Οι υψηλές θερμοκρασίες και το κύμα καύσωνα που σαρώνουν την Ευρώπη αναμένεται να αναδιαμορφώσουν τις αγορές φυσικού αερίου, ηλεκτρικής ενέργειας και άνθρακα κατά το τρίτο τρίμηνο, με τους μετεωρολόγους να προειδοποιούν ότι το φαινόμενο Ελ Νίνιο του 2026 αναμένεται να είναι σημαντικά πιο έντονο από ό,τι τα προηγούμενα χρόνια, επισημαίνει ο οίκος αξιολόγησης S&P.
Και το timing δεν θα μπορούσε να είναι χειρότερο. Η κατάσταση της αγοράς φυσικού αερίου στην Ευρώπη παραμένει εύθραυστη λόγω των παρατεταμένων εντάσεων στη Μέση Ανατολή, ενώ τα εγχώρια αποθέματα αποθήκευσης υποχωρούν πολύ κάτω από τα εποχιακά πρότυπα, ένας συνδυασμός που, σύμφωνα με τους αναλυτές, δημιουργεί κίνδυνο σημαντικής ανοδικής πίεσης στις τιμές τόσο του φυσικού αερίου όσο και της ηλεκτρικής ενέργειας.
Ακόμη και ένα μέτρια θερμότερο καλοκαίρι πιθανότατα θα ωθούσε υψηλότερα τις τιμές του φυσικού αερίου και της ηλεκτρικής ενέργειας, λόγω της αυξανόμενης ζήτησης για ψύξη και τους αυξημένους κινδύνους διακοπών σε πυρηνικούς σταθμούς κατά τη διάρκεια ακραίας ζέστης, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ετοιμάζεται να αποκαλύψει σαρωτικές μεταρρυθμίσεις στην αγορά άνθρακα του μπλοκ στις 15 Ιουλίου, τονίζει ο οίκος
Στα μισά του 2026, οι γεωπολιτικές μετατοπίσεις παραμένουν μια βασική αβεβαιότητα για τον ευρωπαϊκό τομέα φυσικού αερίου, καθώς οι παρατηρητές της αγοράς αξιολογούν την ανθεκτικότητα της πρόσφατης συμφωνίας ΗΠΑ-Ιράν για τον τερματισμό των εχθροπραξιών που έχουν συγκλονίσει τις παγκόσμιες αγορές για μεγάλο μέρος του έτους.
Η κυκλοφορία πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ έχει αρχίσει να αυξάνεται και οι ευρωπαϊκές τιμές TTF έχουν υποχωρήσει από τα πρόσφατα υψηλά που παρατηρήθηκαν στις πρώτες εβδομάδες του πολέμου. Ωστόσο, οι αγορές φυσικού αερίου δεν έχουν ακόμη ανακάμψει στα προ του πολέμου επίπεδα, όπως έχουν κάνει οι αγορές πετρελαίου, επισημαίνει η S&P.
Ένας σημαντικός δείκτης που θα πρέπει να παρακολουθείται θα είναι η επιστροφή της προσφοράς LNG από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα στην παγκόσμια αγορά, καθώς και οι δύο παραγωγοί θα αυξήσουν τις εξαγωγές.
«Οποιαδήποτε οπισθοδρόμηση από την τρέχουσα ειρηνευτική συμφωνία ή περαιτέρω τεχνικές καθυστερήσεις στην αποκατάσταση των εγκαταστάσεων, πιθανότατα θα έχουν σημαντικό αντίκτυπο στη δυναμική των τιμών στα τέλη του καλοκαιριού και στις αρχές του χειμώνα», σημειώνει ο Dominic Simmons αναλυτής φυσικού αερίου της S&P.
Η επιστροφή των ροών από τον Περσικό Κόλπο θα βοηθήσει στη χαλάρωση της παγκόσμιας αγοράς LNG, της οποίας η πρόσφατη στενότητα έχει ωθήσει την Ευρώπη σε εντονότερο ανταγωνισμό για σπανιότερα φορτία με αγοραστές στην Ασία.
Οι δυσκολίες της Ευρώπης να προσελκύσει εισαγωγές LNG έχουν συμβάλει στις δυσκολίες της ηπείρου να γεμίσει τις αποθήκες φυσικού αερίου ενόψει του επόμενου χειμώνα, τονίζει ο οίκος. Η αποθήκευση φυσικού αερίου της ΕΕ έχει 48,3% πληρότητα, σύμφωνα με στοιχεία που συγκέντρωσε η Gas Infrastructure Europe. Συγκριτικά, 2025 και το 2024, ήταν στο 57,8% και 76,5% αντίστοιχα.
