Στην πέμπτη μέρα βρίσκεται η νέα εμπόλεμη φάση στη Μέση Ανατολή και ορίζοντας αποκλιμάκωσης δε διαφαίνεται. Αναπόδραστα, η κατάσταση με τα προσκόμματα στην εφοδιαστική αλυσίδα και τις γεωπολιτικές αναταράξεις έχει φέρει την αναμενόμενη “μετενέργεια” στα ενεργειακά αγαθά. Έτσι, το Brent κινείται πλέον σε επίπεδα άνω των 83 δολαρίων το βαρέλι, με σωρευτική άνοδο που ξεπερνά το 15% σε σχέση με την Παρασκευή πριν την έναρξη των επιθέσεων, ενώ το φυσικό αέριο στο TTF του Άμστερνταμ έφθασε ενδοσυνεδριακά έως και τα 65 ευρώ/MWh, τιμή σχεδόν διπλάσια από τα επίπεδα της προηγούμενης εβδομάδας.
Παράλληλα και οι εκτιμήσεις, εφόσον η κρίση διαρκέσει, δεν είναι ευοίωνες. Έτσι, το Bloomberg αναφέρει ότι η παγκόσμια ενεργειακή σκακιέρα βρίσκεται αντιμέτωπη με το χειρότερο δυνατό σενάριο των τελευταίων δεκαετιών. Μέσα σε μόλις τρία 24ωρα, η καρδιά της παραγωγής υδρογονανθράκων δέχτηκε αλλεπάλληλα πλήγματα, θέτοντας σε κίνδυνο την ομαλή τροφοδοσία της παγκόσμιας αγοράς.
Την ίδια στιγμή, εκατοντάδες δεξαμενόπλοια με πετρέλαιο και LNG παραμένουν ακινητοποιημένα ή αναζητούν εναλλακτικές διαδρομές, γεγονός που έχει εκτινάξει το κόστος των ναύλων και εντείνει την αβεβαιότητα.
Χαρακτηριστικά, η JPMorgan εκτιμά ότι αν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά για περισσότερες από 25 ημέρες, οι παραγωγοί θα αναγκαστούν να διακόψουν την άντληση, προκαλώντας χάος στις εφοδιαστικές αλυσίδες.
Στο φόντο αυτό εγγράφεται η αναφορά του προέδρου της Eurobank καθηγητή Γιώργου Ζανιά, κατά την Τελετή Βράβευσης του 9ου Διαγωνισμού Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας "Growth Awards 2026", στο Μέγαρο Μουσικής, όπου τόνισε ότι “σοβαροί γεωπολιτικοί κίνδυνοι βρίσκονται σε εξέλιξη. Αυτή τη στιγμή δύο πόλεμοι μαίνονται στην ευρύτερη περιοχή με κάποιες άμεσες αντιδράσεις από τις αγορές ενώ το πέρασμα κάποιων επιπτώσεων την Ευρωπαϊκή και την ελληνική οικονομία θα εξαρτηθεί κυρίως από τη διάρκεια της νέας σύρραξης στη Μέση Ανατολή. Επίσης, ήδη εδώ και ένα χρόνο, η διεθνής οικονομική τάξη αλλάζει. Η Ευρώπη προσπαθεί να αφυπνιστεί και να βρει το βηματισμό της. “
Η αλυσίδα αξίας
Πάντως, η όλη κατάσταση επηρεάζει, συνολικά, το κόστος παραγωγής, τις μεταφορές, δημιουργώντας πίεση σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα και βέβαια επαναφέρει τα σενάρια εκτίναξης του πληθωρισμού, που ούτως ή άλλως κινείται σε υψηλά επίπεδα.
Η προκαταρκτική εκτίμηση της Eurostat δείχνει οριακή επιτάχυνση του πληθωρισμού στην Ελλάδα στο 3% τον Φεβρουάριο από 2,9% τον Ιανουάριο, ενώ ο ετήσιος πληθωρισμός στα τρόφιμα και μη αλκοολούχα ποτά διαμορφώθηκε στο 4,5% τον Ιανουάριο, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ.
Ουσιαστικά εφόσον το ανοδικό σπιράλ στην ενέργεια παραμείνει το ενδεχόμενο νέου πληθωριστικού κύματος μέσα στον Μάρτιο είναι ισχυρό. Πάντως, το οργανωμένο λιανεμπόριο τροφίμων τηρεί στάση αναμονής. Σύμφωνα με τον Απόστολο Πεταλά, γενικό διευθυντή της Ένωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας, «τα σούπερ μάρκετ δεν κάνουν ανατιμήσεις αν δεν δεχθούν ανατιμήσεις από τη βιομηχανία και τους προμηθευτές» αναφέρει χαρακτηριστικά.
