Το Ιράν επιχειρεί να επαναφέρει την Ιαπωνία στη λίστα των αγοραστών του πετρελαίου του, αξιοποιώντας την προσωρινή εξαίρεση από τις αμερικανικές κυρώσεις που συμφωνήθηκε στο πλαίσιο των συνομιλιών μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον. Ωστόσο, η περιορισμένη διάρκεια της εξαίρεσης και οι σοβαρές ανησυχίες για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ αποτελούν σημαντικά εμπόδια για την επίτευξη συμφωνιών.
Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Reuters, το Ιράν έχει ήδη ξεκινήσει επαφές με ιαπωνικές εταιρείες, ενώ τρεις δυνητικοί αγοραστές εξετάζουν για πρώτη φορά από το 2019 το ενδεχόμενο εισαγωγής ιρανικού αργού πετρελαίου.
Η εξαίρεση από τις αμερικανικές κυρώσεις εκδόθηκε στις 22 Ιουνίου στο πλαίσιο της 60ήμερης περιόδου διαπραγματεύσεων μεταξύ Ιράν και Ηνωμένων Πολιτειών και λήγει στις 21 Αυγούστου. Οι ενδιαφερόμενες ιαπωνικές εταιρείες ζητούν μεγαλύτερη χρονική διάρκεια, καθώς ο χρόνος μεταφοράς του πετρελαίου από το Ιράν στην Ιαπωνία καθιστά δύσκολη την ολοκλήρωση των συναλλαγών εντός του ισχύοντος χρονικού πλαισίου.
Δυτική πηγή με γνώση των διαβουλεύσεων ανέφερε ότι οι επαφές μεταξύ Ιαπώνων και Ιρανών αξιωματούχων βρίσκονται ακόμη σε προκαταρκτικό στάδιο. Από την πλευρά του, αξιωματούχος του ιαπωνικού υπουργείου Οικονομίας, Εμπορίου και Βιομηχανίας (METI) δήλωσε ότι δεν έχει ενημέρωση για σχετικές διαπραγματεύσεις, ενώ ούτε το ιαπωνικό υπουργείο Εξωτερικών ούτε το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών σχολίασαν τις πληροφορίες.
Η Ιαπωνία, όπως και η Νότια Κορέα, η Ινδία και οι ευρωπαϊκές χώρες, διέκοψε τις εισαγωγές ιρανικού πετρελαίου μετά την αυστηροποίηση των αμερικανικών κυρώσεων, που ακολούθησε την αποχώρηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ από τη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν το 2018. Έκτοτε, η Κίνα αποτελεί τον βασικό αγοραστή του ιρανικού αργού.
Σύμφωνα με ανώτερο Ιρανό αξιωματούχο, η ολοκλήρωση οποιασδήποτε συμφωνίας προϋποθέτει την παράταση της ισχύος της αμερικανικής εξαίρεσης. Όπως ανέφερε, τα φορτία θα αναχωρούν από τον τερματικό σταθμό του νησιού Χαργκ και θα μεταφέρονται με δεξαμενόπλοια που διαχειρίζονται ιαπωνικές εταιρείες.
Παράλληλα, η Εθνική Ιρανική Εταιρεία Πετρελαίου (NIOC) έχει ήδη απευθυνθεί σε παραδοσιακούς πελάτες της, μεταξύ των οποίων και η Ιαπωνία, διαμηνύοντας ότι, σε περίπτωση οριστικής συμφωνίας και άρσης των κυρώσεων, επιθυμεί την επανέναρξη των αγορών ιρανικού πετρελαίου.
Παρά τις διπλωματικές επαφές, η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ εξακολουθεί να προκαλεί έντονο προβληματισμό. Η πρόσφατη επίθεση ιρανικών δυνάμεων σε πλοίο μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων και η θέση των Φρουρών της Επανάστασης ότι κάθε διέλευση από τα Στενά πρέπει να εγκρίνεται από αυτούς ενισχύουν τις ανησυχίες της ναυτιλιακής αγοράς.
Επιπλέον, σύμφωνα με τον ναυτιλιακό οργανισμό του ΟΗΕ, περίπου 80 πλωτές νάρκες εξακολουθούν να βρίσκονται στο κεντρικό τμήμα της θαλάσσιας οδού, γεγονός που δυσχεραίνει την ασφαλή ναυσιπλοΐα.
Όπως επισημαίνουν στελέχη της ιαπωνικής πετρελαϊκής βιομηχανίας, η μεγαλύτερη πρόκληση παραμένει η εξασφάλιση ασφαλιστικής κάλυψης για τα δεξαμενόπλοια. Παράλληλα, αναλυτές εκτιμούν ότι η προσωρινή εξαίρεση από τις κυρώσεις δύσκολα θα οδηγήσει σε σημαντική αύξηση των αγορών από τα μεγάλα ασιατικά διυλιστήρια, τα οποία διαθέτουν ήδη επαρκή αποθέματα, αφήνοντας ως βασικούς αγοραστές τις ανεξάρτητες κινεζικές μονάδες διύλισης.
Πηγή: Reuters
