Η Oxford Economics υποθέτει μια παρατεταμένη διαταραχή της ναυτιλίας μέσω των Στενών του Ορμούζ, υποδεικνύοντας απότομα υψηλότερες τιμές λιπασμάτων. Ειδικότερα αναμένει ότι οι τιμές των λιπασμάτων θα αυξηθούν κατά περισσότερο από 30% φέτος σε σύγκριση με πέρυσι, με την ουρία να είναι πιθανό να αυξηθεί ακόμη πιο γρήγορα, σύμφωνα με νέα έκθεση. Αυτό θα προκαλέσει ένα νέο κύμα ακρίβειας στα τρόφιμα διεθνώς.
Ειδικότερα, όπως σημειώνει, η κυκλοφορία μέσω του Ορμούζ θα παραμένει περιορισμένη κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2026, με την ναυτιλία να ανακάμπτει από τον Ιούλιο. Αρχικά, ανησυχίες για την ασφάλεια και ζητήματα υλικοτεχνικής υποστήριξης θα περιορίσουν τη ροή, αλλά μόλις αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη, η κυκλοφορία θα πρέπει να αυξηθεί κατά το τρίτο τρίμηνο.
Ωστόσο, η συμφόρηση στα λιμάνια θα μπορούσε να συνεχίσει να επηρεάζει τη ροή των λιπασμάτων έως το τέλος του έτους, ειδικά εάν δοθεί προτεραιότητα στα ενεργειακά φορτία.
Η προηγούμενη πρόβλεψή της ήταν ότι το εμπόριο μέσω των Στενών θα συνεχιζόταν από τον Μάιο και οι τιμές των λιπασμάτων θα άρχιζαν να μειώνονται καθώς ο γεωπολιτικός κίνδυνος υποχωρεί και οι τιμές του φυσικού αερίου - η βασική εισροή για τα λιπάσματα - αρχίζουν επίσης να μειώνονται. Πράγματι, οι τιμές της ουρίας μειώθηκαν για λίγο μετά την ανακοίνωση νωρίτερα τον Απρίλιο από το Ιράν ότι το Ορμούζ ήταν ανοιχτό.
Τώρα, ωστόσο, αναμένει ότι η περιορισμένη προσφορά θα διατηρήσει τις τιμές υψηλές κατά το δεύτερο τρίμηνο. Οι τιμές θα αρχίσουν σταδιακά να μειώνονται κατά τη διάρκεια του υπόλοιπου έτους. Αναμένει ότι οι τιμές των λιπασμάτων θα αυξηθούν κατά περισσότερο από 30% σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2025, κυρίως λόγω των ισχυρών αυξήσεων στις τιμές της ουρίας.
«Ωστόσο, ο αντίκτυπος μεταξύ χωρών και καλλιεργειών θα ποικίλλει, ενώ η ιστορικά χαμηλή προσιτή τιμή των λιπασμάτων, όπως μετριέται από τον λόγο σιτηρών προς τιμή λιπασμάτων, θα έχει μεγαλύτερο αντίκτυπο στον γεωργικό τομέα από ό,τι σε άλλες περιπτώσεις όσον αφορά τις αποδόσεις και τα περιθώρια κέρδους», αναφέρει η Oxford Economics.
Καλλιέργειες όπως το ρύζι, το καλαμπόκι και το σιτάρι έχουν μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε ουρία, σε σύγκριση με τους ελαιούχους σπόρους και τα όσπρια, γεγονός που υποδηλώνει μεγαλύτερη έκθεση σε αυτά τα βασικά προϊόντα, αναφέρει η έκθεση,
Τα ημερολόγια καλλιεργειών υποδηλώνουν ότι το ρύζι είναι η πιο ευάλωτη από τις κύριες καλλιέργειες, ενώ μέρη της Ασίας, μαζί με την Αυστραλία και τη Βραζιλία, είναι τα πιο εκτεθειμένα στις εισαγωγές λιπασμάτων και εισροών λιπασμάτων από τη Μέση Ανατολή.
