Ο επικεφαλής της Metlen, Ευάγγελος Μυτιληναίος, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης, τις επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή αλλά και το διαρθρωτικό πρόβλημα του ενεργειακού κόστους της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, μιλώντας στο ενεργειακό συνέδριο των Financial Times και της Καθημερινή. Περιέγραψε ένα περιβάλλον αυξημένων γεωπολιτικών κινδύνων, προειδοποιώντας ότι η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με μια νέα ενεργειακή κρίση, την ώρα που τα αποθέματα φυσικού αερίου γεμίζουν με σημαντική καθυστέρηση και οι τιμές του αερίου έχουν ήδη αυξηθεί κατά 40% έως 50%.
Όπως σημείωσε, η κρίση στα Στενά του Ορμούζ δεν επηρεάζει μόνο το πετρέλαιο, αλλά και το φυσικό αέριο, το αλουμίνιο, τα λιπάσματα και συνολικά το κόστος παραγωγής και τροφίμων διεθνώς. Εξήγησε ότι πολλές ενεργοβόρες βιομηχανίες έχουν εγκατασταθεί στις χώρες του Κόλπου λόγω του χαμηλού ενεργειακού κόστους, γεγονός που σημαίνει ότι κάθε διαταραχή στην περιοχή προκαλεί αλυσιδωτές αντιδράσεις στις παγκόσμιες αγορές. Η Metlen, όπως ανέφερε, βρίσκεται και στις δύο πλευρές της αγοράς, καθώς είναι ταυτόχρονα ένας από τους μεγαλύτερους ιδιώτες παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας στην Ελλάδα αλλά και μεγάλος βιομηχανικός καταναλωτής μέσω της παραγωγής αλουμινίου. «Υπό φυσιολογικές συνθήκες, η μία δραστηριότητα αντισταθμίζει την άλλη. Σήμερα όμως οι συνθήκες δεν είναι φυσιολογικές», υπογράμμισε.
Ο κ. Μυτιληναίος προειδοποίησε ότι η κρίση στον Περσικό Κόλπο μπορεί να διαρκέσει ακόμη και έξι μήνες, σημειώνοντας πως οι αγορές δεν έχουν ακόμη αποτιμήσει πλήρως το πραγματικό της κόστος, επειδή εξακολουθούν να θεωρούν πιθανή μια γρήγορη αποκλιμάκωση. Ωστόσο, κάθε ημέρα που περνά αυξάνει τον κίνδυνο για μια νέα ενεργειακή αναταραχή στην Ευρώπη. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στα χαμηλά επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου στην Ευρώπη, τα οποία χαρακτήρισε έναν από τους σημαντικότερους κινδύνους για την ήπειρο. Όπως αποκάλυψε, τα ευρωπαϊκά αποθέματα βρίσκονται περίπου στο 30%, όταν την αντίστοιχη περσινή περίοδο ήταν κοντά στο 50%, ενώ η εταιρεία έχει ήδη προχωρήσει σε κινήσεις αντιστάθμισης κινδύνου (hedging) όχι μόνο για το 2026 αλλά και για το 2027.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η προειδοποίησή του ότι, εάν η κρίση στον Κόλπο παραταθεί, η Ευρώπη μπορεί να βρεθεί χωρίς επαρκείς εναλλακτικές πηγές προμήθειας. Όπως είπε χαρακτηριστικά, η Ευρώπη αποφάσισε να περιορίσει δραστικά το ρωσικό φυσικό αέριο και λίγο αργότερα βρέθηκε αντιμέτωπη με την κρίση στον Περσικό Κόλπο, τη στιγμή που ούτε το καταριανό LNG είναι διαθέσιμο σε επαρκείς ποσότητες. Ο ίδιος εμφανίστηκε επιφυλακτικός απέναντι στις αποφάσεις πλήρους αποκλεισμού του ρωσικού αερίου από την ευρωπαϊκή αγορά, υπογραμμίζοντας ότι η ΕΕ πρέπει να είναι εξαιρετικά προσεκτική όταν λαμβάνει τόσο κρίσιμες ενεργειακές αποφάσεις. Μάλιστα, άφησε ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο η Ευρώπη να αναγκαστεί στο μέλλον να επιστρέψει στη Ρωσία αναζητώντας πρόσθετες ποσότητες αερίου, εφόσον η κρίση επιδεινωθεί.
Παράλληλα, ο επικεφαλής της Metlen τόνισε ότι η Ευρώπη έχει ήδη αντικαταστήσει σε μεγάλο βαθμό τη ρωσική εξάρτηση με αμερικανικό LNG. Όπως ανέφερε, τα περισσότερα φορτία LNG που χρησιμοποιεί πλέον η εταιρεία και φτάνουν στη Ρεβυθούσα είναι αμερικανικής προέλευσης. Παρότι απέφυγε να απαντήσει ευθέως στο ερώτημα εάν η Ευρώπη κινδυνεύει να εξαρτηθεί υπερβολικά από τις Ηνωμένες Πολιτείες, χαρακτήρισε το θέμα «βαρύ πολιτικό ζήτημα», σημειώνοντας ότι μια τέτοια εξέλιξη θα σήμαινε βαθύτερα προβλήματα στις σχέσεις Ευρώπης και ΗΠΑ.
