Τρεις μήνες έχουν περάσει από την έναρξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και τα Στενά του Ορμούζ εξακολουθούν να είναι σε μεγάλο βαθμό κλειστά. Οι αλυσίδες εφοδιασμού για πετρέλαιο, φυσικό αέριο, θείο, λιπάσματα, αλουμίνιο και ήλιο έχουν υποστεί σοβαρές διαταραχές, σημειώνει η HSBC. Τα υψηλά αποθέματα πριν από τη σύγκρουση έχουν βοηθήσει στην εξομάλυνση των πιέσεων, ωστόσο πολλά εξαντλούνται πλέον γρήγορα και αυτό δημιουργεί κίνδυνο απότομων μεταβολών των τιμών και ελλείψεων καθώς πλησιάζουν τα «σημεία καμπής». Οι αγορές εμπορευμάτων έχουν αναδιαμορφωθεί ραγδαία, τονίζει η HSBC. Η αβεβαιότητα εξακολουθεί να είναι υψηλή, αλλά καθώς περνάει ο καιρός, ορισμένα μέρη της εικόνας για το πώς θα είναι τελικά το «αύριο» στην αγορά εμπορευμάτων, γίνονται πιο ξεκάθαρα.
Καταρχάς, τίποτα δεν έχει τελειώσει ακόμα, τονίζει η HSBC. Παρόλο που μερικά πλοία έχουν διασχίσει το Ορμούζ τις τελευταίες ημέρες, εξακολουθεί να υπάρχει σημαντική αβεβαιότητα σχετικά με το πώς, πότε και σε ποιο βαθμό τα Στενά θα επιστρέψουν στην κανονική λειτουργία που ίσχυε πριν από τον πόλεμο. Η κυκλοφορία έχει μειωθεί κατά περισσότερο από 90% σε σχέση με τον προ του πολέμου ρυθμό της και όσο περισσότερο παραμένει το μπλοκάρισμα, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος καθοδικής πορείας για την παγκόσμια ανάπτυξη και ο κίνδυνος ανόδου για τον πληθωρισμό.
Δεύτερον, μέχρι στιγμής, το σοκ έχει απορροφηθεί καλύτερα από ό,τι υποδηλώνουν πολλά από τα χειρότερα σενάρια, σημειώνει η βρετανική τράπεζα. Αυτό φαίνεται να αντικατοπτρίζει τα υψηλά αποθέματα πριν από τη σύγκρουση και τις ευέλικτες αντιδράσεις της αγοράς. Ωστόσο, κάποια στιγμή, το παγκόσμιο σύστημα παραγωγής πετρελαίου μπορεί να φτάσει σε λειτουργικά όρια εάν τα αποθέματα συνεχίσουν να μειώνονται - ο IEA υποδηλώνει ότι αυτοί οι κίνδυνοι θα αυξηθούν μέχρι τον Ιούλιο και τον Αύγουστο, εάν δεν ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ. Επίσης, οι αγορές διυλισμένων προϊόντων έχουν επίσης υποστεί έντονες πιέσεις, με ακόμη μεγαλύτερες αυξήσεις τιμών, ενώ οι αγορές θείου έχουν υποστεί μεγαλύτερη συμφόρηση. Το θείο αποτελεί βασική εισροή για την παραγωγή λιπασμάτων, ημιαγωγών και για την επεξεργασία μετάλλων. Οι τιμές του θείου έχουν αυξηθεί σε νέα υψηλά, στα 900 δολάρια ανά τόνο, από τα ήδη υψηλά 500 δολάρια πριν από τον πόλεμο. Αυτό συμβάλλει σε διαταραχές των αλυσίδων εφοδιασμού λιπασμάτων. Εκτός από τα προβλήματα που δημιουργεί ο πόλεμο, οι καιρικές συνθήκες φαίνονται επίσης ολοένα και πιο δύσκολες, μετά από δύο χρόνια εξαιρετικών συνθηκών παγκόσμιας καλλιέργειας, με την αναμενόμενη εμφάνιση του Ελ Νίνιο το επόμενο διάστημα.
