Η ελληνική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας περνά σε μια μεταβατική φάση, με τους καταναλωτές να καλούνται να επιλέξουν ανάμεσα σε περισσότερα και πιο σύνθετα μοντέλα τιμολόγησης. Από τη μία πλευρά, η δυναμική τιμολόγηση κάνει την εμφάνισή της στα νοικοκυριά μέσω του λεγόμενου «πορτοκαλί» τιμολογίου.
Από την άλλη, τα στοιχεία δείχνουν μια έντονη στροφή προς τα σταθερά συμβόλαια, καθώς η αναζήτηση προβλεψιμότητας κυριαρχεί στις αποφάσεις των καταναλωτών.
Από τον Απρίλιο το «πορτοκαλί» στα νοικοκυριά
Από την 1η Απριλίου, το μοντέλο της δυναμικής τιμολόγησης αναμένεται να εφαρμοστεί ευρύτερα σε νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις, προσθέτοντας μια νέα επιλογή στο σύστημα των χρωματικών τιμολογίων. Σε αντίθεση με τα σταθερά ή τα συμβατικά κυμαινόμενα προγράμματα, το πορτοκαλί τιμολόγιο συνδέει την τιμή της κιλοβατώρας με τη χονδρεμπορική αγορά σε ωριαία βάση.
Στην πράξη, η χρέωση μεταβάλλεται μέσα στο 24ωρο, αντανακλώντας τη ζήτηση και τη διαθεσιμότητα παραγωγής. Οι ώρες υψηλής παραγωγής, ιδίως από ανανεώσιμες πηγές, τείνουν να συνοδεύονται από χαμηλότερες τιμές, ενώ στις ώρες αιχμής το κόστος ανεβαίνει. Προϋπόθεση για τη συμμετοχή σε αυτά τα προγράμματα είναι η εγκατάσταση «έξυπνου» μετρητή, ώστε να καταγράφεται με ακρίβεια η κατανάλωση ανά ώρα.
Το νέο εργαλείο απευθύνεται κυρίως σε καταναλωτές που μπορούν να προσαρμόσουν τις συνήθειές τους, μεταφέροντας ενεργοβόρες χρήσεις σε ώρες χαμηλότερης χρέωσης. Ωστόσο, απαιτεί συνεχή παρακολούθηση των τιμών και μεγαλύτερο βαθμό ενεργής διαχείρισης.
«Στροφή» στη σταθερότητα
Την ώρα που η αγορά ανοίγει προς πιο «έξυπνα» και ευέλικτα μοντέλα, τα διαθέσιμα στοιχεία αποκαλύπτουν μια διαφορετική τάση στις επιλογές των οικιακών καταναλωτών. Μέσα στο 2025 καταγράφεται ισχυρή μετακίνηση προς τα σταθερά τιμολόγια, με στόχο την προστασία από τις διακυμάνσεις της αγοράς.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΡΑΑΕΥ, ο αριθμός των οικιακών μετρητών σε σταθερά τιμολόγια αυξήθηκε θεαματικά: από 867.161 τον Ιανουάριο του 2025 σε 1.587.374 τον Νοέμβριο. Η αύξηση των 720.213 συμβολαίων μεταφράζεται σε άλμα 83% μέσα σε έντεκα μήνες, ανεβάζοντας το μερίδιο των σταθερών τιμολογίων στο 26,77% της αγοράς. Πλέον, περισσότεροι από ένας στους τέσσερις καταναλωτές έχουν επιλέξει σταθερό κόστος ρεύματος.
Υποχώρηση των «πράσινων» και στασιμότητα των κυμαινόμενων
Αντίθετα, τα ειδικά ή «πράσινα» τιμολόγια, παρότι παραμένουν η κυρίαρχη κατηγορία, εμφανίζουν σταδιακή υποχώρηση. Ο αριθμός των καταναλωτών μειώθηκε κατά 644.323 μέσα στο ίδιο διάστημα, περιορίζοντας το μερίδιό τους από 70,26% σε 58,95%. Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι ένα σημαντικό μέρος των νοικοκυριών αναζητά μεγαλύτερη σταθερότητα κόστους.
Τα κυμαινόμενα («κίτρινα») τιμολόγια, από την άλλη, παραμένουν σε δεύτερο ρόλο. Οι μεταβολές τους είναι περιορισμένες, επιβεβαιώνοντας ότι η βασική μετακίνηση γίνεται από τα πράσινα προς τα σταθερά συμβόλαια.
«Ευέλικτα σταθερά»: Το επόμενο βήμα
Σε αυτό το περιβάλλον, η ΡΑΑΕΥ ετοιμάζεται να οριστικοποιήσει μια νέα κατηγορία προϊόντων, τα λεγόμενα «ευέλικτα σταθερά» τιμολόγια. Πρόκειται για συμβόλαια με εκ των προτέρων καθορισμένο κόστος προμήθειας, τα οποία δεν συνδέονται με τη χονδρεμπορική αγορά, αλλά δεν περιορίζονται απαραίτητα σε μία ενιαία τιμή ανά κιλοβατώρα.
Η χρέωση μπορεί να περιλαμβάνει ένα προκαθορισμένο «ευέλικτο στοιχείο», που μεταβάλλεται βάσει αντικειμενικών παραμέτρων, όπως το επίπεδο κατανάλωσης. Στο τραπέζι βρίσκονται συνδρομητικά μοντέλα, πακέτα κατανάλωσης και κλιμακωτές σταθερές χρεώσεις, μια λογική γνώριμη από τις τηλεπικοινωνίες.
Ήδη, προϊόντα που κινούνται προς αυτή την κατεύθυνση προσφέρονται από παρόχους της αγοράς, όπως το myHome Plan της ΔΕΗ, το Picasso της Protergia και το My Wave Daily της Enerwave.
Ένας πιο σύνθετος αλλά πιο ώριμος χάρτης
Η ταυτόχρονη εμφάνιση δυναμικών, σταθερών και υβριδικών μοντέλων τιμολόγησης αποτυπώνει μια αγορά που ωριμάζει και προσπαθεί να προσαρμοστεί στις απαιτήσεις της ενεργειακής μετάβασης. Η αυξημένη συμμετοχή των ανανεώσιμων πηγών, η ανάγκη ευελιξίας στο σύστημα και η διαφορετική ανοχή των καταναλωτών στο ρίσκο διαμορφώνουν ένα νέο τοπίο.
Το ζητούμενο για τα νοικοκυριά δεν είναι πλέον απλώς η χαμηλότερη τιμή, αλλά ο σωστός συνδυασμός κόστους, προβλεψιμότητας και ελέγχου.