Ο κ. Μυτιληναίος συνέδεσε άμεσα την ενεργειακή κρίση με την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, επισημαίνοντας ότι όσο οι τιμές ηλεκτρισμού παραμένουν συνδεδεμένες με το φυσικό αέριο, η βιομηχανία θα συνεχίσει να αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα κόστους. Όπως εξήγησε, κατά τις μεσημεριανές ώρες η υπερπαραγωγή από φωτοβολταϊκά μπορεί να οδηγεί ακόμη και σε μηδενικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, όμως το βράδυ οι τιμές εκτοξεύονται στα 200 ή και 220 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Για μια βιομηχανία που ανταγωνίζεται διεθνώς με τιμές ηλεκτρισμού κοντά στα 30 ευρώ ανά μεγαβατώρα, όπως ανέφερε, ένα τέτοιο ενεργειακό κόστος είναι αδύνατο να διατηρηθεί.
Στο ίδιο πλαίσιο άσκησε κριτική στη στρατηγική της Ευρωπαϊκή Ένωση απέναντι στη βαριά βιομηχανία, υποστηρίζοντας ότι επί χρόνια κυριαρχούσε στις Βρυξέλλες η αντίληψη πως η Ευρώπη δεν χρειάζεται πλέον ενεργοβόρες βιομηχανίες. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, η ευρωπαϊκή βιομηχανία προσπαθεί εδώ και χρόνια να εξηγήσει το πρόβλημα του ενεργειακού κόστους χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα.
Αναφερόμενος στην πράσινη μετάβαση, υποστήριξε ότι αυτή δεν σταματά αλλά εξελίσσεται σε «κύματα» που επηρεάζονται από τη γεωπολιτική, την τεχνολογία και το κόστος. Τόνισε ότι η νέα ώθηση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας δεν θα προέρχεται πλέον μόνο από την αποανθρακοποίηση αλλά κυρίως από την ανάγκη ενεργειακής ασφάλειας και ανεξαρτησίας των χωρών. Παράλληλα, επανέλαβε ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα των ΑΠΕ παραμένει η αποθήκευση ενέργειας και ειδικά η κάλυψη της νυχτερινής ζήτησης.
Στο πλαίσιο αυτό αποκάλυψε ότι η Metlen ξεκινά άμεσα την κατασκευή ενός από τα μεγαλύτερα συστήματα αποθήκευσης μπαταριών στην Ευρώπη, ισχύος 330 MW, στη Θεσσαλία. Παρά τη μεγάλη αυτή επένδυση, σημείωσε ότι ακόμη και οι σύγχρονες μεγάλες μπαταρίες προσφέρουν περιορισμένη διάρκεια αποθήκευσης περίπου δύο έως τεσσάρων ωρών, με την αγορά να στοχεύει πλέον σε τεχνολογίες έξι έως οκτώ ωρών, που θα επιτρέψουν ουσιαστική μείωση της εξάρτησης από το φυσικό αέριο κατά τις νυχτερινές ώρες.
Ο επικεφαλής της Metlen αναφέρθηκε και στην πυρηνική ενέργεια, την οποία χαρακτήρισε πιθανή λύση για την κάλυψη των ωρών όπου οι ΑΠΕ δεν επαρκούν. Ειδικά για τους μικρούς αρθρωτούς πυρηνικούς αντιδραστήρες σημείωσε ότι η τεχνολογία δεν είναι ακόμη πλήρως ώριμη ούτε απολύτως βιώσιμη οικονομικά, αν και άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο συμμετοχής της εταιρείας σε τέτοια έργα στο μέλλον, λαμβάνοντας πάντως υπόψη και τη σεισμικότητα της Ελλάδας.
Τέλος, αναφέρθηκε εκτενώς και στη ΔΕΗ, χαρακτηρίζοντας την επικείμενη αύξηση μετοχικού κεφαλαίου ύψους 4 δισ. ευρώ ως μια ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη για την ελληνική αγορά. Όπως σημείωσε, πρόκειται για μια τεράστια κεφαλαιακή ενίσχυση που αναμένεται να χρηματοδοτήσει τη διεθνή επέκταση της επιχείρησης και να ενισχύσει συνολικά τον ενεργειακό κλάδο της χώρας. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η ελληνική αγορά ηλεκτρισμού βρίσκεται σήμερα σε πολύ καλύτερη κατάσταση σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, με την Ελλάδα να εξελίσσεται σταδιακά σε εξαγωγέα ηλεκτρικής ενέργειας χάρη στην αυξημένη παραγωγή από ΑΠΕ. «Εξάγουμε τη μεσημεριανή ενέργεια που διαφορετικά θα πετιόταν», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι ο ήλιος αποτελεί πλέον την «πρώτη ύλη» της χώρας στον νέο ευρωπαϊκό ενεργειακό χάρτη.
