Η νέα ευρωπαϊκή Οδηγία αλλάζει ριζικά τον τρόπο που χτίζουμε, ανακαινίζουμε και θερμαίνουμε τα κτίρια και ορίζει υποχρεώσεις, προδιαγραφές και χρονοδιάγραμμα για σημαντικές παρεμβάσεις σε όλες τις κατασκευές στην Ελλάδα.
Η Ελλάδα έχει προθεσμία έως τις 29 Μαΐου 2026 να ενσωματώσει στην εθνική νομοθεσία την αναθεωρημένη Οδηγία για την Ενεργειακή Απόδοση των Κτιρίων (EPBD) – και ο χρόνος μετρά αντίστροφα.
Το Συμβούλιο Αειφόρων Κτιρίων Ελλάδας (SBC Greece), το Εθνικό μέλος του παγκόσμιου δικτύου World Green Building Council, κατέθεσε σήμερα οκτώ προτάσεις στον Υπουργό Περιβάλλοντος, ζητώντας άμεση κινητοποίηση.
Η ορθή εφαρμογή της EPBD δεν είναι απλώς μια γραφειοκρατική υποχρέωση προς την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η καθυστέρηση σημαίνει απώλεια επενδύσεων, επιβράδυνση έργων και αυξημένο κόστος συμμόρφωσης για την αγορά, αφού αλλάζει ο τρόπος που θα ορίζεται η αξία των ακινήτων.
Η έγκαιρη υιοθέτηση της ευρωπαϊκής οδηγίας είναι μια ευκαιρία να μειώσουμε τους λογαριασμούς εκατομμυρίων νοικοκυριών, να προστατεύσουμε τα σπίτια μας από την κλιματική αλλαγή και να δώσουμε ώθηση σε μια αγορά που μπορεί να δημιουργήσει χιλιάδες θέσεις εργασίας στην κατασκευή και την πράσινη τεχνολογία.
Πάνω από το 55% των κατοικιών στην Ελλάδα χτίστηκαν πριν το 1980 χωρίς θερμομόνωση. Αυτό σημαίνει υψηλότερους λογαριασμούς ενέργειας, χαμηλότερη άνεση και μεγαλύτερη έκθεση σε ακραία καιρικά φαινόμενα – καύσωνες και ψύχος – για εκατομμύρια πολίτες.
Η νέα ευρωπαϊκή Οδηγία (EPBD) βάζει συγκεκριμένους στόχους και προθεσμίες για να αλλάξει αυτή η εικόνα:
- Μείωση λογαριασμών ενέργειας: Η Οδηγία απαιτεί μείωση της κατανάλωσης ενέργειας στις κατοικίες κατά 16% έως το 2030. Οι σωστές πολιτικές σημαίνουν χαμηλότερους λογαριασμούς για κάθε νοικοκυριό.
- Ανακαίνιση των χειρότερων κτιρίων: Μέχρι το 2033, το 26% των ενεργοβόρων κτιρίων πρέπει να έχει αναβαθμιστεί. Αυτό σημαίνει νέα προγράμματα τύπου «Εξοικονομώ» και περισσότερες επιδοτήσεις για θερμομόνωση, κουφώματα και αντλίες θερμότητας.
- Νέα κτίρια μηδενικών εκπομπών: Από το 2028 τα δημόσια και από το 2030 όλα τα νέα κτίρια θα πρέπει να είναι σχεδόν αυτόνομα ενεργειακά.
- Προστασία ευάλωτων νοικοκυριών: Το SBC Greece ζητά ρητά μέτρα στήριξης για όσους δεν μπορούν να ανταπεξέλθουν οικονομικά – η μετάβαση πρέπει να είναι κοινωνικά δίκαιη.
- Κλιματική ανθεκτικότητα: Κτίρια που αντέχουν σε καύσωνες, πλημμύρες και ακραία φαινόμενα – κάτι ιδιαίτερα κρίσιμο για τη Μεσόγειο.
Τι ζητά το Συμβούλιο Αειφόρων Κτιρίων Ελλάδος από το ΥΠΕΝ
Σε υπόμνημα που κατατέθηκε στον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Σταύρο Παπασταύρου, το Συμβούλιο Αειφόρων Κτιρίων Ελλάδος προτείνει μεταξύ άλλων:
- Δημοσίευση επικαιροποιημένου χρονοδιαγράμματος ενσωμάτωσης έως τις 15 Μαΐου, ώστε οι πολίτες και η αγορά να γνωρίζουν τι έρχεται.
- Ελάχιστα ενεργειακά πρότυπα (MEPS) που θα ενεργοποιούνται κατά την πώληση, μίσθωση ή αλλαγή χρήσης ακινήτου, με παράλληλη στήριξη ευάλωτων νοικοκυριών και μικρών επιχειρήσεων.
- Μέτρηση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος των κτιρίων σε όλο τον κύκλο ζωής τους (Whole Life Carbon) – από τα υλικά κατασκευής μέχρι την κατεδάφιση.
- Ψηφιακό «διαβατήριο» ανακαίνισης για κάθε κτίριο, ώστε οι ιδιοκτήτες να γνωρίζουν τι παρεμβάσεις χρειάζεται το σπίτι τους και πόσο θα κοστίσουν.
- Διασύνδεση με τα προγράμματα επιδότησης: Τα κίνητρα και οι επιχορηγήσεις πρέπει να συνδεθούν με τα νέα ενεργειακά πρότυπα και τον Οδικό Χάρτη Εξοικονόμησης Ενέργειας στα Κτίρια.
- Εκπαίδευση μηχανικών και τεχνικών στα νέα πρότυπα, ώστε οι ανακαινίσεις να γίνονται σωστά και να αποδίδουν πραγματική εξοικονόμηση.
Το Συμβούλιο Αειφόρων Κτιρίων Ελλάδος επισημαίνει επίσης ότι το Εθνικό Σχέδιο Ανακαίνισης Κτιρίων (ΕΣΑΚ), που έπρεπε να έχει υποβληθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ήδη από τον Μάρτιο του 2026, παραμένει εκκρεμές. Αυτό δημιουργεί κίνδυνο καθυστέρησης στη ροή των ευρωπαϊκών κονδυλίων που χρηματοδοτούν προγράμματα όπως το «Εξοικονομώ». Το Συμβούλιο ζήτησε συνάντηση εργασίας με το Υπουργείο εντός των επόμενων εβδομάδων.
