελίας των υπεργολάβων, με στόχο την πλήρη και έγκαιρη ενημέρωση των αρμόδιων αρχών.
Επιπλέον, επιδιώκεται να αποσαφηνιστούν οι ευθύνες του ιδιοκτήτη της εκμετάλλευσης και του υπεργολάβου, καθώς και οι υποχρεώσεις που αντιστοιχούν σε κάθε πλευρά. Πρόκειται για ένα πεδίο στο οποίο η σαφής κατανομή αρμοδιοτήτων θεωρείται κρίσιμη τόσο για την εύρυθμη λειτουργία των έργων όσο και για την αποτελεσματική εφαρμογή των κανόνων ασφαλείας.
Ζητούμενο ένας σαφής και εφαρμόσιμος Κανονισμός
Με τις 120 ουσιώδεις τροποποιήσεις και τις 130 παρατηρήσεις και βελτιώσεις, ο ΣΜΕ επιδιώκει να συμβάλει στη διαμόρφωση ενός Κανονισμού που θα ανταποκρίνεται στις σύγχρονες τεχνικές και θεσμικές απαιτήσεις της εξορυκτικής δραστηριότητας.
Όπως υπογραμμίζει ο Σύνδεσμος, ζητούμενο είναι ένα συνεκτικό και περιεκτικό πλαίσιο, χωρίς ασάφειες και περιθώρια παρερμηνειών, εναρμονισμένο με τις υπόλοιπες διατάξεις που διέπουν τη λειτουργία του κλάδου, το οποίο θα ενσωματώνει τις δυνατότητες της σύγχρονης τεχνολογίας και θα μπορεί να εφαρμοστεί στην πράξη.
Η πρόταση κατατίθεται στο πλαίσιο της σχετικής πρωτοβουλίας του ΤΕΕ για την αναθεώρηση του ΚΜΛΕ, με τον ΣΜΕ να εκφράζει την προσδοκία ότι, μετά την ολοκλήρωση της επεξεργασίας των προτάσεων και των υπόλοιπων εμπλεκόμενων φορέων, η Πολιτεία θα προχωρήσει στην υιοθέτηση του νέου Κανονισμού.
Η αναθεώρηση του ΚΜΛΕ αποτελεί, σύμφωνα με τη συλλογιστική του Συνδέσμου, βασική προϋπόθεση ώστε η ενίσχυση της ελληνικής εξορυκτικής δραστηριότητας να συμβαδίζει με την τεχνολογική πρόοδο, την ασφάλεια των εργαζομένων και την ορθολογική αξιοποίηση των ορυκτών πόρων.
