«Κλείνει» τα αφτιά της, για την ώρα τουλάχιστον, η ελληνική αγορά ενέργειας, σε επίπεδο χονδρικής και λιανικής, στις αυξημένες τιμές του φυσικού αερίου παγκοσμίως, γεγονός που δημιουργεί συγκρατημένη αισιοδοξία για συγκράτηση των τιμολογίων ρεύματος και τον τελευταίο μήνα του χειμώνα.
Είναι ενδεικτικό πως η χώρα μας ήταν μεταξύ των φθηνότερων αγορών ηλεκτρισμού για τον Ιανουάριο, με μέση τιμή περί τα 109 ευρώ/MWh, όταν σε γειτονικές και βορειότερες χώρες οι τιμές κινούνται σημαντικά υψηλότερα, ακόμη και κατά 40 ευρώ/MWh.
Υπό αυτές τις συνθήκες, τα πράσινα ή ειδικά τιμολόγια ρεύματος των παρόχων παρέμειναν στην πλειοψηφία τους αμετάβλητα τον τρέχοντα μήνα, συγκριτικά με τον Ιανουάριο.
H διόλου ευκαταφρόνητη βελτίωση του ισοζυγίου ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας μας (καλύπτουμε δηλαδή μόνοι μας σε ένα βαθμό τις ανάγκες μας) εξηγεί σε ένα βαθμό την «ψύχραιμη» αντίδραση της εγχώριας αγοράς στις… δυσοίωνες σειρήνες.
Μέσα σε διάστημα περίπου δύο ετών, το ισοζύγιο έχει περάσει από έντονα αρνητικό σε θετικό πρόσημο, με τη συνολική μεταβολή να προσεγγίζει τα 800 εκατ. ευρώ, κάτι που περιορίζει, σε σημαντικό βαθμό, την εξάρτηση της χώρας από τις ακραίες διακυμάνσεις των διασυνοριακών ροών ενέργειας ενώ ταυτόχρονα η αγορά καλύπτει ένα ολοένα και μεγαλύτερο μέρος των αναγκών της από την εγχώρια παραγωγή (ΑΠΕ), παρά την αναπόφευκτη ακόμα εξάρτηση από το ακριβό φυσικό αέριο.
Για σήμερα, Τρίτη 3 Φεβρουαρίου, στην DAM (Αγορά Επόμενης Μέρας) η τιμή ρεύματος, όπως αυτή διαμορφώνεται στο ελληνικό χρηματιστήριο ενέργειας με βάση το μείγμα ηλεκτροπαραγωγής και τη ζήτηση, σκαρφάλωσε στα 121,82 ευρώ ανά μεγαβατώρα (ίδια ακριβώς με χθες) από 101,14 ευρώ/MWh την Κυριακή 1 Φεβρουαρίου.
Τον περασμένο μήνα, η μέση χονδρεμπορική τιμή ρεύματος έκλεισε στα 108,41 ευρώ/ MWh, έναντι 110,04 ευρώ/μεγαβατώρα τον Δεκέμβριο. Το φυσικό αέριο κατακτά και σήμερα την πρώτη θέση στην ηλεκτροπαραγωγή με ποσοστό 46,44% έναντι 27,03% των ΑΠΕ.
Πού οφείλονται οι αναταράξεις
Αν ανοίξουμε την εικόνα και εξετάσουμε το ευρύτερο πλαίσιο, διαπιστώνουμε πως η εγχώρια αγορά αντιστέκεται… σθεναρά, επιδεικνύοντας ανθεκτικότητα και ωριμότητα.
Υπό αυτό το πρίσμα, το πολικό ψύχος που επικρατεί στις ΗΠΑ οδήγησε σε μια απότομη αύξηση της ζήτησης για θέρμανση και φυσικά στη δραματική αύξηση των τιμών του φυσικού αερίου, με την Ευρώπη να επηρεάζεται άμεσα.
Τα αποθέματα φυσικού αερίου της ΕΕ έχουν πέσει στο χαμηλότερο επίπεδο για αυτή την εποχή του έτους από πριν την ενεργειακή κρίση του 2022, καθώς η ήπειρος μπήκε στο χειμώνα με αποθέματα χαμηλότερα από το κανονικό και ο κρύος καιρός επιταχύνει την κατανάλωσή τους,
Μέσα σε λίγες μόνο εβδομάδες, η τιμή αναφοράς του φυσικού αερίου στις ΗΠΑ (Henry Hub) εκτοξεύτηκε σχεδόν κατά 140%. Και οι εταιρείες αναγκάστηκαν να περιορίσουν ουσιαστικά τις εξαγωγές LNG στην Ευρώπη για να καλύψουν τις ανάγκες της Αμερικής.
Υπό αυτό το πρίσμα, η ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου οδεύει προς τη μεγαλύτερη μηνιαία άνοδο των τελευταίων δύο ετών, καθώς τα κύματα ψύχους και η ταχεία απομείωση των αποθεμάτων ανέτρεψαν το επενδυτικό κλίμα και επανέφεραν έντονη μεταβλητότητα στις τιμές.
Είναι ενδεικτικό πως τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης αναφοράς ανέβηκαν πέριξ του 38% σε μηνιαίο επίπεδο τον Ιανουάριο, επίπεδο που συνιστά τη μεγαλύτερη ενίσχυση από το καλοκαίρι του 2023 και δυνητικά τη σημαντικότερη από την ενεργειακή κρίση πριν από τέσσερα χρόνια.
Χθες, η τιμή των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης για το Μάρτιο στο ΤΤF (ολλανδικό χρηματιστήριο ενέργειας) υποχώρησε στα 34,395 ευρώ/MWh καταγράφοντας πτώση 12% σε σχέση με την Παρασκευή 30 Ιανουαρίου, όταν είχε αγγίξει τα 39,285 ευρώ/MWh.
Παρότι οι ανησυχίες για την επάρκεια εφοδιασμού έχουν περιοριστεί μετά την ανάκαμψη των εξαγωγών από τις ΗΠΑ, οι προβλέψεις για παγετό και αυξημένη ζήτηση στις αρχές Φεβρουαρίου διατηρούν την αγορά σε εγρήγορση. Η προσωρινή διακοπή μονάδων παραγωγής στις ΗΠΑ λόγω χειμερινής καταιγίδας και οι γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή ενίσχυσαν περαιτέρω την ανοδική δυναμική.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Ιανουάριος ήταν ιδιαίτερα ασταθής μήνας για την ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου, αντανακλώντας τις νέες ανησυχίες για την εύθραυστη ενεργειακή ισορροπία της ηπείρου.
Παρότι οι τιμές δείχνουν σημάδια προσωρινής εκτόνωσης λίγο κάτω από τα 40 ευρώ ανά μεγαβατώρα, η ισορροπία παραμένει εύθραυστη, με τον καιρό και τη χρηματοοικονομική δραστηριότητα να συνεχίζουν να καθορίζουν την πορεία της αγοράς.
