Νέους κανόνες στον τρόπο με τον οποίο υπολογίζονται οι χρεώσεις μη συμμόρφωσης των προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας για σημαντικές και συστηματικές αποκλίσεις της ζήτησης εισάγει η ΡΑΑΕΥ, επιχειρώντας να διορθώσει μια στρέβλωση της Αγοράς Εξισορρόπησης που μπορούσε να οδηγήσει σε επιβαρύνσεις ακόμη και για αποκλίσεις για τις οποίες δεν είχαν ουσιαστική ευθύνη οι εταιρείες προμήθειας.
Με την απόφαση Ε-129/2026, η Ρυθμιστική Αρχή προχωρά σε τροποποίηση του Κανονισμού Αγοράς Εξισορρόπησης και ειδικότερα του μηχανισμού που αφορά τις συνέπειες των σημαντικών συστηματικών αποκλίσεων της ζήτησης.
Η παρέμβαση έχει ιδιαίτερη σημασία για την αγορά προμήθειας, καθώς αφορά ουσιαστικά την ακρίβεια με την οποία οι εταιρείες προβλέπουν τη ζήτηση των πελατών τους και, κατ’ επέκταση, τις ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας που αγοράζουν για να την καλύψουν.
Η βασική αρχή παραμένει: όταν ένας προμηθευτής εμφανίζει συστηματικά σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ των ποσοτήτων που είχε προγραμματίσει να αγοράσει και της πραγματικής κατανάλωσης που καταγράφεται στους μετρητές των πελατών του, μπορεί να επιβαρύνεται με Χρέωση μη Συμμόρφωσης.
Αυτό που αλλάζει είναι ότι στον υπολογισμό θα λαμβάνεται πλέον υπόψη η επίδραση της Απόκρισης Ζήτησης (Demand Response), ώστε ο προμηθευτής να μην «χρεώνεται» μια απόκλιση που στην πραγματικότητα δημιουργήθηκε από ενεργοποίηση φορτίου στο πλαίσιο της Αγοράς Εξισορρόπησης.
Η στρέβλωση που εντόπισε ο ΑΔΜΗΕ
Η αλλαγή ξεκίνησε από εισήγηση του ΑΔΜΗΕ προς τη ΡΑΑΕΥ στα τέλη του 2025.
Ο Διαχειριστής, αφού αξιολόγησε τα αποτελέσματα της εκκαθάρισης της Αγοράς Εξισορρόπησης, κατέληξε ότι ο υφιστάμενος τρόπος εφαρμογής του Κανονισμού μπορούσε να δημιουργεί στρεβλώσεις ως προς την πραγματική ευθύνη των συμμετεχόντων.
Το πρόβλημα συνδεόταν με τις ενεργοποιήσεις Χαρτοφυλακίων Κατανεμόμενου Φορτίου – δηλαδή με την Απόκριση Ζήτησης.
Σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης, οι ενεργοποιήσεις τουλάχιστον ενός τέτοιου χαρτοφυλακίου πραγματοποιούνταν σε πολλές Περιόδους Εκκαθάρισης Αποκλίσεων, με αποτέλεσμα ο υφιστάμενος κανόνας να επηρεάζει αρνητικά την αποτελεσματικότητα του μηχανισμού συμμόρφωσης και την ορθή απόδοση της ευθύνης για τις αποκλίσεις.
Με απλά λόγια, ένας προμηθευτής μπορούσε να έχει κάνει μια συγκεκριμένη πρόβλεψη για την κατανάλωση του πελατολογίου του, αλλά η πραγματική κατανάλωση να μεταβληθεί εξαιτίας ενεργοποίησης ενός χαρτοφυλακίου Απόκρισης Ζήτησης.
Αυτή η μεταβολή δεν προκύπτει κατ’ ανάγκη από λανθασμένη πρόβλεψη ή συμπεριφορά του προμηθευτή. Παρ’ όλα αυτά, μπορούσε να επηρεάσει τον υπολογισμό της απόκλισής του.
