Με τις ΑΠΕ να λειτουργούν ως “ανάχωμα” για τις χονδρεμπορικές τιμές ρεύματος, με πολλά νοικοκυριά να έχουν επιλέξει σταθερά τιμολόγια ρεύματος αλλά και με τη ΔΕΗ, που έχει τα ⅔ της αγοράς, να “κρατά” και τον τρέχοντα μήνα τις τιμές των “πράσινων” τιμολογίων σε σχεδόν ίδια με τον προηγούμενο επίπεδα, η κυβέρνηση στο νέο “πακέτο” μέτρων επέλεξε στην “ενεργειακή” διάσταση του πακέτου να συνεχίσει την επιδότηση στο ντίζελ.
Ουσιαστικά η συγκυρία αυτή με τις τιμές του ρεύματος, που προφανώς σε σχέση με προ πολέμου στην Ουκρανία επίπεδα παραμένουν ακόμη υψηλά, ενισχύει την προσπάθεια της κυβέρνησης να “κρατήσει” δημοσιονομικό χώρο για εισοδηματικές ενισχύσεις.
Ουσιαστικά με αυτό τον τρόπο με την παράταση επιδότησης στον ντίζελ, παράλληλα με την επιδότηση στα λιπάσματα επιχειρεί να “κρατήσει” το κόστος παραγωγής αλλά και να αποφύγει πιθανή “μετενέργεια” στον πληθωρισμό, που ούτως ή άλλως είναι ανεβασμένος. Άλλωστε η πρόβλεψή της, όπως εκφράστηκε κατά την εξειδίκευση των μέτρων το μεσημέρι της Τετάρτης είναι για “ανεβασμένο” πληθωριστικό κύμα που εκτείνεται και το 2027.
Συγκεκριμένα το ΥΠΟΙΚ αναθεώρησε προς τα κάτω την πρόβλεψη για την ανάπτυξη για φέτος (από 2,4% στο 2%) και προς τα πάνω την εκτίμηση για τον πληθωρισμό του 2026 (από 2,2% στο 3,2%) με την προϋπόθεση ότι η τιμή του πετρελαίου μπρεντ θα είναι μέχρι το 90 δολάρια ανά βαρέλι. Σε σχέση με το 2027 η ανάπτυξη τοποθετείται στο 2,0% από 1,7%. Στον πληθωρισμό, η πρόβλεψη για το 2027 ανεβαίνει επίσης, στο 2,4% από 2,2%.
Ο ΕΦΚ
Εμφατικά, βέβαια, η κυβέρνηση αρνείται κάθε μείωση στους ΕΦΚ - ΦΠΑ που και τον πληθωρισμό τροφοδοτούν αλλά και επιβαρύνουν τα νοικοκυριά. Ως βασικό επιχείρημα και κατά την εξειδίκευση των μέτρων στο ΥΠΕΘΟ, την Τετάρτη, προτάχθηκε το επιχείρημα της μη μετακύλισης μια πιθανής μείωσης ΦΠΑ στην τελική τιμή. Υπήρξε, δε, και σχετική αναφορά σε μελέτη της ΤτΕ όπου αναφέρεται ότι από μια μείωση των συντελεστών ΦΠΑ περνά ελάχιστο στον καταναλωτή ως ωφέλεια.
Νέα μέτρα
Πάντως, ο υπουργός Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης σημείωσε ότι παραμένει διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος για νέα μέτρα, τόσο για το 2026 όσο και για το 2027. Για το τρέχον έτος διατηρείται «αποθεματικό» περίπου 200 εκατ. ευρώ για έκτακτες παρεμβάσεις, ανάλογα με τις εξελίξεις, ενώ για το 2027 εκτιμάται ότι θα υπάρχει επιπλέον χώρος της τάξης του 1 δισ. ευρώ μετά τις αμυντικές δαπάνες.