Οι προθεσμιακές τιμές έχουν αποδειχθεί ένα ακόμη εμπόδιο για τη συσσώρευση αποθεμάτων στην Ευρώπη, όπως σημειώνει η S&P. Οι τιμές του φυσικού αερίου το καλοκαίρι ξεπερνούν σταθερά τις χειμερινές, μετριάζοντας το κίνητρο για τους παράγοντες της αγοράς να αποθηκεύουν φυσικό αέριο τους θερμότερους μήνες για να πουλήσουν με κέρδος τους ψυχρότερους.
«Με το έλλειμμα πλήρωσης να διευρύνεται σε σχέση τόσο με πέρυσι όσο και με τον πενταετή μέσο όρο, οι συνθήκες παραμένουν δύσκολες», τονίζει Simmons. «Οι ανησυχίες σχετικά με τα ποσοστά πλήρωσης εντείνονται καθώς η αγορά προχωρά στα μέσα του καλοκαιριού».
Οι αναλυτές της S&P προβλέπουν ότι η ευρωπαϊκή αποθήκευση θα φτάσει το 74% σε πληρότητα μέχρι το τέλος του τρίτου τριμήνου του 2026, κάτι που θα οδηγήσει σε πληρότητα 78% μέχρι το τέλος Οκτωβρίου.
Από την πλευρά της ζήτησης, η S&P προβλέπει ότι οι ανάγκες της ΕΕ και του Ηνωμένου Βασιλείου σε φυσικό αέριο θα μειωθούν κατά 1,3% σε ετήσια βάση για το τρίμηνο, στα 674 εκατομμύρια κυβικά μέτρα/ημέρα. Ένας παράγοντας προέρχεται από την πλευρά της ενέργειας, όπου οι υψηλότερες τιμές του φυσικού αερίου αναμένεται να δώσουν κίνητρα για μεγαλύτερη στροφή από φυσικό αέριο σε άνθρακα, όπου είναι δυνατόν.
Κίνδυνος ανόδου για τις τιμές ρεύματος
Οι ευρωπαϊκές τιμές ενέργειας εισέρχονται στο τρίτο τρίμηνο σε ελαφρώς αυξημένα επίπεδα, με τις γαλλικές καλοκαιρινές τιμές να φέρουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο από τον καύσωνα λόγω της τρέχουσας έκπτωσης στην αγορά.
Αγορές που εξαρτώνται από το φυσικό αέριο, όπως η Ιταλία, η Μεγάλη Βρετανία και η Γερμανία, βρίσκονται στο υψηλότερο επίπεδο, με τις παραδόσεις στο γερμανικό τρίμηνο να ξεκινούν στα 100 ευρώ/MWh σε σύγκριση με 129 ευρώ/MWh στην Ιταλία, ενώ η Γαλλία έχει τιμή μικρότερη από τη μισή της Ιταλίας.
Συνολικά, η αυξανόμενη ηλιακή ισχύς και η υποτονική οικονομία έχουν περιορίσει τις πιέσεις στις τιμές του δεύτερου τριμήνου εν μέσω επεισοδίων αρνητικών τιμών αυτή την άνοιξη.
«Τα τέλη Ιουνίου ήταν μια πρώιμη δοκιμασία για το πώς τα καλοκαιρινά κύματα καύσωνα μπορούν να επηρεάσουν τις ευρωπαϊκές τιμές ενέργειας και τα θεμελιώδη μεγέθη. Λαμβάνοντας υπόψη τις θερμοκρασίες ρεκόρ, οι επιπτώσεις στη γαλλική πυρηνική ενέργεια και σε άλλους παράγοντες δεν ήταν τόσο σοβαρές όσο φοβόμασταν, κάτι που αντικατοπτρίζεται σε μια σχετικά συγκρατημένη αντίδραση στις τιμές forward του τρίτου τριμήνου», τονίζει η S&P..
«Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν κίνδυνοι, ιδίως για αγορές όπως το Βέλγιο, το οποίο διανύει το πρώτο καλοκαίρι χωρίς πυρηνική ενέργεια και έχει δει τιμές ρεκόρ ενδοημερήσιας παραγωγής».
Εκτός από την υψηλότερη ζήτηση για ψύξη, οι περιορισμοί για την πυρηνική ενέργεια και ακόμη και για ορισμένους σταθμούς φυσικού αερίου, αποτελούν τον μεγαλύτερο κίνδυνο από την ακραία ζέστη.
Το ρεκόρ καύσωνα στη Γαλλία οδήγησε σε διακοπή λειτουργίας τριών αντιδραστήρων για περιβαλλοντικούς λόγους στα τέλη Ιουνίου.
Πάντως, παρά τη μειωμένη διαθεσιμότητα αντιδραστήρων, οι αναλυτές της S&P αναμένουν μόνο μια μικρή μείωση στην πυρηνική παραγωγή της Γαλλίας, προβλέποντας τον υψηλότερο μέσο όρο του τρίτου τριμήνου από το 2019.