Ακριβώς αυτή τη στρέβλωση επιχειρεί να εξαλείψει η νέα ρύθμιση.
Τι αλλάζει στον υπολογισμό
Ο ΑΔΜΗΕ πρότεινε την κατάργηση της προηγούμενης γενικής εξαίρεσης των Περιόδων Εκκαθάρισης Αποκλίσεων στις οποίες είχε εκδοθεί Εντολή Κατανομής για παροχή Ενέργειας Εξισορρόπησης από Χαρτοφυλάκιο Κατανεμόμενου Φορτίου.
Στη θέση της εισάγεται ένας περισσότερο στοχευμένος μηχανισμός.
Η απόκλιση κάθε προμηθευτή θα διορθώνεται με βάση την ποσότητα ανοδικής ή καθοδικής ενεργοποίησης των Χαρτοφυλακίων Κατανεμόμενου Φορτίου στα οποία περιλαμβάνονται μετρητές που εκπροσωπούνται από τον συγκεκριμένο προμηθευτή.
Κρίσιμο στοιχείο είναι ότι η διόρθωση θα γίνεται μόνο προς την κατεύθυνση που μειώνει την απόκλιση του προμηθευτή.
Στόχος είναι, όπως αναφέρεται στην απόφαση, «να αποφευχθεί η επιβολή χρεώσεων για αποκλίσεις της προβλεπόμενης ζήτησης που δεν οφείλονται σε υπαιτιότητα των προμηθευτών».
Πρόκειται ουσιαστικά για μετάβαση από μια οριζόντια εξαίρεση σε έναν ακριβέστερο υπολογισμό της πραγματικής επίδρασης που είχε η ενεργοποίηση της Απόκρισης Ζήτησης στην απόκλιση κάθε προμηθευτή.
Γιατί έχει σημασία για τους προμηθευτές
Η αλλαγή είναι τεχνική, αλλά η οικονομική της διάσταση είναι σαφής.
Οι αποκλίσεις αποτελούν έναν από τους σημαντικούς παράγοντες κόστους στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Κάθε προμηθευτής πρέπει να προβλέπει όσο το δυνατόν ακριβέστερα πόση ηλεκτρική ενέργεια θα καταναλώσουν οι πελάτες του και να προγραμματίζει αντίστοιχα τις αγορές του.
Όσο μεγαλύτερη είναι η απόσταση μεταξύ προγραμματισμένης και πραγματικής κατανάλωσης, τόσο μεγαλύτερη μπορεί να γίνει η έκθεση στην Αγορά Εξισορρόπησης.
Πέραν αυτού, ο Κανονισμός προβλέπει πρόσθετες Χρεώσεις μη Συμμόρφωσης όταν οι αποκλίσεις αποκτούν συστηματικό και σημαντικό χαρακτήρα.
Η ΡΑΑΕΥ διατηρεί αυτή τη λογική. Δεν καταργεί, δηλαδή, τα «πέναλτι» ούτε χαλαρώνει την υποχρέωση των προμηθευτών να προβλέπουν σωστά τη ζήτηση.
Αντίθετα, επιχειρεί να διαχωρίσει την απόκλιση για την οποία πραγματικά ευθύνεται ο προμηθευτής από εκείνη που προκαλείται από εξωτερική ενεργοποίηση φορτίου στο πλαίσιο της λειτουργίας της Αγοράς Εξισορρόπησης.
Η μηνιαία χρέωση εξακολουθεί να υπολογίζεται με βάση τις συνολικές απόλυτες αποκλίσεις και την ενεργό τιμή των αποκλίσεων, όταν αυτές ξεπερνούν τα καθορισμένα όρια ανοχής.
Το Demand Response μπαίνει ουσιαστικότερα στην εξίσωση
Η απόφαση έχει και μία δεύτερη διάσταση: δείχνει ότι όσο περισσότερο αναπτύσσεται η Απόκριση Ζήτησης στην ελληνική αγορά, τόσο περισσότερο πρέπει να προσαρμόζονται οι κανόνες εκκαθάρισης.