Όπως σημειώνει, η βασική προτεραιότητα των αλυσίδων είναι η διασφάλιση της επάρκειας, καθώς υπάρχουν μεταφορικές δυσκολίες λόγω της κρίσης, ωστόσο η αγορά είναι καλυμμένη και για την περίοδο έως το Πάσχα. «Είναι πολύ νωρίς για να μετρηθούν οι επιπτώσεις. Αν το κόστος της ενέργειας αποκλιμακωθεί μέσα σε τρεις ή τέσσερις εβδομάδες, δεν θα περάσει στην εφοδιαστική αλυσίδα. Αν όμως η κρίση διαρκέσει περισσότερο, τότε οι πιέσεις θα μεταφερθούν μέσα από την παραγωγική διαδικασία», αναφέρει, επισημαίνοντας ότι ο κρίσιμος παράγοντας είναι η διάρκεια.
Το ΥΠΑΝ
Την ίδια ώρα, το Υπουργείο Ανάπτυξης παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις. Ο Τάκης Θεοδωρικάκος βρίσκεται σε ανοιχτή γραμμή τόσο με συναρμόδιους υπουργούς όσο και με θεσμικούς παράγοντες της αγοράς, καθώς και με τον Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδας, στο πλαίσιο της διαρκούς αξιολόγησης της κατάστασης. Χθες το πρωί πραγματοποιήθηκε σύσκεψη με τη Διοικήτρια της Ανεξάρτητης Αρχής Προστασίας του Καταναλωτή και Ελέγχου της Αγοράς, Δέσποινα Τσαγγάρη, με αντικείμενο την εικόνα της αγοράς υπό το βάρος των γεωπολιτικών εξελίξεων.
Μετά τη συνάντηση, ο υπουργός υπογράμμισε ότι από την πρώτη στιγμή των πολεμικών επιχειρήσεων υπάρχει συνεχής παρακολούθηση και εντατικοποίηση των ελέγχων, ενώ διαβεβαίωσε ότι υπάρχει πλήρης επάρκεια προϊόντων. Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι αδικαιολόγητες αυξήσεις που υποκρύπτουν αισχροκέρδεια δεν θα γίνουν αποδεκτές. «Το βασικότερο, θέλω να βεβαιώσω όλους τους πολίτες ότι υπάρχει πλήρης επάρκεια σε όλα τα προϊόντα και δεν υπάρχει κανένας απολύτως λόγος ανησυχίας, πολύ δε περισσότερο πανικού. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο, όποιες αυξήσεις παρατηρούνται, που είναι αδικαιολόγητες και δείχνουν αισχροκέρδεια, δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να γίνουν αποδεκτές» ανέφερε.
Σε κάθε περίπτωση το υπουργείο επεξεργάζεται από κοινού με την Ανεξάρτητη Αρχή Προστασίας του Καταναλωτή, ενδεχόμενα πρόσθετα και έκτακτα μέτρα για την προστασία των καταναλωτών, τα οποία θα υπάρξουν μόνο εφόσον οι συνθήκες το απαιτήσουν και ληφθούν οι αντίστοιχες κυβερνητικές αποφάσεις. Από την πλευρά της, η κ. Τσαγγάρη ανέφερε ότι ο ελεγκτικός μηχανισμός βρίσκεται «επί ποδός», επισημαίνοντας ότι από το Σάββατο έχουν πραγματοποιηθεί περισσότεροι από 500 έλεγχοι σε όλη τη χώρα, με στόχο τη διασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας της αγοράς και την προστασία των καταναλωτών.
Παρέμβαση στα “τρικ” με τις συσκευασίες
Στο μεταξύ, στο φόντο της όλης αυτής κατάστασης, το ΥΠΑΝ ξεκινά μια προσπάθεια να βάλει τέλος σε πρακτικές παραπλάνησης των καταναλωτών με τη χρήση μικρότερων συσκευασιών, από τα σούπερ μάρκετ και την όλη αλυσίδα παραγωγής. Συγκεκριμένα, το πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Ανάπτυξης που αναμένεται να περάσει από την κοινοβουλευτική διαδικασία επιχειρεί να αντιμετωπίσει τη σύγχυση που προκαλεί η σμίκρυνση των συσκευασιών των προϊόντων χωρίς ανάλογη μείωση της τιμής τους.
