Σε αναθεώρηση των κανονισμών για την προστασία του πληθυσμού και των εργαζομένων από την έκθεση στην ακτινοβολία προχωρά η Ρυθμιστική Επιτροπή Πυρηνικής Ενέργειας των ΗΠΑ (Nuclear Regulatory Commission - NRC), στο πλαίσιο της στρατηγικής της κυβέρνησης Τραμπ για την επιτάχυνση της ανάπτυξης νέων πυρηνικών μονάδων και τη μείωση του κόστους των επενδύσεων στον κλάδο.
Η πρόταση της NRC προβλέπει την κατάργηση της αρχής ALARA (As Low as Reasonably Achievable – «όσο το δυνατόν χαμηλότερα, στο μέτρο του εύλογα εφικτού»), η οποία αποτελεί εδώ και δεκαετίες βασικό πυλώνα της πυρηνικής ασφάλειας. Η αρχή αυτή επιβάλλει τη διατήρηση της έκθεσης στην ακτινοβολία στο χαμηλότερο δυνατό επίπεδο, ακόμη και όταν δεν υπερβαίνονται τα θεσμοθετημένα όρια δόσης.
«Η πρόταση αυτή δεν μειώνει τα πρότυπα ασφαλείας. Αντιθέτως, καθιστά σαφέστερο το κανονιστικό πλαίσιο», δήλωσε ο πρόεδρος της NRC, Χο Νιέχ, παρουσιάζοντας τις αλλαγές.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στο ευρύτερο σχέδιο του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για την αναζωογόνηση της πυρηνικής βιομηχανίας στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το 2025 υπέγραψε σειρά εκτελεστικών διαταγμάτων για την επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης νέων αντιδραστήρων, την αναδιοργάνωση της NRC και τη συνεργασία των υπουργείων Ενέργειας και Άμυνας για την ανάπτυξη πυρηνικών εγκαταστάσεων σε ομοσπονδιακές εκτάσεις.
Στόχος της αμερικανικής κυβέρνησης είναι ο τετραπλασιασμός της πυρηνικής ισχύος της χώρας έως το 2050, ώστε να καλυφθεί η συνεχώς αυξανόμενη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας, η οποία τροφοδοτείται από την ανάπτυξη των κέντρων δεδομένων, των ηλεκτρικών οχημάτων και των εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης και κρυπτονομισμάτων.
Η πυρηνική βιομηχανία υποστηρίζει εδώ και χρόνια ότι η εφαρμογή της αρχής ALARA βασίζεται στο επιστημονικό μοντέλο Linear No-Threshold (LNT), σύμφωνα με το οποίο ακόμη και η μικρότερη δόση ιονίζουσας ακτινοβολίας ενέχει κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου. Κατά τις εταιρείες του κλάδου, η συμμόρφωση με την αρχή αυτή αυξάνει σημαντικά το κόστος, καθυστερεί την αδειοδότηση νέων έργων και δημιουργεί κανονιστικές αβεβαιότητες.
Η νέα πρόταση εισάγει μια περισσότερο διαφοροποιημένη προσέγγιση στη διαχείριση της ακτινοβολίας, ανάλογα με το επίπεδο κινδύνου και τις συνθήκες λειτουργίας κάθε εγκατάστασης, ενώ επιτρέπει στους φορείς εκμετάλλευσης πυρηνικών σταθμών να χρησιμοποιούν σύγχρονες μεθόδους για την εκτίμηση της έκθεσης εργαζομένων και κοινού.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο της NRC, οι υφιστάμενοι πυρηνικοί σταθμοί δεν αναμένεται να χρειαστεί να προχωρήσουν σε σημαντικές αλλαγές, ωστόσο το νέο πλαίσιο θα διευκολύνει τον σχεδιασμό και την κατασκευή των επόμενης γενιάς αντιδραστήρων, καθώς οι επενδυτές θα γνωρίζουν εξαρχής τις απαιτήσεις που θα πρέπει να πληρούν.
Έντονες αντιδράσεις προκαλεί, ωστόσο, η πρόταση στους επιστημονικούς και περιβαλλοντικούς κύκλους. Ο φυσικός Έντουιν Λάιμαν, διευθυντής πυρηνικής ασφάλειας της οργάνωσης Union of Concerned Scientists, υποστήριξε ότι, ενώ η NRC εξακολουθεί να αναγνωρίζει πως δεν υπάρχει απολύτως ασφαλές επίπεδο έκθεσης στην ακτινοβολία, η κατάργηση της αρχής ALARA θα επιτρέψει υψηλότερες δόσεις ακτινοβολίας για εργαζόμενους και πολίτες προκειμένου να μειωθεί το κόστος για τη βιομηχανία.
Όπως προειδοποίησε, μια τέτοια εξέλιξη ενδέχεται να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου σε μια περίοδο κατά την οποία τα ποσοστά της νόσου παρουσιάζουν ήδη ανοδική τάση, ιδιαίτερα στις νεότερες ηλικίες.
Οι αλλαγές αυτές αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου πακέτου μεταρρυθμίσεων που προωθεί η NRC. Τον προηγούμενο μήνα η Επιτροπή είχε εισηγηθεί την αναθεώρηση των προτύπων φυσικής ασφάλειας των πυρηνικών σταθμών, καθώς και την απλοποίηση των διαδικασιών αδειοδότησης νέων αντιδραστήρων, με στόχο την επιτάχυνση της ανάπτυξης του κλάδου.
Η πρόταση για τους νέους κανόνες ακτινοπροστασίας θα τεθεί σε δημόσια διαβούλευση για 45 ημέρες, πριν λάβει την τελική της μορφή.
Πηγή: Reuters