Η Απόκριση Ζήτησης επιτρέπει σε καταναλωτές ή οργανωμένα χαρτοφυλάκια φορτίου να μεταβάλλουν την κατανάλωσή τους όταν το χρειάζεται το ηλεκτρικό σύστημα.
Η μεταβολή αυτή μπορεί να είναι ανοδική ή καθοδική και αποτελεί πλέον εργαλείο εξισορρόπησης του συστήματος.
Όμως, όταν ένας καταναλωτής που εκπροσωπείται από συγκεκριμένο προμηθευτή συμμετέχει σε ένα Χαρτοφυλάκιο Κατανεμόμενου Φορτίου και το χαρτοφυλάκιο ενεργοποιηθεί, μεταβάλλεται η πραγματική κατανάλωση που τελικά καταγράφεται.
Για να μη θεωρηθεί αυτή η διαφορά αυτομάτως αστοχία του προμηθευτή, ο νέος Κανονισμός εισάγει συντελεστή που συνδέει τον προμηθευτή με το ποσοστό εκπροσώπησης των μετρητών του συγκεκριμένου χαρτοφυλακίου.
Για κάθε Χαρτοφυλάκιο Κατανεμόμενου Φορτίου θα πρέπει πλέον να είναι διαθέσιμα τα ποσοστά εκπροσώπησης ανά Εκπρόσωπο Φορτίου και ανά μετρητή που είναι συνδεδεμένος στο δίκτυο Μέσης ή Χαμηλής Τάσης.
Αυτή η αντιστοίχιση είναι απαραίτητη ώστε να μπορεί να υπολογιστεί ποιο μέρος μιας ενεργοποίησης πρέπει να συνδεθεί με κάθε προμηθευτή.
Τι ζήτησε η ΔΕΗ για μεγαλύτερη διαφάνεια
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η δημόσια διαβούλευση που προηγήθηκε της απόφασης.
Στη διαβούλευση, η οποία πραγματοποιήθηκε από τις 12 Ιανουαρίου έως τις 9 Φεβρουαρίου 2026, συμμετείχαν η ΕΒΙΚΕΝ και η ΔΕΗ.
Η ΕΒΙΚΕΝ δήλωσε ότι συμφωνεί με την προτεινόμενη ρύθμιση.
Η ΔΕΗ, από την πλευρά της, έθεσε ζήτημα μεγαλύτερης διαφάνειας στα στοιχεία που λαμβάνουν οι συμμετέχοντες.
Ειδικότερα, πρότεινε να περιλαμβάνεται στα εβδομαδιαία αρχεία εκκαθάρισης είτε η συνολική ποσότητα ενεργοποιημένης ανοδικής και καθοδικής Ενέργειας Εξισορρόπησης που προέρχεται από Χαρτοφυλάκια Κατανεμόμενου Φορτίου είτε, εναλλακτικά, μία δυαδική μεταβλητή – το λεγόμενο DR_Flag – η οποία θα δείχνει αν υπήρξε ενεργοποίηση Απόκρισης Ζήτησης και προς ποια κατεύθυνση.
Ο ΑΔΜΗΕ δεν υιοθέτησε την πρόταση.
Κατά τον Διαχειριστή, δεν τεκμηριώθηκε η ανάγκη δημοσιοποίησης πρόσθετων, τεχνολογικά διακριτών μεταβλητών προς το σύνολο των συμμετεχόντων, καθώς οι ενεργοποιήσεις Απόκρισης Ζήτησης αποτελούν ήδη μέρος της διαδικασίας ενεργοποίησης και εκκαθάρισης της ενέργειας εξισορρόπησης.
Έθεσε μάλιστα και ζήτημα εμπορικής ευαισθησίας των πληροφοριών: σύμφωνα με το σκεπτικό του, μια ευρύτερη δημοσιοποίηση συγκεντρωτικών ή δυαδικών ενδείξεων θα μπορούσε να οδηγήσει σε έμμεση αποκάλυψη πληροφοριών που σχετίζονται με τη στρατηγική συμμετοχής συγκεκριμένων χαρτοφυλακίων στην Αγορά Εξισορρόπησης.
