Η αυξανόμενη εξάρτηση της Ευρώπης από το αμερικανικό LNG δημιουργεί νέα δεδομένα αλλά και σημαντικές προκλήσεις για την ενεργειακή ασφάλεια της ΕΕ, σύμφωνα με την ετήσια ανάλυση του ACER για την ευρωπαϊκή αγορά υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Όπως, συγκεκριμένα, αναφέρει, το LNG καλύπτει πλέον σχεδόν το ήμισυ των ευρωπαϊκών αναγκών σε φυσικό αέριο, με τις ΗΠΑ να αποτελούν τον βασικό προμηθευτή, καλύπτοντας το 58% των συνολικών εισαγωγών LNG της Ευρώπης το 2025.
Μέσα σε αυτό το μεταβαλλόμενο ενεργειακό περιβάλλον, με βάση την ανάλυση, η Ελλάδα ενίσχυσε περαιτέρω τη θέση της στον χάρτη των εισαγωγών LNG, καταγράφοντας εισαγωγές 3,2 bcm την περασμένη χρονιά.
Η κατάταξη
Η Γαλλία διατήρησε την πρώτη θέση μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών στις εισαγωγές LNG, με 31 bcm το 2025, ενώ ακολούθησαν η Ολλανδία με 24 bcm και η Ισπανία με 23 bcm. Τις σημαντικότερες αυξήσεις εμφάνισαν το Βέλγιο και η Ιταλία, ενώ μικρή υποχώρηση σημειώθηκε σε Φινλανδία, Πορτογαλία και Κροατία.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στη Γερμανία, η οποία μέσα σε τρία χρόνια πέρασε από μηδενικές εισαγωγές LNG σε περίπου 10 bcm, επιταχύνοντας τις επενδύσεις σε νέες υποδομές μετά τον περιορισμό των ρωσικών ροών φυσικού αερίου.
Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει τη βαθιά αναδιάρθρωση του ενεργειακού μείγματος της Ευρώπης μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Το LNG αντιστοιχεί πλέον στο 47% της συνολικής προμήθειας φυσικού αερίου της ΕΕ, έναντι 23% το 2019, ενώ το ρωσικό αέριο μέσω αγωγών έχει περιοριστεί στο 7% από 47% πριν από έξι χρόνια.
Ο ρόλος του LNG
Ο ACER επισημαίνει ότι το LNG έχει εξελιχθεί σε βασικό πυλώνα του ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος, προειδοποιώντας ωστόσο ότι η αυξημένη εξάρτηση από τη διεθνή αγορά LNG ενισχύει την έκθεση της Ευρώπης σε κινδύνους όπως η συγκέντρωση προμηθειών, η μεταβλητότητα των spot αγορών και οι γεωπολιτικές εντάσεις.
Το 2025 οι εισαγωγές LNG της ΕΕ ανήλθαν σε ιστορικό υψηλό των 146 bcm, ενώ το αμερικανικό LNG αντιστοιχεί πλέον περίπου στο ένα τέταρτο της συνολικής ευρωπαϊκής κατανάλωσης φυσικού αερίου.
Η αυξημένη ζήτηση για LNG συνδέεται και με την ανάγκη αναπλήρωσης των ευρωπαϊκών αποθεμάτων φυσικού αερίου, καθώς τα επίπεδα αποθήκευσης είχαν υποχωρήσει στο 33,8% στις αρχές Απριλίου 2025, από 58,5% έναν χρόνο νωρίτερα. Συνολικά, η Ευρώπη παρέλαβε 1.650 φορτία LNG μέσα στο 2025, αυξημένα κατά 267 σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Τα Στενά του Ορμούζ
Ξεχωριστή αναφορά γίνεται στη Μέση Ανατολή και ειδικότερα στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς LNG. Σύμφωνα με την ανάλυση, ένα παρατεταμένο κλείσιμο του περάσματος θα μπορούσε να αφαιρέσει έως και 112 bcm LNG από την αγορά, προκαλώντας σημαντικό έλλειμμα προσφοράς το 2026 και αυξάνοντας τις πιέσεις στις τιμές φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας.
Ο ACER τονίζει ότι οι πρόσφατες γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή καταδεικνύουν πόσο ευάλωτες παραμένουν οι ενεργειακές ροές απέναντι σε διεθνείς κρίσεις, με άμεσες συνέπειες στις τιμές ενέργειας.
Ως απάντηση στις νέες προκλήσεις, επανέρχεται στο προσκήνιο η στρατηγική του REPowerEU, μέσω της οποίας η Ευρώπη επιδιώκει να περιορίσει την εξάρτησή της από τις διεθνείς αγορές φυσικού αερίου, επενδύοντας στην εξοικονόμηση ενέργειας, στη διαφοροποίηση προμηθευτών και στην επιτάχυνση της ανάπτυξης των ΑΠΕ. Στόχος της ΕΕ παραμένει η μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης κατά 11,7% έως το 2030 και η αύξηση της συμμετοχής των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο 42,5%, με προοπτική να φτάσει ακόμη και το 45%.
Προβλέψεις για τις τιμές
Την ίδια στιγμή, η νέα εβδομαδιαία ανάλυση της Bank of America για την ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας καταγράφει ηπιότερες εκτιμήσεις για τις τιμές φυσικού αερίου, αλλά και θετικές προοπτικές για τα δικαιώματα εκπομπών άνθρακα, παρά τη συνεχιζόμενη μεταβλητότητα στις αγορές.
Οι αναλυτές της τράπεζας αποδίδουν την αποκλιμάκωση των πιέσεων στις ήπιες καιρικές συνθήκες, στην αυξημένη παραγωγή από ΑΠΕ και πυρηνικά εργοστάσια, καθώς και στην ενίσχυση των εξαγωγών LNG από τη Βόρεια Αμερική.
Η Bank of America αναθεώρησε προς τα κάτω τις προβλέψεις της για το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο TTF, εκτιμώντας μέση τιμή 55 ευρώ/MWh για το 2026 και 35 ευρώ/MWh για το 2027, έναντι προηγούμενων προβλέψεων για 75 και 50 ευρώ αντίστοιχα.
Παρά τη βελτιωμένη εικόνα, η τράπεζα προειδοποιεί ότι παραμένουν σημαντικοί ανοδικοί κίνδυνοι, κυρίως λόγω πιθανής κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή και ενδεχόμενων προβλημάτων στα Στενά του Ορμούζ, που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε νέα άνοδο των ενεργειακών τιμών.
Στην αγορά δικαιωμάτων εκπομπών άνθρακα, οι τιμές των EUA παρουσίασαν έντονες διακυμάνσεις το πρώτο τρίμηνο του 2026, φτάνοντας έως τα 91 ευρώ ανά τόνο τον Ιανουάριο, πριν υποχωρήσουν στα 62 ευρώ τον Μάρτιο και επανέλθουν κοντά στα 76 ευρώ ανά τόνο.
Παρά τη μεταβλητότητα, η αμερικανική τράπεζα εκτιμά ότι τα θεμελιώδη της αγοράς άνθρακα παραμένουν ισχυρά, διατηρώντας προοπτικές ανόδου προς τα 85 ευρώ ανά τόνο. Ωστόσο, επισημαίνει ότι μία νέα χειμερινή εκτίναξη στις τιμές φυσικού αερίου θα μπορούσε να αυξήσει τις πολιτικές πιέσεις στην Ευρώπη για στήριξη της βιομηχανίας απέναντι στο υψηλό ενεργειακό και περιβαλλοντικό κόστος.
