Η Ελλάδα βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο ενός νέου επενδυτικού κύματος στις ψηφιακές υποδομές, καθώς η εκρηκτική αύξηση της τεχνητής νοημοσύνης και της επεξεργασίας δεδομένων οδηγεί σε ραγδαία επέκταση των data centers σε παγκόσμιο επίπεδο. Σύμφωνα με τη μελέτη της PwC για τη χωροθέτηση data centers στη χώρα, το ενδιαφέρον επενδυτών έχει ήδη ξεπεράσει το 1 GW εγκατεστημένης ισχύος, ενώ οι συνολικές αιτήσεις σύνδεσης αγγίζουν ακόμη και τα 2,2 GW.
Το ενδιαφέρον αυτό εντάσσεται σε μια ευρύτερη διεθνή τάση: η ανάγκη για υπολογιστική ισχύ αυξάνεται εκθετικά, καθώς η τεχνητή νοημοσύνη αναμένεται να αντιπροσωπεύει πάνω από το 60% των φορτίων των data centers έως το 2034.
Η παγκόσμια αγορά αλλάζει λόγω AI
Η διεθνής αγορά data centers μετασχηματίζεται ραγδαία. Οι εγκαταστάσεις γίνονται ολοένα μεγαλύτερες, ενώ η ζήτηση ενέργειας αυξάνεται δραματικά.
Σύμφωνα με τη μελέτη:
- Η απαιτούμενη υπολογιστική ισχύς παγκοσμίως θα αυξηθεί 3 έως 5 φορές.
- Το μέσο μέγεθος εγκατάστασης data center αναμένεται να αυξηθεί έως και 10 φορές, καθώς οι hyperscalers επενδύουν σε mega εγκαταστάσεις που μπορεί να ξεπερνούν το 1 GW.
- Η Ευρώπη σχεδιάζει επενδύσεις άνω των 20 δισ. ευρώ για την ενίσχυση της ψηφιακής κυριαρχίας και την ανάπτυξη νέων AI factories.
Η τάση αυτή οδηγεί σε αυξημένη ανάγκη για νέες εγκαταστάσεις data centers σε όλη την Ευρώπη.
Ο κορεσμός των μεγάλων ευρωπαϊκών hubs
Οι παραδοσιακές ευρωπαϊκές αγορές data centers – γνωστές ως FLAP-D (Φρανκφούρτη, Λονδίνο, Άμστερνταμ, Παρίσι και Δουβλίνο) – έχουν φτάσει σε υψηλά επίπεδα κορεσμού.
Στις περιοχές αυτές:
- η πληρότητα των εγκαταστάσεων ξεπερνά το 90%,
- το ηλεκτρικό δίκτυο αντιμετωπίζει σημαντικούς περιορισμούς.
Ως αποτέλεσμα, πάνω από το 80% των νέων επενδύσεων κατευθύνεται πλέον σε νέους περιφερειακούς κόμβους, δημιουργώντας ευκαιρίες για χώρες όπως η Ελλάδα.
Η Αθήνα μάλιστα εμφανίζεται πλέον στον χάρτη των αναδυόμενων ευρωπαϊκών hubs data centers, μαζί με πόλεις όπως το Ελσίνκι, η Λισαβόνα και η Κωνσταντινούπολη.
Η ευκαιρία της Νοτιοανατολικής Ευρώπης
Η ζήτηση για ηλεκτρική ισχύ που θα απαιτηθεί για data centers στην Ευρώπη, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική αναμένεται να αυξηθεί από 18 GW το 2025 σε 58 GW το 2034, δηλαδή περισσότερο από τριπλάσια.
Από την επιπλέον ζήτηση περίπου 40 GW, περίπου 5 GW θα μπορούσαν να καλυφθούν από τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, δημιουργώντας μια μεγάλη περιφερειακή αγορά για νέες επενδύσεις.
Η Ελλάδα, λόγω γεωγραφικής θέσης και υποθαλάσσιων καλωδίων δεδομένων, θεωρείται πιθανός κόμβος αυτής της αγοράς.
Πού θέλουν να επενδύσουν οι εταιρείες
Το μεγαλύτερο επενδυτικό ενδιαφέρον για data centers στη χώρα εντοπίζεται στην Αττική.
Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία:
- Αττική: 800-1.260 MW επενδυτικού ενδιαφέροντος
- Δυτική Μακεδονία: 140-440 MW
- Βοιωτία: περίπου 275 MW
- Κρήτη: περίπου 45 MW
- Κόρινθος: 40-80 MW
- Θεσσαλονίκη: περίπου 30 MW
Συνολικά, έχουν καταγραφεί:
- περίπου 0,8 GW ανακοινωμένων επενδύσεων,
- και 1,4 έως 2,2 GW συνολικού ενδιαφέροντος από αιτήματα σύνδεσης στο ηλεκτρικό δίκτυο.
Το μεγάλο εμπόδιο: το ηλεκτρικό δίκτυο
Παρότι σε εθνικό επίπεδο υπάρχει επάρκεια ισχύος για νέες εγκαταστάσεις, εμφανίζεται σημαντική ανισορροπία μεταξύ των περιοχών όπου υπάρχει διαθέσιμη ισχύς και εκείνων όπου οι επενδυτές θέλουν να εγκατασταθούν.
Η συνολική δυνατότητα του δικτύου για data centers εκτιμάται:
- 1,9 GW το 2025
- 2,9 GW έως το 2034.
Ωστόσο, η Αττική – όπου συγκεντρώνεται η ζήτηση – διαθέτει σχετικά περιορισμένο ηλεκτρικό χώρο σε σχέση με άλλες περιφέρειες.
Για παράδειγμα, διαθέσιμη ισχύς έως το 2034:
- Δυτική Μακεδονία: 630 MW
- Θεσσαλία: 605 MW
- Κεντρική Μακεδονία: 485 MW
- Στερεά Ελλάδα: 480 MW
- Αττική: 180 MW
Η μελέτη εκτιμά ότι υπάρχει κενό δυναμικότητας 300-700 MW, το οποίο θα μπορούσε να αξιοποιηθεί αν το επενδυτικό ενδιαφέρον μετακινηθεί σε άλλες περιοχές της χώρας.
Τα κριτήρια επιλογής τοποθεσίας
Πέρα από την ενέργεια, οι επενδυτές λαμβάνουν υπόψη και άλλα κριτήρια για την εγκατάσταση ενός data center:
- συνδεσιμότητα με διεθνή δίκτυα οπτικών ινών
- εγγύτητα σε μεγάλα αστικά κέντρα
- διαθέσιμο εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό
- επενδυτικά κίνητρα και αδειοδοτικές διευκολύνσεις.
Η ισορροπία αυτών των παραγόντων καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τη χωροθέτηση των επενδύσεων.
Επενδύσεις έως 10 δισ. ευρώ και χιλιάδες θέσεις εργασίας
Η ανάπτυξη data centers μπορεί να έχει σημαντικό οικονομικό αποτύπωμα.
Η μελέτη εκτιμά ότι νέες εγκαταστάσεις συνολικής ισχύος περίπου 1 GW θα μπορούσαν να δημιουργήσουν:
- επενδύσεις περίπου 10 δισ. ευρώ
- περίπου 1.000 θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης στη λειτουργία τους.
Παράλληλα, θα ενίσχυαν την ανάπτυξη ενός ευρύτερου οικοσυστήματος ψηφιακών υποδομών, που περιλαμβάνει:
- υποθαλάσσια καλώδια οπτικών ινών
- υπερυπολογιστές
- υπηρεσίες cloud και τεχνητής νοημοσύνης.
