Η έγκριση του πλαισίου για τα λεγόμενα «πορτοκαλί τιμολόγια» σηματοδοτεί μια από τις πιο βαθιές αλλαγές που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια στη λιανική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Πρόκειται για τα τιμολόγια δυναμικής τιμολόγησης, όπου η τιμή του ρεύματος δεν είναι σταθερή ή προαναγγελθείσα, αλλά ακολουθεί – σχεδόν σε πραγματικό χρόνο – τα σήματα της χονδρεμπορικής αγοράς.
Με την απόφαση Ε-283/2025, η ΡΑΑΕΥ προχώρησε σε κρίσιμες τροποποιήσεις του Κώδικα Διαχείρισης του Δικτύου και του Εγχειριδίου Μετρητών, θέτοντας τις τεχνικές και κανονιστικές βάσεις για την πλήρη εφαρμογή των πορτοκαλί τιμολογίων στην Ελλάδα.
Τι είναι τα πορτοκαλί τιμολόγια
Σε αντίθεση με τα μπλε τιμολόγια (σταθερή τιμή) και τα πράσινα τιμολόγια (κυμαινόμενη τιμή με ανακοινώσεις εκ των προτέρων), τα πορτοκαλί τιμολόγια συνδέουν άμεσα τον λογαριασμό του καταναλωτή με την πραγματική τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας στην αγορά.
Η κατανάλωση τιμολογείται ανά ώρα – ή ακόμη και ανά 15λεπτο – ανάλογα με το κόστος παραγωγής, τη ζήτηση και τη διαθεσιμότητα ΑΠΕ.
Με απλά λόγια, αν το σύστημα έχει περίσσεια φθηνής ενέργειας, ο καταναλωτής πληρώνει λιγότερο· αν υπάρχει έλλειμμα, πληρώνει περισσότερο.
Ο ρόλος του «έξυπνου» μετρητή
Κεντρικός πυλώνας της νέας εποχής είναι ο έξυπνος, τηλεμετρούμενος μετρητής. Η ΡΑΑΕΥ ξεκαθαρίζει ότι δυναμική τιμολόγηση χωρίς ακριβή, συχνή και αξιόπιστη μέτρηση απλώς δεν μπορεί να υπάρξει.
Σύμφωνα με το ρυθμιστικό πλαίσιο, ο μετρητής πρέπει να καταγράφει κατανάλωση τουλάχιστον ανά 15 λεπτά, τα δεδομένα πρέπει να αποστέλλονται στον προμηθευτή σε τακτική και έγκαιρη βάση, ο ίδιος ο καταναλωτής πρέπει να έχει πληροφόρηση σε σχεδόν πραγματικό χρόνο, ώστε να προσαρμόζει τη συμπεριφορά του.
Ο ΔΕΔΔΗΕ έχει ήδη εγκαταστήσει περίπου 1,3 εκατ. έξυπνους μετρητές, ωστόσο μόνο ένα μέρος αυτών υποστηρίζει σήμερα πλήρως πιστοποιημένα 15λεπτα δεδομένα. Η απόφαση εισάγει μεταβατικές ρυθμίσεις έως ότου αναβαθμιστούν τα πληροφοριακά συστήματα του Διαχειριστή, με ορίζοντα τις αρχές του 2026.
Τι αλλάζει για τον καταναλωτή
Η ουσία των πορτοκαλί τιμολογίων δεν είναι μόνο η τιμή, αλλά η συμπεριφορά κατανάλωσης. Για πρώτη φορά, το πότε καταναλώνεις γίνεται εξίσου σημαντικό με το πόσο καταναλώνεις, η μεταφορά φορτίων (π.χ. πλυντήριο, φόρτιση ηλεκτρικού αυτοκινήτου, αντλίες θερμότητας) σε ώρες χαμηλής ζήτησης μπορεί να μειώσει αισθητά τον λογαριασμό, ο καταναλωτής αποκτά οικονομικό κίνητρο να «ακολουθεί» την παραγωγή από ΑΠΕ.
Ωστόσο, το νέο μοντέλο δεν είναι για όλους. Όσοι δεν μπορούν ή δεν θέλουν να προσαρμόζουν την κατανάλωσή τους, εκτίθενται σε αυξημένη μεταβλητότητα και πιθανές αιχμές κόστους.
Οφέλη για το σύστημα και την ενεργειακή μετάβαση
Σε επίπεδο συστήματος, τα πορτοκαλί τιμολόγια θεωρούνται εργαλείο-κλειδί, μειώνουν τις αιχμές ζήτησης, περιορίζουν την ανάγκη για ακριβές εφεδρείες, διευκολύνουν την ενσωμάτωση μεταβλητών ΑΠΕ (αιολικά, φωτοβολταϊκά).
Η ΡΑΑΕΥ ευθυγραμμίζεται πλήρως με τη φιλοσοφία των ευρωπαϊκών Οδηγιών, που θέλουν τον καταναλωτή συμμέτοχο και όχι παθητικό παρατηρητή της ενεργειακής μετάβασης.
Οι «γκρίζες ζώνες» και τα ρίσκα
Παρά τα οφέλη, η ίδια η απόφαση αναγνωρίζει αδυναμίες, περιορισμένη ακόμη διαθεσιμότητα πιστοποιημένων 15λεπτων δεδομένων, τεχνικά εμπόδια σε παλαιότερους μετρητές, ανάγκη για πρόσθετο εξοπλισμό (π.χ. H1 dongle) ώστε ο καταναλωτής να βλέπει την κατανάλωσή του σε σχεδόν πραγματικό χρόνο.
