Το σοκ στο πετρέλαιο δεν αφορά μόνο την προσφορά στην τρέχουσα κρίση, σοκαριστικό είναι και το σημαντικό λιγότερο πετρέλαιο που ζητά πλέον ο κόσμος, τονίζει η JP Morgan. Με λίγα λόγια υπάρχει πλέον ο κίνδυνος η διαταραχή της προσφοράς να καταστρέψει τη ζήτηση πετρελαίου.
Ειδικότερα, όπως αποκαλύπτουν οι αναλυτές της JP Morgan, οι απώλειες της παγκόσμιας ζήτησης πετρελαίου που έχουν σημειωθεί τους τρεις μήνες που διαρκεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή είναι τεράστιες και αυξανόμενες.
Συγκεκριμένα, έφτασαν τα 2,8 εκατ. βαρέλια την ημέρα τον Μάρτιο, τα 4,3 εκατ. βαρέλια την ημέρα τον Απρίλιο και τα 5,6 εκατ. βαρέλια την ημέρα τον Μάιο, τη στιγμή που σε περιοχές της Αφρικής και της Νοτιοανατολικής Ασίας η ορατότητα για «χαμένα» βαρέλια ζήτησης είναι εξαιρετικά περιορισμένη.
Κατά την JP Morgan, περίπου το 40-60% της μείωσης αυτής αντανακλά την ασθενέστερη ζήτηση για πετροχημικές πρώτες ύλες, ενώ το υπόλοιπο προέρχεται από καύσιμα μεταφορών
Ωστόσο, ο ευρύτερος αντίκτυπος στην παγκόσμια οικονομική δραστηριότητα ήταν σχετικά περιορισμένος. Οι οικονομολόγοι της JP Morgan έχουν μειώσει την εκτίμησή τους για την παγκόσμια ανάπτυξη μόνο κατά περίπου 24 μονάδες βάσης το 2026, ενώ παράλληλα έχουν αυξήσει τον πληθωρισμό κατά περίπου 100 μονάδες βάσης.
Οι αναλυτές της αμερικάνικης τράπεζας περιγράφουν ότι η ζήτηση πετρελαίου στην Κίνα έχει πιθανότατα μειωθεί κατά 1,5 εκατομμύριο βαρέλια την ημέρα με «αξιοσημείωτα μικρή ορατή διαταραχή». Το μεγαλύτερο πλήγμα σημειώθηκε στα πετροχημικά, αλλά η αδυναμία έχει επεκταθεί και στα καύσιμα μεταφορών όπως η βενζίνη και το ντίζελ.
Η μείωση δεν φαίνεται να είναι προϊόν μιας επίσημης κυβερνητικής εκστρατείας για την προστασία του περιβάλλοντος. Δεν υπήρξαν εμφανείς εκκλήσεις για εξοικονόμηση ενέργειας, δεν υπήρχαν σημαντικοί περιορισμοί στην κινητικότητα και δεν υπήρχε αίσθηση κρίσης στην καθημερινή ζωή, προσθέτουν.
Αντίθετα, όπως τονίζουν, φαίνεται ότι οι καταναλωτές έχουν κάνει μια ήσυχη οικονομική επιλογή. Αντιμέτωποι με υψηλότερες τιμές βενζίνης, ντίζελ και αεροπορικών εισιτηρίων, πολλοί φαίνεται να έχουν μετατοπιστεί από τις μεταφορές που βασίζονται στο πετρέλαιο προς φθηνότερες εναλλακτικές λύσεις χαμηλότερων εκπομπών άνθρακα: ηλεκτρικά λεωφορεία, φορτηγά με βενζίνη, μετρό, ηλεκτροκίνητα τρένα υψηλής ταχύτητας και ηλεκτρικά ταξί.
Και σύμφωνα με την JP Morgan, τα δεδομένα και από την Ευρώπη δείχνουν μία παρόμοια ιστορία. «Σε αντίθεση με το 2022, όταν το ενεργειακό σοκ καταγράφηκε ως οξεία μακροοικονομική κρίση, αυτό το πετρελαϊκό σοκ έχει, μέχρι στιγμής, φανεί περιέργως πιο διαχειρίσιμο, παρά το γεγονός ότι σηματοδοτεί τη μεγαλύτερη αναστάτωση στις αγορές πετρελαίου που έχει καταγραφεί ποτέ.
«Ακόμα και με τις τιμές του πετρελαίου να πλησιάζουν τα 120 δολάρια το βαρέλι τον Απρίλιο και τον Μάιο, οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες συνέχισαν να υποχωρούν σε αρνητικό έδαφος, λόγω των μαζικών αυξήσεων στην ηλιακή και αιολική παραγωγή», τονίζει η JPM.
Οι αναλυτές της επισημαίνουν ότι οι εξελίξεις στην Κίνα και την Ευρώπη εγείρουν ένα ευρύτερο σύνολο ερωτημάτων: «Πόση από την σημερινή αδυναμία της ζήτησης είναι πιθανό να αντιστραφεί μόλις ομαλοποιηθούν οι συνθήκες και πόσο αυτή αντανακλά μια πιο διαρκή μετατόπιση της κατανάλωσης;», Με άλλα λόγια, όπως σημειώνουν, θα μπορούσε ο κόσμος να λειτουργήσει πραγματικά με 9% λιγότερο πετρέλαιο;
Η απάντηση είναι λεπτή, τονίζει JP Morgan προειδοποιώντας ωστόσο ότι μια μείωση αυτού του μεγέθους θα θεωρούνταν συνήθως υφεσιακή, «ειδικά σε σύγκριση με την Παγκόσμια Οικονομική Κρίση, όταν η παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου μειώθηκε μόνο κατά περίπου 2% στο κατώτατο σημείο της.
Όπως πάντως, προσθέτει, «αν ένα σημαντικό μερίδιο της μείωσης της ζήτησης προέρχεται από υποκατάσταση και όχι από απώλεια δραστηριότητας, το μακροοικονομικό σήμα είναι ουσιαστικά διαφορετικό».
Τέλος, η αμερικάνικη τράπεζα αναφέρει αναλυτικά στοιχεία και από το μέτωπο της προσφοράς. Ειδικότερα σημειώνει πως η προσφορά στην αγορά μειώθηκε κατά περίπου 12,6 εκατ. βαρέλια ημερησίως τον Μάρτιο, 14,1 εκατ. βαρέλια ημερησίως τον Απρίλιο και 16,4 εκατ. βαρέλια ημερησίως τον Μάιο, με τις απώλειες να αντισταθμίζονται μέσω τους συνδυασμού μείωσης των αποθεμάτων και μείωσης της ζήτησης.
Οι μειώσεις των αποθεμάτων ανήλθαν σε περίπου 3 εκατ. βαρέλια ημερησίως τον Μάρτιο, 6,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως τον Απρίλιο και 7,4 εκατ. βαρέλια ημερησίως τον Μάιο.