Όπως τονίζει η S&P, σε όλη τη νότια Ευρώπη, τα κύματα καύσωνα έχουν γίνει ένα κοινό χαρακτηριστικό τα τελευταία καλοκαίρια, με την αυξανόμενη ηλιακή ισχύ να μειώνει κάπως τον αντίκτυπο, κάτι που είναι πιο ορατό στην Ιβηρική Χερσόνησο.
Τα επίπεδα υδροηλεκτρικής ενέργειας στις σκανδιναβικές χώρες έχουν ανακάμψει μετά από ένα τεράστιο έλλειμμα αυτή την άνοιξη, μειώνοντας την πίεση για τη νότια Νορβηγία.
Η ζήτηση στο τρίτο τρίμηνο προβλέπεται να αυξηθεί κατά 1,5% σε ετήσια βάση, σύμφωνα με την S&P
«Οι ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες -- όπως παρατηρήθηκαν στα τέλη Ιουνίου και συνεχίζονται και στις αρχές Ιουλίου -- θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αύξηση του κλιματισμού. Οι ασθενείς άνεμοι συνήθως συμπίπτουν με περιόδους υψηλών θερμοκρασιών και έχουν τη δυνατότητα να επιδεινώσουν τις συνθήκες καύσωνα», επισημαίνει ο οίκος, υπογραμμίζοντας τη συνδυασμένη μεταβολή 34 GW στη μείωση των ανέμων και την υψηλότερη ζήτηση την τελευταία εβδομάδα του Ιουνίου στις πέντε μεγάλες ευρωπαϊκές αγορές. Στην προσφορά, η νέα ηλιακή ισχύς αναμένεται να εξισορροπήσει την αύξηση της ζήτησης και τη χαμηλότερη παραγωγή φυσικού αερίου και άνθρακα, υποθέτοντας μέτριες καιρικές συνθήκες. Η πυρηνική ενέργεια αναμένεται να κυριαρχήσει, παρά το πρώτο καλοκαίρι του Βελγίου χωρίς αντιδραστήρες σε λειτουργία.
Αναθεώρηση του ΣΕΔΕ
Η ευρωπαϊκή αγορά άνθρακα βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή, τονίζει η S&P, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να είναι έτοιμη να αποκαλύψει σαρωτικές μεταρρυθμίσεις στο Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της ΕΕ στις 15 Ιουλίου, αλλαγές που θα μπορούσαν να αναδιαμορφώσουν την εμβληματική πολιτική του μπλοκ για το κλίμα για τα επόμενα χρόνια.
Η πολυαναμενόμενη αναθεώρηση θα εξετάσει θεμελιώδεις πυλώνες της αρχιτεκτονικής της αγοράς άνθρακα, από την πορεία σταδιακής κατάργησης των δωρεάν δικαιωμάτων που κατανέμονται σε ενεργοβόρες βιομηχανίες έως τους μηχανισμούς που διέπουν την προσφορά και τη ζήτηση, καθώς και πιθανές επεκτάσεις σε νέους τομείς.
Οι πρώτες ενδείξεις υποδηλώνουν ότι η Κομισιόν θα εισαγάγει πολλαπλές προσαρμογές στο πλαίσιο του EU ETS, συμπεριλαμβανομένης της επαναβαθμονόμησης του αποθεματικού σταθερότητας της αγοράς εφαρμόζοντας ετήσιο σταθερό ποσοστό μείωσης 4% τόσο στα όρια απορρόφησης όσο και στα όρια αποδέσμευσης, ενώ θα επεκτείνει τις δωρεάν κατανομές ανάλογα με τις δεσμεύσεις για βιομηχανικές επενδύσεις.
Οι μεταρρυθμίσεις θα έρθουν μετά από μήνες εξαιρετικής αστάθειας που έχουν δοκιμάσει την ανθεκτικότητα της αγοράς. Τα ευρωπαϊκά δικαιώματα εκπομπών άνθρακα είχαν ανακάμψει σε λίγο πάνω από 80 ευρώ/mtCO2e μέχρι τα τέλη Ιουνίου, έπειτα από ένα βίαιο sell-off νωρίτερα μέσα στο έτος, όταν οι κλιματικές φιλοδοξίες της Ευρώπης συγκρούστηκαν με ανησυχίες για τη βιομηχανική πολιτική.
Η πολιτική αναταραχή δεν περιορίστηκε στις Βρυξέλλες, τονίζει η S&P. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι τιμές του άνθρακα ξεκίνησαν το τρίτο τρίμηνο με πτωτική τάση, παρά την πρόσφατη άνοδο, καθώς η παραίτηση του πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ ανάγκασε την αναβολή της διμερούς συνόδου κορυφής ΕΕ-Ηνωμένου Βασιλείου στις 22 Ιουλίου -- μια κρίσιμη συνάντηση όπου επρόκειτο να συζητηθεί η ευθυγράμμιση μεταξύ των συστημάτων εμπορίας εκπομπών του Ηνωμένου Βασιλείου και της ΕΕ.
