Η Ιταλία θα μπορούσε να παράγει και πάλι πυρηνική ενέργεια έως το 2035, δήλωσε ο υπουργός Ενέργειας, Τζιλμπέρτο Πικέτο Φρατίν, καθώς ένα νομοσχέδιο-ορόσημο που αποσκοπεί στην ανατροπή της δεκαετούς πολιτικής κατά της πυρηνικής ενέργειας στη χώρα οδεύει προς ψήφιση στη Γερουσία.
Η Ιταλία εγκατέλειψε την πυρηνική ενέργεια μετά το δημοψήφισμα του 1987 —το οποίο προκλήθηκε από την καταστροφή του Τσερνόμπιλ— και έκλεισε τους τελευταίους σταθμούς της το 1990. Πλέον, η γεωπολιτική αβεβαιότητα και το ιδιαίτερα υψηλό κόστος ηλεκτρικής ενέργειας για τις επιχειρήσεις —από τα υψηλότερα στην Ευρώπη— οδηγούν σε επανεξέταση της στάσης της χώρας.
Το νομοσχέδιο θα θεσπίσει ένα νομικό πλαίσιο για νέους αντιδραστήρες. Αναμένεται να φτάσει στη Γερουσία τη Δευτέρα, και η έγκρισή του θεωρείται πιθανή εντός ημερών, έχοντας ήδη λάβει το πράσινο φως από την κάτω βουλή τον Ιούνιο.
Σε συνέντευξή του στο POLITICO, ο Πικέτο Φρατίν ανέφερε ότι τα ενεργειακά σοκ που συνδέονται με την Ουκρανία και τον Κόλπο αποκάλυψαν την "υπερβολική εξάρτηση" της Ιταλίας από ξένες προμήθειες, καθιστώντας την πυρηνική ενέργεια ζήτημα "εθνικής ασφάλειας".
Η πρωτοβουλία αυτή αντικατοπτρίζει τη φιλοδοξία της Πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι να καταστήσει την ιταλική βιομηχανία πιο ανταγωνιστική, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής προσπάθειας για ενεργειακή ανεξαρτησία. Τον Μάρτιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε στρατηγική για την επιτάχυνση της ανάπτυξης μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων (SMRs).
Ο Πιτσέτο Φρατίν επικαλέστηκε προβλέψεις για ραγδαία αύξηση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας κατά την επόμενη δεκαετία ή δεκαπενταετία, καθώς προχωρά ο εξηλεκτρισμός των μεταφορών και της βιομηχανίας και επεκτείνονται τα κέντρα δεδομένων για την υποστήριξη της τεχνητής νοημοσύνης.
Υποστήριξε ότι η αλλαγή γενεών άμβλυνε επίσης τις αντιστάσεις. «Οι νέοι σήμερα καθοδηγούνται πολύ λιγότερο από ιδεολογικά κίνητρα και είναι πολύ πιο ρεαλιστές… Είναι αποφασισμένοι να φτάσουν στην ουσία των πραγμάτων και αντιλαμβάνονται ότι η πυρηνική ενέργεια μπορεί να αποτελέσει μια ασφαλή πηγή ενέργειας, ικανή να συμβάλει στην επίτευξη της απανθρακοποίησης», δήλωσε.
Οι αντιδραστήρες
Τα σχέδια της Ιταλίας εστιάζουν στους μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες. Ο Πικέτο Φρατίν σημείωσε ότι η σειριακή παραγωγή τους έως το τέλος της δεκαετίας θα μπορούσε να περιορίσει τον χρόνο κατασκευής σε τρία ή τέσσερα χρόνια, επιτρέποντας την παραγωγή ενέργειας το 2034 ή το 2035.
Η ισχύουσα νομοθεσία δεν θα εγκρίνει άμεσα την κατασκευή, αλλά θα θέσει τις βάσεις για τη σύσταση ανεξάρτητης αρχής πυρηνικής ασφάλειας, θα καθορίσει κανόνες διαχείρισης αποβλήτων και θα προωθήσει τα σχέδια για τη δημιουργία εθνικού χώρου αποθήκευσης ραδιενεργών αποβλήτων.
Ο ίδιος τάχθηκε υπέρ της ιδιωτικής διαχείρισης υπό αυστηρή δημόσια εποπτεία.
Η βιομηχανία έχει ήδη αρχίσει να εξετάζει τις επιλογές της.
Η ιταλική εταιρεία κοινής ωφέλειας Enel, ο κατασκευαστής εξοπλισμού ηλεκτροπαραγωγής Ansaldo Energia και ο αμυντικός όμιλος Leonardo ίδρυσαν μια κοινοπραξία, τη Nuclitalia, για την αξιολόγηση προηγμένων πυρηνικών τεχνολογιών. Τον Ιούνιο, ο γαλλικός ενεργειακός κολοσσός EDF υπέγραψε δήλωση προθέσεων με Ιταλούς βιομηχανικούς εταίρους για την ανάπτυξη μικρών αρθρωτών αντιδραστήρων, θέτοντας ως στόχο τη λειτουργία των πρώτων σταθμών έως το 2035.
Η κυβέρνηση δεν χρειάζεται νέο δημοψήφισμα για να νομοθετήσει, αν και οι επικριτές θα μπορούσαν να επιδιώξουν τη διεξαγωγή ψηφοφορίας για την κατάργηση των νέων κανόνων. Οι πολέμιοι της πυρηνικής ενέργειας υποστηρίζουν ότι αυτή θα αποσπάσει πόρους από τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Ο Άντζελο Μπονέλι, από το κόμμα των Πρασίνων, κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι εξυπηρετεί τα συμφέροντα των ρυπαντών και των ενεργειακών εταιρειών. Επικαλέστηκε προβλήματα λειτουργίας που προκλήθηκαν από τις υψηλές θερμοκρασίες σε πυρηνικούς αντιδραστήρες στη Γαλλία και τη Ρουμανία.
Δεδομένου ότι επίκεινται εκλογές το επόμενο έτος, μια μελλοντική κυβέρνηση θα μπορούσε επίσης να ανατρέψει την πορεία αυτή. Ερωτηθείς πώς θα μπορούσε να το αποτρέψει, ο υπουργός Ενέργειας της Ιταλίας παραδέχτηκε ότι τον τελικό λόγο θα έχουν οι ψηφοφόροι.
«Είμαστε δημοκρατία», δήλωσε ο Πιτσέτο Φρατίν. «Αν ο ιταλικός λαός επιλέξει την οπισθοδρόμηση αντί για τον εκσυγχρονισμό και το μέλλον, αυτή θα είναι μια δημοκρατική επιλογή — αν και, κατά τη γνώμη μου, ατυχής».
