Η παγκόσμια αγορά πετρελαίου μπορεί να σταθεροποιηθεί μόλις επιτευχθεί ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, αλλά οι αναλυτές προειδοποιούν ότι οι διαταραχές της προσφοράς θα συνεχιστούν πολύ μετά το τέλος της σύγκρουσης.
Μεταξύ ζημιών σε κοιτάσματα και αγωγούς από αεροπορικές επιδρομές, διαταραχών στη ναυτιλία και εκκενώσεων εργαζομένων στον πετρελαϊκό κλάδο, οι παραγωγοί αργού πετρελαίου στη Μέση Ανατολή θα χρειαστούν μήνες - ίσως και περισσότερο από έξι με επτά μήνες - για να αποκαταστήσουν πλήρως την παραγωγή μόλις τελειώσει ο πόλεμος, κάτι που «υπόσχεται» παρατεταμένη στενότητα στις αγορές, λένε οι αναλυτές της S&P.
Περίπου 14,2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου βρίσκονται σε περιοχές με κοιτάσματα που έχουν διαταραχθεί από τον πόλεμο, σύμφωνα με έρευνα της S&P Global Energy. Οι πραγματικοί όγκοι θα μπορούσαν να αυξηθούν καθώς ο πόλεμος παρατείνεται και οι αποθήκες γεμίζουν.
Περίπου το 90% αυτών των όγκων βρίσκεται σε περιοχές κοιτασμάτων που δεν μπορούν εύκολα να επανεκκινήσουν τη λειτουργία τους, σύμφωνα με τον οίκο. Ορισμένα είναι ώριμα, ενώ άλλα απαιτούν ενέσεις αερίου ή νερού, και άλλα είναι υπεράκτια, γεγονός που καθιστά τις επανεκκινήσεις πιο περίπλοκες από άποψη logistics.
Ως αποτέλεσμα, τα επίπεδα των παγκόσμιων αποθεμάτων πετρελαίου θα συνεχίσουν να μειώνονται μέχρι να βελτιωθούν οι προμήθειες. Ο κόσμος έχει ήδη χάσει περίπου 1 δισεκατομμύριο βαρέλια προμήθειας που θα χρειαστεί να ανακτήσει καθώς οι χώρες ανακατασκευάζουν τα αποθέματά τους για να μετριάσουν μελλοντικές διαταραχές του εφοδιασμού. Ως αποτέλεσμα, οι τιμές του πετρελαίου θα πρέπει να παραμείνουν υψηλές για το υπόλοιπο του έτους, πιθανώς παραμένοντας κοντά στα 90 δολάρια το βαρέλι.
Ανάλογα με το χρονικό διάστημα που το κοιτάσμα ήταν εκτός λειτουργίας, τα σενάρια επανεκκίνησης της S&P εκτιμούν ότι θα μπορούσε να χρειαστούν από δέκα εβδομάδες έως επτά μήνες για να επιστρέψει η πλήρης παραγωγή, υποθέτοντας ότι τα Στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν ξανά πλήρως και οι λιμενικές λειτουργίες θα επιστρέψουν σε λειτουργία, κάτι που, σύμφωνα με τους αναλυτές του οίκου, θα μπορούσε να προσθέσει σχεδόν δύο μήνες στα χρονοδιαγράμματα επανεκκίνησης.
«Ο πιο σημαντικός παράγοντας που καθορίζει τον χρόνο ανάκαμψης είναι η λειτουργική κατάσταση των κοιτασμάτων κατά την επαναλειτουργία, ιδίως εάν η παραγωγή έχει παραμείνει περιορισμένη με μειωμένους ρυθμούς ή έχει μεταφερθεί σε πλήρη παύση, και για πόσο καιρό», τονίζει ο οίκος.
Η πτώση της παραγωγής έχει προκαλέσει στενότητα στις αγορές αργού πετρελαίου, ειδικά για το βαρύ, όξινο αργό πετρέλαιο, και διαταραχές στις ασιατικές χώρες όπου τα διυλιστήρια το προτιμούν ως πρώτη ύλη διυλιστηρίων.
Οι αναλυτές της Morgan Stanley ανέφεραν σε σημείωμά τους ότι ακόμη και αν επιτευχθεί άμεσα μια ειρηνευτική συμφωνία, η πλήρης αποκατάσταση των όγκων των εξαγωγών αργού πετρελαίου δεν θα επιτευχθεί μέχρι τον Οκτώβριο. «Ακόμα και όταν ανοίξουν ξανά τα Στενά του Ορμούζ, η επανεκκίνηση των αλυσίδων εφοδιασμού είναι πιθανό να διαρκέσει μήνες αντί για ημέρες ή εβδομάδες», αναφέρει η αμερικάνικη τράπεζα..
Και ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας δήλωσε πρόσφατα ότι εάν οι αποστολές πετρελαίου ξεκινήσουν και πάλι τον Μάιο, η παραγωγή θα συνεχίσει να ανακάμπτει καθ' όλη τη διάρκεια του τρίτου τριμήνου του 2026.
Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει σοβαρές κρίσεις εφοδιασμού σε πολλά μέρη του κόσμου, με ορισμένες κυβερνήσεις να προειδοποιούν ήδη για ελλείψεις καυσίμων και να προσπαθούν να εξασφαλίσουν εναλλακτικά βαρέλια, με τα Στενά του Ορμούζ να είναι ακόμα ουσιαστικά κλειστό.
Ανάλογες είναι και οι εκτιμήσεις των μεγάλων εταιρειών της αγοράς πετρελαίου.
«Ακόμα κι αν η σύγκρουση, και ελπίζω, τελειώσει τον Μάιο, θα βγούμε από αυτήν με σαφώς πολύ χαμηλά αποθέματα», δήλωσε ο Διευθύνων Σύμβουλος της TotalEnergies, Patrick Pouyanne, εκτιμώντας ότι οι παγκόσμιες αντλήσεις αποθεμάτων υδρογονανθράκων, ύψους 10 εκατομμυρίων έως 13 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα, έχουν οδηγήσει σε τουλάχιστον 500 εκατομμύρια βαρέλια που έχουν ήδη καταναλωθεί από αποθέματα. Για λόγους σύγκρισης, οι ΗΠΑ έχουν περίπου 460 εκατομμύρια βαρέλια σε αποθέματα αργού πετρελαίου.
Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Equinor, Anders Opedal, δήλωσε την Τετάρτη ότι θα χρειαστούν τουλάχιστον έξι μήνες για να επιστρέψει η αγορά στο φυσιολογικό, ακόμη και με ειρήνη στη Μέση Ανατολή.
Από τα τέλη Φεβρουαρίου, όταν ξεκίνησε ο πόλεμος, τα αποθέματα έχουν μειωθεί γρήγορα. Τα παγκόσμια αποθέματα αναμένεται να μειωθούν σε περίπου 98 ημέρες ζήτησης μέχρι τα τέλη Μαΐου από 101 ημέρες που είναι σήμερα και από 105 ημέρες στο τέλος Φεβρουαρίου, δήλωσε αυτή την εβδομάδα η Goldman Sachs, προειδοποιώντας ότι τα αποθέματα εξευγενισμένων προϊόντων «πλησιάζουν γρήγορα πολύ χαμηλά επίπεδα».
Σύμφωνα με την Rystad Energy, μέχρι να επιστρέψει η προσφορά στο φυσιολογικό, υποθέτοντας ότι η ομαλοποίηση της ναυτιλίας θα ξεκινήσει στα τέλη Μαΐου, ο κόσμος θα έχει χάσει 1,2 δισεκατομμύρια έως 2,0 δισεκατομμύρια βαρέλια προσφοράς, που ισοδυναμεί με 16-27% των προπολεμικών παγκόσμιων αποθεμάτων, όπως σημείωσε το Reuters.
Οι παγκόσμιες προμήθειες φυσικού αερίου έχουν επίσης πληγεί σοβαρά λόγω του κλεισίματος της παραγωγής υγροποιημένου LNG στο Κατάρ και των ζημιών που υπέστη κατά τη διάρκεια του πολέμου. Η απώλεια εφοδιασμού θα ανέλθει συνολικά μεταξύ 30 και 50 εκατομμυρίων τόνων LNG, που ισοδυναμεί με 7%-11% της ετήσιας παγκόσμιας προσφοράς, δήλωσε Rystad Energy.
«Είναι προφανές στους περισσότερους ότι αν κοιτάξουν την άνευ προηγουμένου διαταραχή στην παγκόσμια προσφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου, η αγορά δεν έχει δει ακόμη τον πλήρη αντίκτυπο αυτής», δήλωσε ο Διευθύνων Σύμβουλος της Exxon Mobil, Darren Woods, σε τηλεδιάσκεψη με αναλυτές την περασμένη εβδομάδα.
Η HFI Research, εταιρεία επενδυτικής έρευνας που ειδικεύεται στην ενέργεια, δήλωσε ότι αναμένει επίσης ελλείψεις στην παγκόσμια οικονομία τους επόμενους μήνες. Σε πρόσφατο σημείωμα, προέβλεψε ότι τα αποθέματα πετρελαίου των ΗΠΑ θα μπορούσαν να εξαντληθούν σε οκτώ εβδομάδες. Επίσης, προέβλεψε ότι θα υπάρξει ένα «φαινόμενο κυματισμού» στις αγορές πετρελαίου, καθώς η έλλειψη προσφοράς πυροδοτεί αγορές πανικού σε περιοχές όπως η Ασία. Η αυξημένη ζήτηση θα αυξήσει τις τιμές του πετρελαίου, γεγονός που θα αυξήσει τα περιθώρια κέρδους για τα διυλιστήρια. Αυτό θα τροφοδοτήσει περαιτέρω τη ζήτηση πετρελαίου και θα αυξήσει τις τιμές. Μάλιστα εκτιμά πως οι τιμές του πετρελαίου θα ξεπεράσουν το υψηλό τους του 2008 και θα φτάνουν τα 150 δολάρια το βαρέλι.