Ισορροπημένο μείγμα πολιτικής
Αναφερόμενος στη διαχείριση του δημοσιονομικού χώρου, ο κ. Πιερρακάκης τόνισε ότι υπήρχαν δύο βασικές επιλογές: είτε εφάπαξ παρεμβάσεις είτε μόνιμη ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος. Η κυβέρνηση επέλεξε ένα «ισορροπημένο μείγμα πολιτικής», συνδυάζοντας μόνιμα μέτρα για διαρκείς ανάγκες με στοχευμένες προσωρινές παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση συγκυριακών πιέσεων, όπως η ενεργειακή κρίση.
Όπως επεσήμανε, η ελληνική οικονομία διατηρεί τη δυναμική της, με το πλεόνασμα να αποτελεί αποτέλεσμα διαρθρωτικών αλλαγών. Μέρος του δημοσιονομικού χώρου έχει ήδη διατεθεί για την αντιμετώπιση της κρίσης, ενώ σημαντικό ποσό επιστρέφεται στην κοινωνία μέσω νέων μέτρων στήριξης.
Το ντίζελ
Παράλληλα με στόχο τη συγκράτηση του πληθωρισμού και τη "ανάσχεση" της ανόδου του κόστους παραγωγής επεκτείνεται η επιδότηση στο diesel κατά 20 λεπτά το λίτρο (16 λεπτά συν ΦΠΑ) και για τον μήνα Μάιο. Το δημοσιονομικό κόστος ανέρχεται στα 55 εκατ.
Επίσης ως και τον Αύγουστο θα συνεχιστεί η επιδότηση στα λιπάσματα, που καλύπτει το 15% της αξίας των τιμολογίων αγοράς για την περίοδο από τα μέσα Μαρτίου έως το τέλος καλοκαιριού. Το μέτρο αφορά περίπου 250.000 αγρότες και επιχειρήσεις του πρωτογενούς τομέα, με επιπλέον κόστος 23 εκατ. ευρώ και συνολικό κόστος 41 εκατ. ευρώ, καθώς οι διεθνείς τιμές παραμένουν σε υψηλά επίπεδα.
Επίσης, στις παρεμβάσεις περιλαμβάνονται:
Έκτακτη ενίσχυση 150 ευρώ για κάθε παιδί, που θα καταβληθεί χωρίς αίτηση σε περίπου 1 εκατ. νοικοκυριά.
Επέκταση της επιδότησης στο diesel για τον Μάιο, με συνολικό όφελος 20 λεπτά ανά λίτρο.
Επιδότηση 15% για αγορές λιπασμάτων την περίοδο Ιουνίου–Αυγούστου.
Αύξηση στα 300 ευρώ της ετήσιας ενίσχυσης για χαμηλοσυνταξιούχους, ανασφάλιστους υπερηλίκους και άτομα με αναπηρία, με διεύρυνση των δικαιούχων σε 1,9 εκατομμύρια.
Διεύρυνση των εισοδηματικών ορίων για την επιστροφή ενοικίου, καλύπτοντας πάνω από 1 εκατομμύριο ενοικιαστές.
Συνολικά, η δέσμη των μέτρων κινείται σε τρεις άξονες: στήριξη του εισοδήματος, μείωση του κόστους ζωής και αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους, με στόχο τη διατήρηση της αναπτυξιακής δυναμικής και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.
Συνταξιούχοι
Αναλυτικά, για τους συνταξιούχους η ενίσχυση, που καταβάλλεται κάθε Νοέμβριο αυξάνεται από 250 σε 300 ευρώ καθαρά και είναι σε μόνιμη βάση. Το εισοδηματικό όριο για άγαμους ανεβαίνει από 14.000 σε 25.000 ευρώ και για έγγαμους από 26.000 σε 35.000 ευρώ. Τα όρια ακίνητης περιουσίας αυξάνονται από 200.000 σε 300.000 ευρώ για άγαμους και από 300.000 σε 400.000 ευρώ για έγγαμους. Με τα νέα δεδομένα, οι δικαιούχοι αυξάνονται κατά 420.000 και φτάνουν συνολικά τα 1,87 εκατομμύρια. Από αυτούς, περίπου 1,66 εκατομμύρια είναι συνταξιούχοι άνω των 65 ετών, ενώ προστίθενται περίπου 61.000 δικαιούχοι αναπηρικών επιδομάτων και 16.900 ανασφάλιστοι υπερήλικες.
