Από αύριο, με την έναρξη του νέου μήνα, η ελληνική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας περνά σε μια νέα φάση, καθώς τα λεγόμενα «πορτοκαλί» ή δυναμικά τιμολόγια επεκτείνονται και στα νοικοκυριά. Πρόκειται για ένα μοντέλο τιμολόγησης που συνδέει άμεσα το κόστος του ρεύματος με τις διακυμάνσεις της χονδρεμπορικής αγοράς, με αποτέλεσμα η τιμή να μεταβάλλεται ακόμη και μέσα στο ίδιο 24ωρο.
Την ίδια στιγμή, τα νοικοκυριά αναμένουν με αυξημένο ενδιαφέρον τους νέους λογαριασμούς ρεύματος, μετά τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, από την οποία συμπληρώνεται ένας μήνας και οι επιπτώσεις της αρχίζουν να αποτυπώνονται στις ενεργειακές τιμές. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον αβεβαιότητας, τα «πορτοκαλί» τιμολόγια κάνουν την εμφάνισή τους, φέρνοντας ένα εντελώς διαφορετικό πλαίσιο στην κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας.
Προς το παρόν, όσοι έχουν επιλέξει σταθερά «μπλε» τιμολόγια, περίπου ένας στους τρεις καταναλωτές, εμφανίζονται πιο «θωρακισμένοι» απέναντι στις ανατιμήσεις, ακόμα κι αν αυτά αναμένεται να αυξηθούν το επόμενο διάστημα. Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, το κλίμα διεθνούς αβεβαιότητας σε συνδυασμό με την ανοδική πορεία των τιμών στην ενέργεια στρέφει ολοένα και περισσότερους καταναλωτές προς επιλογές με μεγαλύτερη σταθερότητα και προβλεψιμότητα.
Σημειώνεται ότι σε επίπεδο χονδρεμπορικής αγοράς, ο Μάρτιος έκλεισε με μέση τιμή γύρω στα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα, υψηλότερα σε σχέση με τον Φεβρουάριο (78 ευρώ/MWh), αλλά χαμηλότερα από τα επίπεδα που είχαν καταγραφεί το διάστημα Οκτωβρίου – Ιανουαρίου, όταν οι τιμές κινούνταν κοντά στα 110 ευρώ/MWh.
Πώς λειτουργούν τα πορτοκαλί
Τα πρώτα δείγματα από την εφαρμογή των δυναμικών τιμολογίων σε επιχειρήσεις δείχνουν ότι οι αποκλίσεις τιμών μπορεί να είναι έντονες, φτάνοντας ακόμη και τα 0,30 ευρώ ανά κιλοβατώρα μεταξύ διαφορετικών ωρών της ίδιας ημέρας.
Σε αυτό το περιβάλλον, όσοι έχουν τη δυνατότητα να μεταφέρουν την κατανάλωσή τους σε ώρες χαμηλής ζήτησης αποκτούν σαφές πλεονέκτημα. Επιχειρήσεις που λειτουργούν με ευελιξία μπορούν να εκμεταλλευτούν χρονικά «παράθυρα» χαμηλών ή και μηδενικών τιμών, μειώνοντας σημαντικά το ενεργειακό τους κόστος.
Αντίθετα, για καταναλωτές χωρίς τέτοια προσαρμοστικότητα, το νέο σύστημα ενδέχεται να αποδειχθεί πιο απαιτητικό. Η εξίσωση γίνεται πιο σύνθετη, καθώς το όφελος από τις φθηνές ώρες πρέπει να αντισταθμίζει τις υψηλές χρεώσεις που εμφανίζονται σε περιόδους αιχμής.
Καθοριστικό ρόλο στην εφαρμογή του νέου μοντέλου παίζουν οι «έξυπνοι» μετρητές. Σύμφωνα με τον ΔΕΔΔΗΕ, περίπου 1,4 εκατομμύρια παροχές έχουν ήδη εξοπλιστεί με τέτοια συστήματα, επιτρέποντας την ωριαία καταγραφή κατανάλωσης.
Στο πλαίσιο της νέας τιμολόγησης, οι καταναλωτές θα έχουν καθημερινή εικόνα των τιμών. Η χρέωση για κάθε ώρα της επόμενης ημέρας θα ανακοινώνεται έως τις 17:00 της προηγούμενης, δίνοντας χρόνο για προγραμματισμό.
Παράλληλα, οι προμηθευτές θα ειδοποιούν τους πελάτες τους σε περιπτώσεις έντονων αυξήσεων. Όταν οι τιμές ξεπερνούν συγκεκριμένα όρια, θα αποστέλλονται ενημερώσεις μέσω SMS ή εφαρμογών, επιτρέποντας στους χρήστες να προσαρμόζουν εγκαίρως τη χρήση ηλεκτρικών συσκευών.
Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα πιο «ενεργό» μοντέλο κατανάλωσης, όπου ο χρήστης δεν είναι παθητικός αποδέκτης της τιμής, αλλά συμμετέχει στη διαμόρφωση του τελικού κόστους.
Τα πρώτα στοιχεία δείχνουν όφελος (υπό προϋποθέσεις)
Αναλύσεις που έχουν επεξεργαστεί φορείς της αγοράς, όπως το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, δείχνουν ότι το νέο μοντέλο μπορεί να προσφέρει ουσιαστικά οφέλη.
Σε περιπτώσεις επιχειρήσεων που συγκέντρωσαν την κατανάλωσή τους σε ώρες χαμηλότερων τιμών, το κόστος εμφανίζεται μειωμένο κατά περίπου 10%, ενώ σε πιο ευέλικτες βιομηχανικές μονάδες η εξοικονόμηση μπορεί να φτάσει ακόμη και το 18%.
Τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώνουν ότι το δυναμικό τιμολόγιο δεν είναι απαραίτητα φθηνότερο, γίνεται όμως συμφέρον όταν συνοδεύεται από σωστή διαχείριση της κατανάλωσης.
Νέο τοπίο και νέοι «κανόνες»
Ήδη αρκετοί προμηθευτές, όπως η ΔΕΗ, η Protergia, η Ήρων και η ZeniΘ, έχουν εισαγάγει σχετικά προϊόντα για επιχειρήσεις, προετοιμάζοντας την αγορά για τη διεύρυνση του μέτρου.
Για τους καταναλωτές που μπορούν να προσαρμοστούν, ανοίγεται ένα πεδίο εξοικονόμησης.
Σε κάθε περίπτωση, η αγορά ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα περνά σε μια φάση όπου η «έξυπνη κατανάλωση» γίνεται εξίσου σημαντική με την ίδια την τιμή.