Τρίτον, ορισμένες από τις αρνητικές επιπτώσεις στην παγκόσμια ανάπτυξη έχουν ήδη αποκαλυφθεί, όπως τονίζει η HSBC. Σαφώς, η συνολική επίδραση είναι η αποδυνάμωση της παγκόσμιας ανάπτυξης. Πάνω από 1 δισεκατομμύριο βαρέλια πετρελαίου λείπουν πλέον από το παγκόσμιο σύστημα, παρά όλες τις αντισταθμίσεις και τις λύσεις - αυτά τα βαρέλια που λείπουν θα επηρεάσουν την ανάπτυξη. Κάποιες καταστροφές υποδομών λόγω της σύγκρουσης θα επηρεάσουν επίσης τη μελλοντική παραγωγή. Για παράδειγμα, λόγω των κατεστραμμένων υποδομών, η παγκόσμια αγορά LNG πρόκειται να παρουσιάσει έλλειμμα έως το 2030, όπως εκτιμούν οι αναλυτές της HSBC, σε σύγκριση με τις εκτιμήσεις για πλεόνασμα από το 2027 που αναμενόταν πριν από τον πόλεμο.
Τέταρτον, το αποτέλεσμα είναι εξαιρετικά άνισο μεταξύ των οικονομιών, παρατηρεί η βρετανική τράπεζα. Η οικονομία των ΗΠΑ φαίνεται να είναι μία από τις λιγότερο επηρεασμένες από το σοκ της Μέσης Ανατολής. Οι ΗΠΑ εξάγουν περισσότερο πετρέλαιο και φυσικό αέριο - ενισχύοντας την ανάπτυξή τους. Οι ΗΠΑ είναι επίσης τεράστιος παραγωγός φυσικού αερίου (και καθαρός εξαγωγέας) και παρά την αύξηση των εξαγωγών LNG, υπάρχει άφθονη προσφορά φυσικού αερίου στην ξηρά, με την τιμή του Henry Hub να είναι χαμηλότερη τώρα από ό,τι πριν από τον πόλεμο. Ωστόσο, υπάρχει ένα εμπόδιο στην ανάπτυξη των ΗΠΑ, με τη μορφή των απότομα υψηλότερων τιμών της βενζίνης.
Η Ευρώπη αντιμετωπίζει σαφώς υψηλότερο κόστος ενέργειας – αν και όχι στην ίδια κλίμακα με αυτήν που αντιμετώπισε το 2022, όταν έκλεισαν οι αγωγοί φυσικού αερίου προς τη Ρωσία. Επίσης, πολλές χώρες στη Λατινική Αμερική επωφελούνται από τις υψηλότερες τιμές εξαγωγής εμπορευμάτων, αν και εξακολουθούν να υπάρχουν ευπάθειες σε παράγοντες όπως, για παράδειγμα, η προσφορά λιπασμάτων. Οι οικονομίες της Μέσης Ανατολής έχουν σαφώς επηρεαστεί το περισσότερο, ενώ και οι οικονομίες της Ασίας αντιμετωπίζουν μεγάλες προκλήσεις, δεδομένης της τυπικά υψηλής εξάρτησης από τα εισαγόμενα εμπορεύματα από τη Μέση Ανατολή.
Τέλος, υπάρχουν και οι μακροπρόθεσμοι παράγοντες που αλλάζουν τις ισορροπίες όπως τις γνωρίζαμε πριν, σημειώνει η HSBC. Ακόμα κι αν τα Στενά του Ορμούζ ανοίξουν σύντομα και καταστεί διαθέσιμη περισσότερη προσφορά εμπορευμάτων, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής σε πολλές οικονομίες είναι πιθανό να επιδιώξουν να επικεντρωθούν περισσότερο στις ευπάθειες της αλυσίδας εφοδιασμού εμπορευμάτων και ενέργειας.
Ένα χαρακτηριστικό αυτού είναι ότι ορισμένες χώρες θα επιδιώξουν να διατηρήσουν περισσότερα αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου. Αυτό θα στηρίξει τη ζήτηση και ακόμη και όταν αποκατασταθούν οι κανονικές ροές, θα στηρίξει τις τιμές αυτών των προϊόντων.
Ένα άλλο χαρακτηριστικό είναι η επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης, καθώς υπάρχει ακόμη μεγαλύτερο κίνητρο για την εγκατάλειψη της εξάρτησης από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα. Τα σήματα τιμών θα συμβάλουν επίσης στην προώθηση αυτής της αλλαγής - καθώς οι υψηλότερες τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, σε σχέση, για παράδειγμα, με την πτώση των τιμών των φωτοβολταϊκών και των μπαταριών, συμβάλλουν στην ενθάρρυνση της μετατόπισης. Οι μεγάλοι παραγωγοί προϊόντων που σχετίζονται με την ενεργειακή μετάβαση θα μπορούσαν να επωφεληθούν μεσοπρόθεσμα από αυτές τις μετατοπίσεις.