Το «κλειδί» είναι τώρα η τεχνική ετοιμότητα του ΑΔΜΗΕ
Η νέα μεθοδολογία δεν ενεργοποιείται αυτομάτως μόνο με την έκδοση της απόφασης.
Για να εφαρμοστεί απαιτείται προηγουμένως η τεχνική ετοιμότητα του ΑΔΜΗΕ, καθώς ο Διαχειριστής θα πρέπει να μπορεί να λαμβάνει από τον ΔΕΔΔΗΕ και να επεξεργάζεται τα στοιχεία που συνδέουν τους μετρητές, τους προμηθευτές και τα ποσοστά εκπροσώπησης ανά Χαρτοφυλάκιο Κατανεμόμενου Φορτίου.
Η ΡΑΑΕΥ επισημαίνει μάλιστα ότι η εφαρμογή της τροποποίησης πρέπει να ξεκινήσει το συντομότερο δυνατόν, ακριβώς για να αποτυπώνεται ορθά η ευθύνη των συμμετεχόντων για τις αποκλίσεις.
Για τον λόγο αυτό κάλεσε τον ΑΔΜΗΕ να υποβάλει, εντός δέκα ημερών από τη δημοσίευση της απόφασης, αναλυτικό κατάλογο των απαιτούμενων ενεργειών, το σχετικό χρονοδιάγραμμα και την εκτιμώμενη ημερομηνία έναρξης εφαρμογής του νέου άρθρου 22.6.
Μέχρι να πιστοποιηθεί από τη ΡΑΑΕΥ η τεχνική ετοιμότητα του Διαχειριστή, προβλέπεται μεταβατικό καθεστώς.
Η ισχύς του νέου άρθρου 22.6 θα αρχίσει όταν η ΡΑΑΕΥ διαπιστώσει ότι ο ΑΔΜΗΕ είναι τεχνικά έτοιμος και ανακοινώσει επισήμως την ημερομηνία έναρξης εφαρμογής στην ιστοσελίδα της.
Από το οριζόντιο «κόψιμο» σε ακριβέστερη κατανομή της ευθύνης
Στην πράξη, αυτή είναι και η ουσία της απόφασης Ε-129/2026.
Μέχρι σήμερα, όταν υπήρχε ενεργοποίηση Χαρτοφυλακίου Κατανεμόμενου Φορτίου σε μια Περίοδο Εκκαθάρισης Αποκλίσεων, η συγκεκριμένη περίοδος μπορούσε να εξαιρείται συνολικά από τον υπολογισμό των Χρεώσεων μη Συμμόρφωσης.
Το σύστημα αυτό ήταν απλό, αλλά όχι κατ’ ανάγκη ακριβές.
Η νέα μεθοδολογία επιδιώκει να υπολογίζει την πραγματική επίπτωση της Απόκρισης Ζήτησης ανά προμηθευτή και να διορθώνει αντίστοιχα την απόκλισή του.
Έτσι, από τη μία πλευρά διατηρείται η πίεση προς τους προμηθευτές να προβλέπουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τη ζήτηση του χαρτοφυλακίου τους και να μην επιβαρύνουν το σύστημα με συστηματικές αποκλίσεις.
Από την άλλη, περιορίζεται ο κίνδυνος να επιβληθεί Χρέωση μη Συμμόρφωσης για μια μεταβολή της κατανάλωσης που προκλήθηκε από τη λειτουργία ενός μηχανισμού εξισορρόπησης και όχι από λανθασμένη πρόβλεψη του ίδιου του προμηθευτή.
Η ίδια η ΡΑΑΕΥ καταλήγει ότι η νέα μεθοδολογία ενισχύει την αποτελεσματικότητα του μηχανισμού Χρεώσεων μη Συμμόρφωσης και ταυτόχρονα αποτρέπει την επιβολή χρεώσεων για αποκλίσεις της ζήτησης που δεν οφείλονται σε υπαιτιότητα των προμηθευτών.
