Με ταχείς ρυθμούς εξελίσσεται ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με το επόμενο διάστημα να χαρακτηρίζεται κρίσιμο για την εξειδίκευση και τη θεσμοθέτηση των επιμέρους πλαισίων. Οι κινήσεις του ΥΠΕΝ αποτυπώνουν τη βούληση της πολιτείας να περάσει από τον σχεδιασμό στην εφαρμογή, θέτοντας σαφείς κανόνες για τη χρήση και την προστασία του θαλάσσιου χώρου.
Θυμίζουμε ότι τον Απρίλιο του 2025 εκδόθηκε η πράξη συγκρότησης της Εθνικής Χωρικής Στρατηγικής για τον Θαλάσσιο Χώρο, με την οποία αποτυπώνεται σε χάρτη ο συνολικός Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός της χώρας. Λίγους μήνες αργότερα, τον Νοέμβριο, η Ελλάδα κατέθεσε στην αρμόδια διεύθυνση της Ευρωπαϊκή Ένωσης συμπληρωματικό χάρτη, ο οποίος περιλαμβάνει τόσο τη δυνητική ΑΟΖ βάσει του νόμου 4001 του 2011 όσο και τις περιοχές όπου έχει ήδη κηρυχθεί ΑΟΖ με τις συμφωνίες που έχουν συναφθεί με την Αίγυπτο και την Ιταλία.
Γιατί ο ΘΧΣ θεωρείται κομβικός
Ο Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός συνιστά για πρώτη φορά ένα ολιστικό πλαίσιο οργάνωσης του θαλάσσιου χώρου της χώρας. Αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ανάπτυξη της γαλάζιας και κυκλικής οικονομίας, καθώς αποτυπώνει με σαφήνεια ποιες ανθρώπινες δραστηριότητες μπορούν να αναπτυχθούν σε κάθε θαλάσσια ζώνη, με σεβασμό στο περιβάλλον.
Η προσέγγιση που ακολουθήθηκε συνθέτει κοινωνικές, οικονομικές, ενεργειακές και περιβαλλοντικές παραμέτρους, λαμβάνοντας υπόψη τις αλληλεπιδράσεις χερσαίων και θαλάσσιων δραστηριοτήτων. Στο πλαίσιο αυτό, δίνεται έμφαση στη διαβούλευση και στη συνδιαμόρφωση των προτεραιοτήτων ανά περιφέρεια.
Με την εφαρμογή του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού και της Εθνικής Χωρικής Στρατηγικής για τον Θαλάσσιο Χώρο, η ελληνική πολιτεία επιχειρεί να ασκήσει με συστηματικό τρόπο τα δικαιώματα που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο, θέτοντας ταυτόχρονα τις βάσεις για μια πιο ισορροπημένη και βιώσιμη αξιοποίηση των θαλασσών της χώρας.
Εκκίνηση διαδικασιών για το Βόρειο Αιγαίο
Τούτων δοθέντων, το ΥΠΕΝ προχώρησε στη δημοσίευση πρόσκλησης υποβολής προσφοράς για σύμβουλο υποστήριξης της επικαιροποίησης και της θεσμοθέτησης του Θαλάσσιου Χωροταξικού Πλαισίου Βορείου Αιγαίου. Την πρόσκληση υπογράφει ο Γενικός Διευθυντής Χωροταξίας του ΥΠΕΝ Κωνσταντίνος Δημόπουλος, καλώντας συγκεκριμένη εταιρεία με έδρα τη Θεσσαλονίκη (Παναγιώτης Καραμόσχος και Συνεργάτες ΕΕ, Μακεδονική Τεχνική Εταιρεία ΕΕ) να καταθέσει οικονομική προσφορά.
Η επιλογή της συγκεκριμένης εταιρείας αιτιολογείται από το ΥΠΕΝ με βάση την εμπειρία και την εξειδίκευσή της σε ζητήματα χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού, ώστε να διασφαλιστεί η έγκαιρη και τεχνικά άρτια ολοκλήρωση του έργου. Η διαδικασία ακολουθεί το θεσμικό πλαίσιο της απευθείας ανάθεσης γενικών υπηρεσιών, όπως αυτό προβλέπεται από τη σχετική νομοθεσία.
Η σύμβαση θα χρηματοδοτηθεί από το Πράσινο Ταμείο και είναι ενταγμένη στον προϋπολογισμό του για το 2025, στο πλαίσιο του χρηματοδοτικού προγράμματος Δράσεις Περιβαλλοντικού Ισοζυγίου 2025. Το συνολικό ύψος της δαπάνης ανέρχεται σε 37.200 ευρώ συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ.
Τι καλείται να καλύψει ο σύμβουλος
Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, η ανάγκη επικαιροποίησης του Πλαισίου Βορείου Αιγαίου κρίνεται κρίσιμη, προκειμένου να διασφαλιστεί η πλήρης συμμόρφωση με την Οδηγία 2014 89 της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό. Παράλληλα, στόχος είναι η ενίσχυση της ορθολογικής διαχείρισης των θαλάσσιων και παράκτιων πόρων.
Το αντικείμενο της σύμβασης περιλαμβάνει την ενσωμάτωση νέων δεδομένων, την τεκμηρίωση των προτεινόμενων ρυθμίσεων και την υποστήριξη του ΥΠΕΝ έως και το στάδιο της θεσμοθέτησης του Πλαισίου. Όπως επισημαίνεται, το Θαλάσσιο Χωροταξικό Πλαίσιο Βορείου Αιγαίου αποτελεί βασικό εργαλείο πολιτικής για την προστασία του περιβάλλοντος και την προώθηση της βιώσιμης γαλάζιας ανάπτυξης.
Ο ανάδοχος θα πρέπει να παραδώσει το σύνολο των παραδοτέων έως τις 20 Ιουλίου 2026, με το χρονοδιάγραμμα να προβλέπει την παράδοση της πρώτης έκθεσης εντός τριών μηνών από την υπογραφή της σύμβασης. Η δεύτερη έκθεση θα ακολουθήσει εντός τριών μηνών από την ολοκλήρωση της πρώτης και θα αφορά την ενσωμάτωση των σχολίων της διαβούλευσης και την υποστήριξη του Εθνικού Συμβουλίου Χωροταξίας.
Η προθεσμία για την υποβολή της οικονομικής προσφοράς από τον υποψήφιο ανάδοχο έχει τεθεί έως τις 20 Ιανουαρίου.