Ειδικότερα, όπως εξηγεί ο οίκος, στην τρέχουσα κρίση, η έκθεση σε προμηθευτές από τη Μέση Ανατολή είναι σημαντικός παράγοντας που καθορίζει την ευπάθεια στις ελλείψεις λιπασμάτων. Εξετάζοντας το μερίδιο των εγχώριων αζωτούχων λιπασμάτων που καλύπτονται από εγχώριες πηγές, τις εισαγωγές από τη Μέση Ανατολή και άλλες χώρες για χώρες που είναι βασικοί εξαγωγείς ρυζιού, σιταριού, καλαμποκιού και σόγιας, η πιο ευάλωτη είναι η Αυστραλία, με περίπου το ήμισυ των αζωτούχων λιπασμάτων να προέρχεται από την περιοχή, ακολουθούμενη από την Ταϊλάνδη.
Αν και δεν είναι τόσο άμεσα εκτεθειμένες, η Βραζιλία και η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να εισάγουν ένα μεγάλο μερίδιο των λιπασμάτων τους και έτσι θα ανταγωνίζονται με άλλους στην παγκόσμια αγορά για την εξάντληση των αποθεμάτων λιπασμάτων.
Η λιγότερο ευάλωτη σε αυτό το «μέτρο» είναι η Ρωσία, ένας βασικός εξαγωγέας σιταριού, η οποία όχι μόνο παράγει σχεδόν όλα τα δικά της αζωτούχα λιπάσματα, αλλά πιθανότατα χρησιμοποιεί και εγχώριο φυσικό αέριο για την παραγωγή τους.
Οι αγρότες στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες πλήττονται περισσότερο από τις υψηλές τιμές των λιπασμάτων, καθώς είναι λιγότερο σε θέση οικονομικά να διατηρήσουν τη χρήση λιπασμάτων, ενώ οι κυβερνήσεις τους έχουν περιορισμένο δημοσιονομικό χώρο για να παρέχουν πολιτική στήριξη.
Με βάση τα παραπάνω, η αναστάτωση μέσω των Στενών του Ορμούζ σίγουρα θα γίνει αισθητή στον γεωργικό τομέα, αλλά ο αντίκτυπος θα ποικίλλει σημαντικά. Η παραγωγή βασικών προϊόντων όπως το ρύζι, το καλαμπόκι και το σιτάρι θα πληγεί περισσότερο από άλλες καλλιέργειες όπως οι ελαιούχοι σπόροι και τα όσπρια, θέτοντας σε κίνδυνο την επισιτιστική ασφάλεια, τονίζει η Oxford Economics.
Επί του παρόντος, οι καλλιεργητές ρυζιού στην Ασία αισθάνονται την πίεση πιο έντονα, ενώ οι αγρότες στις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες που χρησιμοποιούν λιπάσματα και θα έχουν περιορισμένη κρατική υποστήριξη θα αισθάνονται επίσης την πίεση των υψηλών τιμών των λιπασμάτων. Αλλά ακόμη και οι αγρότες στις προηγμένες οικονομίες υποφέρουν από τα περιορισμένα περιθώρια κέρδους περισσότερο από ό,τι διαφορετικά, δεδομένων των χαμηλών τιμών των καλλιεργειών.
Πάντως, οι κίνδυνοι για την υπόθεση της Oxford Economics για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, είναι ανοδικοί, όπως προειδοποιεί ο οίκος. Εάν το Ορμούζ παραμείνει κλειστό μετά τον Ιούνιο, η προσφορά λιπασμάτων θα περιοριστεί ακόμη περισσότερο, με αποτέλεσμα πιο εκτεταμένες επιπτώσεις στις συγκομιδές και τις καλλιέργειες και, κατά συνέπεια, στον πληθωρισμό των τιμών των τροφίμων, στην επισιτιστική ασφάλεια και στην ανάπτυξη.