Όπως αναφέρθηκε με τη νέα "περίμετρο" καλύπτεται το 85% των συνταξιούχων άνω των 65 ετών, ενώ για όσους και όσες λαμβάνουν αναπηρική σύνταξη δεν ισχύουν εισοδηματικά ή ηλικιακά κριτήρια. Το δημοσιονομικό κόστος της παρέμβασης ανέρχεται σε περίπου 200 εκατ. ευρώ.
Ενοίκια
Σε σχέση με τη στέγαση διευρύνεται η περίμετρος των δικαιούχων για την επιστροφή ενοικίου. Έτσι, για άγαμους χωρίς τέκνα, το όριο αυξάνεται από 20.000 σε 25.000 ευρώ. Για έγγαμους, από 28.000 ευρώ συν 4.000 ευρώ ανά παιδί, ανεβαίνει στις 35.000 ευρώ με προσαύξηση 5.000 ευρώ ανά παιδί. Για μονογονεϊκές οικογένειες, από 31.000 σε 39.000 ευρώ, με προσαύξηση 5.000 ευρώ για κάθε παιδί μετά το πρώτο.
Όπως αναφέρθηκε, με τις αλλαγές αυτές, οι δικαιούχοι αυξάνονται σε περίπου 1,02 εκατομμύρια από σύνολο 1,19 εκατομμυρίων ενοικιαστών, δηλαδή στο 86% των νοικοκυριών. Το επιπλέον δημοσιονομικό κόστος ανέρχεται σε 25 εκατ. ευρώ.
Για το ΕΣΥ
Με βάση τις ανακοινώσεις προωθείται ειδική ρύθμιση για περίπου 50.000 γιατρούς και νοσηλευτές, οι οποίοι θα λάβουν δύο ενοίκια χωρίς εισοδηματικά κριτήρια μέσα στο έτος.
Οι οικογένειες
Παράλληλα προβλέπεται για τις οικογένειες με παιδιά ενίσχυση, που καταβάλλεται χωρίς αίτηση στα τέλη Ιουνίου και κλιμακώνεται ανάλογα με τον αριθμό των τέκνων και το εισόδημα, καλύπτοντας περίπου το 80% των παιδιών.
Παραδείγματα
Έτσι, ένας άγαμος με ένα παιδί και εισόδημα έως 39.000 ευρώ θα λάβει 150 ευρώ, με δύο παιδιά και εισόδημα έως 44.000 ευρώ 300 ευρώ, με τρία παιδιά και εισόδημα έως 49.000 ευρώ 450 ευρώ, ενώ για τέσσερα, πέντε και έξι ή περισσότερα παιδιά η ενίσχυση φτάνει αντίστοιχα τα 600, 750 και τουλάχιστον 900 ευρώ, με ανώτατα εισοδηματικά όρια έως 64.000 ευρώ.
Για τα έγγαμα νοικοκυριά, το όριο ξεκινά από 40.000 ευρώ για ένα παιδί (150 ευρώ ενίσχυση), ανεβαίνει στα 45.000 ευρώ για δύο παιδιά (300 ευρώ), στα 50.000 ευρώ για τρία παιδιά (450 ευρώ), στα 55.000 ευρώ για τέσσερα παιδιά (600 ευρώ), στα 60.000 ευρώ για πέντε παιδιά (750 ευρώ) και φτάνει τα 65.000 ευρώ για έξι ή περισσότερα παιδιά (900 ευρώ και άνω). Συνολικά, δικαιούχοι είναι περίπου 975.000 νοικοκυριά από σύνολο 1,2 εκατομμυρίων, με 3,3 εκατομμύρια μέλη. Η καταβολή θα γίνει αυτόματα με βάση τις φορολογικές δηλώσεις του 2025, χωρίς αίτηση, ενώ απαραίτητη είναι η δήλωση IBAN στην ΑΑΔΕ. Το δημοσιονομικό κόστος ανέρχεται σε 240 εκατ. ευρώ.
